Бұлтартпау шарасы диплом жұмысы
№1945



М А 3 М Ұ Н Ы
Кіріспе...............................................................................4
I-Тарау. Қылмыстық процестегі бұлтартпау
шараларының түсінігі, мәні.
1.1 Бұлтартпау шараларының түсінігі, мәні........................7
1.2 Бұлтартпау шарасын қолданудың негіздері
мен шарттары............................................................13
1.3 Бұлтартпау шарасын қолдану жөніндегі қаулы немесе
үйғару және оны өзгерту мен тоқтату.........................20
II-Тарау. Бұлтартпау шарасының түрлері
2.1 Ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау туралы
қолхат алу...................................................................27
2.2 Жеке кепілдік беру.....................................................29
2.3 Әскери қызметшіні әскери бөлім
командованиесінің бақылауына беру..........................30
2.4 Кәмелетке толмағанды қарауына беру........................31
2.5 Кепіл болу..................................................................33
2.6 Үйде қамауда ұстау....................................................34
2.7 Қамауға алу................................................................35
2.8.Өзге процессуалдық мәжбүрлеу шаралары..................41
III Тарау Бұлтартпау шарасын қолданудың бір
қатар мәселелері және оларды шешу жолдары
3.1 Бұлтартпау шараларының заңи, теориялық, практикалық
мәселелері және оларды шешу жолдары......................45
3.2 Бұлтартпау шараларын қолдануға прокурордың
қадағалауы және оны жүзеге асырудың мәселелері.....48
Қорытынды....................................................................55
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі..................................58



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 65 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ


Тақырыбы: “БҰЛТАРТПАУ ШАРАЛАРЫ”
М А 3 М Ұ Н Ы
Кіріспе...............................................................................4
I-Тарау. Қылмыстық процестегі бұлтартпау
шараларының түсінігі, мәні.
1.1 Бұлтартпау шараларының түсінігі, мәні........................7
1.2 Бұлтартпау шарасын қолданудың негіздері
мен шарттары............................................................13
1.3 Бұлтартпау шарасын қолдану жөніндегі қаулы немесе
үйғару және оны өзгерту мен тоқтату.........................20
II-Тарау. Бұлтартпау шарасының түрлері
2.1 Ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау туралы
қолхат алу...................................................................27
2.2 Жеке кепілдік беру.....................................................29
2.3 Әскери қызметшіні
командованиесінің бақылауына беру..........................30
2.4 Кәмелетке толмағанды қарауына беру........................31
2.5 Кепіл болу..................................................................33
2.6 Үйде қамауда ұстау....................................................34
2.7 Қамауға алу................................................................35
2.8.Өзге процессуалдық мәжбүрлеу шаралары..................41
III Тарау Бұлтартпау шарасын қолданудың бір
қатар мәселелері және оларды шешу жолдары
3.1 Бұлтартпау шараларының заңи, теориялық, практикалық
мәселелері және оларды шешу жолдары......................45
3.2 Бұлтартпау шараларын қолдануға прокурордың
қадағалауы және оны жүзеге асырудың мәселелері.....48
Қорытынды....................................................................55
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі..................................58
К I Р I С П Е
Қазіргі кездегі мемлекеттегі жағдайды ескере отырып, қылмыстық іс жүргізу
Қылмыстық процестегі бұлтартпау шараларын реттеуге байланысты ғылыми зерттеулердің бағыттары,
Қазақстан Республикасының қылмыстық процесіндегі бұлтартпау шарасын құқықтық реттеу
Қазақстан Республикасының азаматтарының, шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ тұлғадардың
Бұлтартпау шарасы бұл арнайы превентивті-ескерту амалы, қылмыстық өндірістің мүддесін
Сондай жағдайда бұл қылмыстық-процессуалдық заңның әділеттілігіне, дұрыстылығына, заңдылығына кепіл
Бұлтартпау шарасы - бұл мәжбүрлі түрде әсер етудің тәсілі
Сот әділдігінің мақсаттарын дұрыс жүзеге асыру үшін, мемлекеттік мәжбүрлеудің
Мәжбүрлеу шараларын, соның ішінде бұлтартпау шараларын жүзеге асыру адамдардың
Тақырыптың актуалдығы немесе өзектілігі. Бұлтартпау шарасы тұлғаның құқықтары мен
Тәжірибелік маңыздылығы. Тақырыптың тәжірибелік маңыздылығы оның актуалдығымен тығыз байланысты.
Зерттеудің мақсаты.
Зерттеудің негізгі мақсаты – ҚР қылмыстық іс жүргізу заңнамасының,
Қойылған мақсат негізінде келесі міндеттерді анықтауға болады:
бұлтартпау шараларының ұғымын, құқықтық табиғатын, мәнін, мазмұнын қарастыру;
бұлтартпау шараларын қолданудың негіздерін анықтау;
Бұлтартпау шараларының түрлеріне сипаттама беру.
Бұлтартпау шараларының мәселелері, қылмыстық іс жүргізу құқығы саласында, көптеген
Тақырыптың актуалдығы және маңыздылығы оны тандап зерттеуге негіз болды.
1-ТАРАУ. Қылмыстық процестегі бұлтартпау шараларының түсінігі, мәні.
1.1 Бұлтартпау шараларының түсінігі, мәні.
Процессуалдық мәжбүрлеу шараларының бір түрі болып бұлтартпау шаралары табылады.
Бұлтартпау шаралары жалпы ереже бойынша айыпталушыға, сондай-ақ сотталушыға, ал
ҚР ҚІЖК-нің 139 бабында бұлтартпау шараларын қолданудың негіздері туралы
Бұлтартпау шараларының проблемалары теорияда, құқықта және қылмыстық процесс практикасында
Ал, З.Ф.Коврига былай түсінінік береді, бұлтартпау шарасы, айыпкердің немесе
М.А.Коволев былай түсінік береді, бұлтартпау шарасы мәжбүрлі түрде және
Әдебиеттерде бұлтартпау шарасының түсінігіне бірнеше анықтама берген. Біздің көзқарасымыз
мен тергеуден; соттан бой тасалап қалмау;
іс бойынша ақиқатты анықтауға кедергі жасауына;
- қылмыс жасауын жалғастыра беруіне.."
Ал, КІЖК - не келетін болсақ, айыпкер (сотталушы) бостандықта
-ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау туралы қолхат беру;
- жеке адамдардың кепілдігі;
- әскери қызметшіні әскери
- кәмелетке толмағанды қарауына беру;
- кепіл;
- үйде қамап үстау;
- қамауға алу.
Бұлтартпау шарасын қолдану азаматтардың аса қажетті бо-стандықтарын шектеуімен байланысты,
Айыпкерге бұлтартпау шарасын қолданғанда оны жазалау мақсатын көздемейді, бірақ
Бұлтартпау шараларының өзіндік арнайы максаты бар: бірінші, айыпкердің соттан,
Бірінші максатқа жетуде тергеу әрекеттерін айыпкер мен (сезіктінімен) жүргізуіне
Екінші мақсаты айыпкердің жәбірленушімен, куәлермен, экспертпен келісімге келмеуі, оларды
Үшінші максаты қылмыстық жалғасып (созылмалы) алдын алуды білдіреді және
Сондықтан "бұлтартпау шарасы" деген аты бұл институттың толық атын
Төртінші мақсаты, бұлтартпау шарасының біріншісіне ұқсас сияқты болып келеді.
Буряков А.Д. былай деп көрсеткен :“бұлтартпау шарасын қолдану айыптаушыға
Бұлтартпау шаралары - қылмыстық-процессуалдық мәжбүрлеудің бір түрі
Сонымен бәрін жинастырсақ бұлтартпау шаралары деген – бұл заңмен
Бүлтарпау шаралары - бұл мемлекеттің (процессуалдық) мәжбүрлеу шарасы
Бұлтартпау шарасын қолдануға заңмен белгіленгне құзыретті тұлғаларға мыналар жатады:
Жеке адамның Қазақстан Республикасыны 1995 жылғы 30 тамызда қабылданған
“Адам құқықтары мен бостандықтар әркімге тумысынан жазылған ,
Адам құқығы мен бостандығының айнымастығы;
Конституциялық құқықтар мен бостандықтарды теріс пайдалануға тиым салынуы;
Конституциялық құқықтар мен бостандықтың заңсыз шектелуін тийым салынуы;
Заңдар мен өзге нормативтік құқықтық актілердің адамның Конституциялық құқытары
Құқықтың, бостандықтың және міндеттіліктің бірлігі, бөлінбейтінділігі адам
Міне осы Ата заңымызға сүйене отырып тергеуші, анықтаушы, прокурор,
біріншіден, бұлтартпау шарасы мен қылмыстық жазалау шарасының мақсатына байланысты.
екіншіден, қылмыстық жазалау шарасы тек сотталған адамдарға ,
үшіншіден, бұлтартпау шарасын тек сот қана емес, сонымен қатар
төртіншіден, сотпен белгіленетін қылмыыстық жазалау шарасыы азаматты сотталған деп
Бұлтартпау шарасы – қылмыстың алдын-алудың қолайлы құралы және қылмыстық
1.2 Бұлтартпау шарасын қолданудың негіздері
мен шарттары
Бұлтартпау шарасын қолдану қажет екендігі жөніндегі және бұлтартпау шарасының
Процессуалдық әдебиеттерде бұлтартпауды таңдауда тұжырымдардың бәрін қарағанда айыпкердің жеке
Өз сипатына, тағайындалуына және қолданылатын адамга бұлтартпау шарасы, екіншісі
Бұлтартпау шарасын кез келген қылмыстық іс үшін қолдана беру
Бұлтартпау шарасынын жүйесі тергеушіге оны нақтылап тандап қолдану кезінде
Тергеуші немесе анықтама жүргізуші адам жасырынған адамға қатысты бұлтартпау
Айыпкердін тұрақты тұрғылықты жері немесе түрақты жүмысы болмағандықтан оған
Белгілі бұлтартпау шарасы айыпкерге қолданылатын жазамен теңесуі керек. Мысалы:
Бұлтартпау шарасын қолдануды шешкен кезде тергеуші қылмыстың ауыртпалығын; тергеу
Бұлтартпау шарасын қолдануға жеткілікті себептер және мақсаты болса, ягни
Бірнеше құқықтық шарттарды сақтай отырып бұлтартпау шарасын қолдануға негіз
Біріншіден, бұлтартпау шарасы тек қылмыстық іс қозгалғаннан кейғін ғана
Екіншіден, бұлтартпау шарасы қылмыстық жазаға қарағанда жеңілдеу болу керек.
Үшіншіден, кез келген бұлтартпау шарасын қолданудың шарты адамды айыпкер
Бұлтартпау шарасы жазалау
Тұлғаға бұлтартпау шаралары қолданылған кезде, міндетті түрде ҚР Конституциясы
Бұл принциптің негізіне Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық
Адамның жеке басының бостандығына конституциялық құқығы оның жеке басына
әркім өзінің жеке басының бостандығына құқығы бар;
тұтқындауға және қамауға ұстауға тек қылмыстық ізге түсуге байланысты
тұтқындалған және қамауда ұсталған адам бұл әрекеттерге сотқа шағымдануға
жеке басының бостандығына өз құқығын қорғау кезінде адам ұсталған,
ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамның
Бұл ережелер ҚІЖК-тің 14-бабына сөзбе-сөз дерлік келтірілген, оның өзі
Ұстауға, қамауға алуға немесе бостандықтан өзгедей айыруға салынған тыйымды
Адамды қамауға алуға және тергеу изоляторында ұстауға тек соттың
Ұсталған әрбір адамға ұстаудың негіздемесі, сондай-ақ ол жасады деп
адамның жеке басына тиіспеушілік принципі бұзылады, оның өзі ұстауды
ұсталған адамның жеке басына тиіспеушілік құқығын қалпына келтіру мақсатында
сезікті, айыпталушы қылмыстық ізге түсу органдарының заңсыз әрекеттеріне шағымдану
Адамның жеке басына тиіспеушілік принципін сақтау-заңсыз ұсталған немесе қамауға
Адамның жеке басына тиіспеушілік принципінің мазмұнына қылмыстық процеске қатысушы
Адамның өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін іс жүргізу
Іс жүргізу әрекеттері үшін пайдаланылатын техникалық құралдардың таңдап алынуы
Адамның жеке басына тиіспеушілік жөніндегі талап қамауға алынған адам
Бұлтартпау шараларын қолдануға қатысты тағыда бір қағида - Қылмыстық
Қаралып отырған принцип мәнін тікелей түсіндіру дегеніміз, сондай-ақ оны
Жеке адамның абыройы мен қадір-қасиетін құрметтеу принципі дербес принцип
жеке адамның абыройын түсіретін және қадір-қасиетін кемітетін шешімдер қабылдауға
жеке адамның абыройын түсіретін және қадір-қасиетін кемітетін іс әрекеттерге
адамның жеке өмірі туралы мәліметтерді, сонымен бірдей адам құпия
қылмыстық процесті жүргізуші органдардың заңсыз әрекеттерінен адамға келтірілген моральдық
Жеке адамның абыройы мен қадір-қасиетін құрметтеу принципінің белгілері:
қылмыстық процесті жүргізуші органдардың заңсыз әрекеттерімен адамға келтірілген зиян
адамның жеке өмірі туралы мәліметтерді жинау, пайдалану және тарату
қылмыстық процесті жүзеге асырушы органдардың қызметі қылмыстық сот ісін
ақтау негіздемесі бойынша қылмыстық ізге түсудің тоқтатылуын қаралып отырған
Тұлғаға бұлтартпау шарасын қолдану оның жеке бостандықтарын шектеумен байланысты.
1.3 Бұлтартпау шарасын қолдану туралы қаулы немесе үйғару және
Бұлтартпау шарасын қолдану туралы дәлелденген қаулы немесе үйғару шығарылады,
Бұлтартпау шарасын колдану туралы каулы айыпкерге қолхат аркылы жарияланады
Аныктама жүргізуші адам, тсргеуші, прокурор және сот айыпкердің түткынға
Бұлтартпау шарасының қаулысы үш бәлімнен түрады: кіріспе, баяндау және
Қаулыда бұлтартпау шарасын тағайындаған органның өзін көрсетеміз. Бұдан кейін
Қаулыда оның жазған жерін және уақытын көрсету тиіс. Уақытын
Бұлтартпау шарасын қолдану туралы қаулының ең маңызды бөлімі баяндау
Кейбір жағдайда қаулыны дұрыс және мұқият баяндап құрастыру үшін,
Дәлелдемелер келтіргеннен кейін, қаулының қорытындысы алдында, КІЖК-ң тиісті баптарына
Заңға сүйене отырып қаулының көшірмесі прокурорға жіберіледі. Бұл туралы
Сонымен қатар, занға сай айыпкердің өзіне де тағайындаған бұлтартпау
Қамауға алу бұлтартпау шарасынан басқа шаралар үш данадан жазылады:
Қамауға алу бұлтартпау шарасымен қаулысы төрт данадан кұралады, және
Қаулымен қатар, бұлтартпау шараларының кейбір түрлері қосымша орналастырулы қажет
Іс жүргізу барысында анықтама жүргізуші адамның, тергеушінің, прокурордың дәлелденген
Бұлтартпау шарасы оған кажеттілік болмаған кезде тоқтатылады немесе істің
Сонымен катар кейбір жағдайларға байланысты бұлтартпау шарасы жеңіл түріне
Бұлтартпау шарасын жеңілірек түріне ауыстырған кезде айып тағылудың өзі
Егер бірінші рет қолданылған бұлтартпау шарасы айыпкерге тиісті әсер
КР КІЖК-н 154-бабына сәйкес бұлтартпау шарасын өзгерту немесе тоқтату
Жасы толмағанды қамауға алу шарасын қолданған кезде формальды түрде
Кәмелеттік жастағыларға мынадай тәртіп қолданылады: ерекше жағдайда бұлтартпау шарасы
Кәмелетке толмаған айыпкерге оған қатысты бұлтартпау шарасы қолданылатыны туралы
Кәмелетке толмаған айыпкерлер, олардың занды өкілдері немесе қорғаушылары қолданған
Заң есінен уақытша айырылган кезінде қылмыс жасағанды немесе қылмыс
"Тергеуші немесе анықтама жүргізушінің жасырынған адамға қатысты бұлтартпау шарасы
Бұлтартпау шарасын қолданудың субьектісі шетел азаматтары және азаматтығы жоқ
Ерекше бір реттерде, қылмыс істеді деп сезіктенген адамға айыбын
Анықтама органдарында бұлтартпау шарасын өзгерту немесе тоқтату қаулысын анықтама
Егер бұлтартпау шарасын прокурордың көрсетуімен анықтама жүргізуші немесе тергеуші
Қылмыстық іс қысқартылған барлық кездерде, сот ақтау үкімін шығарғанда
Егер алдын ала тергеу жүргізудің барысында айыпталушыға тағылған айыптау
II ТАРАУ. Бұлтартпау шарасының түрлері.
ҚР ҚІЖК-нің 139 бабында бұлтартпау шараларын қолданудың негіздері туралы
Бұлтартпау шараларының бірнеше түрлері бар. Олар ҚІЖК-нің 140-бабында атап
-ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау туралы қолхат алу;
- жеке адамдардың кепілдігі;
- әскери қызметшіні әскери
- кәмелетке толмағанды қарауына беру;
- кепіл;
- үйде қамап үстау;
- қамауға алу.
Бұл аталған шараларды, олардың сипатына қарай және кімдерге қолданылатындығын
1. бұлтартпау шараларының жеке түрлері;
2. бұлтартпау шараларының арнайы түрлері.
Бірінші топқа мына шаралар жатқызылады: ешқайда кетпеу және өзін
Қылмыстық іс жүргізу органы әрбір жеке жағдайда бұлтартпау шарасының
Айыпталушыға қатысты заңда көрсетілген мән-жайларды бұлтартпау шарасын сезіктіге қолдану
Сезіктіге бұлтартпау шарасын қолданудың тағы да бір ерекшелігі оның
Айыпталушыға немесе сезіктіге бұлтартпау шарасының бір түрін ғана қолдануға
2.1. Ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау туралы
қолхат алу
Ешқайда кетпеу және өзін дұрыс үстау туралы қолхат беру
Егер айыпкер берген қолхатындағы міндеттемесін бүзған жағдайда, айыпкерге бұлтартпау
Егер сезікті немесе айыпталушы тұратын жердің аумағына қоныс аударатын
Бұл шараға қатысты, М.С. Брайнин былай деп жазған: «Ешқайда
М.С.Брайнин мен И.О.Охаринскийдің пікірлерін Ю.Лившиц сынаған. Ол былай деп
Ешқайда кетпеу туралы қолхат беру үйде қамауда ұстау шарасы
Үлкен маңызды мәселе болып, тұлғаның уақытша іс жүргізу жерінде
Ешқайда кетпеу және өзін дұрыс үстау туралы қолхат беру,
Бұл шараның кемшілігі – оның қамтамасыз етілмеуі. Айыпталушы, сезікті
Шетел азаматтарына міндетті түрде қамауға алу шарасы қолданылу керек
2.2 Жеке адамдардың кепілдігі
Бұлтартпау шарасы ретінде жеке адамдардың кепілдігін қолданудың тәртібі ҚІЖК-нің
Жеке кепілдікке кепілдік берушілердің жазбаша өтініші мен кепілдік берілетін
Кепілдік берушілер кепілдік берілетін айыпкердің айыбының мәні айыпталушы осы
Кепілдікке берушілер қылмыстық іс жүргізудің кез келген сәтінде кепілдікке
Қылмыстық іс жүргізу заңы кепілдік беруші ретінде кім тартылатыны
Кепілдік беруші ретінде, айыпталушының кәсіби және қоғамдық байланысы бар
Жеке кепілдік мәжбүрсіз, тұлғалардың еркімен жүзеге асырылады, сондықтан іс
Жеке кепілдік туралы міндеттеме бөлек жазбаша құжат ретінде толтырылынады.
Жеке кепілдікті шара ретінде қолдану барысында, оны қолданып отырған
Мысалы, З.Ф.Ковриганың пікірі бойынша, жеке кепілдік беру кезінде, кепілдік
Егер айыпкер тергеуден немесе соттан бұлтарса, әрбір кепілдік берушіге
Бұл шараның практикасы мүлде қалыптаспаған. Біріншіден, қандай санаттағы қылмыстар
2.3. Әскери қызметшіні әскери бөлім командованиесінің
бақылауына беру
Әскери қызметшілер немесе әскери міндеттілер болып табылатын айыпталушыларды бақылауы
Қылмыстық іс жүргізу органы бұлтартпау шарасын қолдану туралы қаулы
Әскери бөлім командованиесі бақылау орнатылғандыгы туралы оны бұлтартпау шарасын
Өздеріне жүктелген міндетті орындамаған кінәлі адамдар жауапқа тартылады.
Әскери басқарма айыпкердің қылмыстық процессті жүргізуші органның шакыруына баруын
2.4. Кәмелетке толмағанды қарауға беру
ҚР Қылмыстық іс жүргізу нормаларына сәйкес, жоғары аталған шаралармен
Қарауына қабылдау туралы қолхат алынган кезде, қарауына алушыларға кәмелетке
Қарастырылып отырылған шаралар кепілдік беру шарасына ұқсас, бірақ оларды
Өтініш иесі кәмелетке толмағаннын тиісті мінез-қүлқы мен оның қылмыстық
ҚР Қылмыстық іс жүргізу заңында басқа шаралармен қатар, кәмелетке
Кәмелетке толмаған тұлғаға бұлтартпау шараларын қолдану кезінде, істің барлық
Практикада, кәмелетке толмаған тұлға ауыр қылмыс жасаған жағдайда қаралып
Осындай жағдайдың заңда қарастырылуының себебі, кәмелетке толмаған тұлғаға қолданылатын
Жоғарыда айтылғандай, кәмелетке толмаған тұлғаны ата-анасының және басқа да
Кәмелетке толмаған тұлғаны ата-анасының қарауына беру жеке кепілдікпен ұқсас.
Бірақ, осы екі шараның өз ерекшеліктері бар:
а) жеке кепілдік кәмелетке толған және кәмелетке толмаған тұлғаларға
б) жеке кепілдікке беру үшін ен кемінде екі кепілдік
в) кепілдік беруші ретінде айыпталушының туыстары және басқа да
Бұл шараны толық және жие қолданған жөн, себебі бұл
2.5.Кепіл
Бұл бұлтартпау шарасы сезіктінің немесе айыпталушының өзі не басқа
Кепіл айыпталушыға қылмыстық процессті жүргізуші органның шакыруы бойынша келетіндігі
Кепілдің мөлшері: шағын ауырлықтағы қылмыспен айыпталу кезінде - айлық
Кепіл берушіге осы бұлтартпау шарасы қолданылатын айыпкердің қылмысының мәні
Сезікті, айыпталушы қылмыстық процесті жүргізуші органның шакыруы бойынша келмеген
Баска жағдайларда сот іс бойынша үкім немесе қаулы шығарғанда
Кылмыстык іс алдын ала тергеуде тоқтатылган кезде келіп тиісті
Кепілдің көлемі айыпталушының сот пен тергеуден жасырынуын алдын алуға
Заң, кепілді, айыпталушы тұлғаның құқыққа қайшы мінез-құлқын алдын алу
2.6. Үйде қамап ұстау
Бұлтартпау шарасының бұл түрі айыпталушыга қамауға алуды қолдануға мүмкіндік
Үйде қамауда ұстау туралы қаулыда айыпкерге қолданылатын шектеулердін сақталуын
Қамап ұсталатын адамның тұрғылықты жері күзетілуі мүмкін.
Бұл шарада, 1997 жылы қабылданған қылмыстық іс жүргізу заңында
ҚР ҚІЖк-нің 149-бабы, айыпкерді толық оқшалай қажет бола қоймаса
2.7. Қамауға алу
Қамауға алудың бұлтартпау шараларының арасындағы орны ерекше.
Қамауға алу, қоғамға қауіпті тұлғалармен күресудің қажетті құралы бола
Айыпталушы және сезіктіні қамауға алу бұлтартпау шарасы ретінде, басқа
Бұлтартпау шарасы ретінде қамауға алу заң бойынша екі жылдан
Қазақстан Республикасының ҚІЖК –де қылмыстық істі тергеу мен оны
Анықтаушы, тергеуші қамауға алу қажет деп тапқанда, қамауға алуды
Егер сотталушыға қатысты қамауға алуды колдану мәселесі сотта туындаса,
Қылмыстык процесті жүргізуші органдар бұлтартпау шарасы ретінде қамауға алу
Бұлтартпау шарасы ретінде қамауға алу колданылған айыпталушылар тергеу изоляторында
Бірақ қамауға алуды қолдану барысында, анықтау және тергеу органдары,
ҚР Конституциясының 16-бабы келесіні бекітеді:
Әр бір тұлға жеке бостандыққа ие бола алады;
Қамауға алу мен қамауда ұстау, тек қана заңда көзделген
Қарастырылып отырған шара басқа шараларға ұқсас, бірақ сонымен қатар
Анықтау органы және тергеуші қамауға алу шарасын тек қана
Тұлғаны бостандығынан заңсыз және негізсіз қамауға алу арқылы айыру
Қамауға алу бұлтартпау шарасын, бас бостандығынан айыру жазасынан ажырату
Бас бостандығынан айыру – тұлғаны жазалау және тәрбиелеу, тұлғаның
ҚР ҚІЖК-ң 153-бабына сәйкес, сотқа дейінгі өндірісте қамауға алу
Қылмыстық істі екі ай ішінде аяқтауға мүмкіндік және бұлтартпау
Алайда бұл мерзім де шекті емес. Ерекше жағдайларда, мерзім,
ҚІЖК-нің153-бабының 8-бөлігінде көрсетілгендей, өкілетті прокурор қамауда ұстаудың мерзімін ұзарту
Қамауда ұстау орны әкімшілігінің басшысы айыпталушыны қамауда ұстау мерзімі
Айыпталушыны, сезіктіні қамауда ұстаудың мерзімін есептеу тәртібі ҚІЖК 153-бабының
Айыпталушы, сезікті осы іс бойынша, сондай-ақ онымен біріктірілген немесе
Соңғы жылдары, қамауға алу шарасына санкция беру мүмкіндігін прокурорлардан
Бірақ, қазіргі кезде, қамауға алуды сотпен санкциялау әлі қалыптасқан
Сот бақылауы қажетті институт, бірақ оны міндетті түрде прокурорлық
Бір қатар заңгерлер, сот органдарының құзыретінің өзгеруіне теріс қарайды.
Ал, Ғ.Насыров, сот бақылауы тәуелсіз бақылау және өзіне тән
Көп заңгерлердің пікірі бойынша, қамауға алуды санкциялау мүмкіндігін сотқа
Бас бостандығынан айыру мекемесінің әкімшілігі қамаудағыларга өз айыбын мойындатқызуға
Мұндай жағдайда тергеуші айыпкерді қайта тәрбиелеуге құқы жок, немесе
2.8.Өзге процессуальдық мәжбүрлеу шаралары
Жоғары аталған бұлтартпау шараларымен қатар, іс жүргізу барысында озге
Мәжбүрлеу шараларының түрлері және оларды қолдану тәртібі ҚІЖК-нің 19-тарауында
келу туралы міндеттеме;
еріксіз алып келу;
қызметінен уақытша шеттету;
мүлікке тыйым салу.
Жәбірленушіге, куәға және басқа да іске қатысушыларға қылмыстық іс
келу туралы міндеттеме;
еріксіз алып келу;
ақшалай шара.
Келу туралы міндеттеме шарасын қолдану тәртібі ҚІЖК-нің 157 бабында
ҚІЖК-нің 158-бабына сәйкес, сезікті немесе айыпталушы, сондай-ақ жәбірленуші және
Қылмыстық іс жүргізу органының шақыруы туралы хабарланған адамның келмеуінің
КІЖК 158-бабының 5-бөлігінде көрсетілгендей, он төрт жасқа толмағандар, одан
Түнгі уақытта еріксіз алып келуге жол берілмейді.
Еріксіз алып келу туралы оның орындалуы алдында сезіктіге, айыпталушыға,
Алып келу туралы тергеушінің немесе анықтаушының қаулысын алдын ала
Бұл жерде, біздің пікірімізше, сезікті мен айыпталушыға ешқайда кетпеу
Қызметінен уақытша шеттету. Бұл шара, іс жүргізу органымен, айыпталушы
Айыпталушыны уақытша қызметінен шеттетуді қолдану жөнінде қаулы қабылданады, оның
Уақытша қызметінен шеттетілген адам басқа жұмысқа орналасуға құқылы. Егер
Ақшалай шара қолдану. Іс жүргізуге байланысты заңмен көзделген міндеттерін
Мүлікке тыйым салу. Үкімнің азаматтық талапқа, басқа да мүліктік
Мүлікке тыйым салудың мәнісі – меншік иесіне немесе мүлікті
Мүлікке тыйым салу туралы қаулы шығарылады. Бұл қаулыда кімнің
Мүлікке тыйым салу туралы қаулының орындалуы хаттама жазу
тыйым салынған мүлікті иесінен (иеленушіден) алу;
ол мүлікті иесінің (иеленушінің) не басқа адамның (ұйымның) сақтауына
Мүлікті сақтауға алған адам ол ушін жауапты екендігі жөнінде
Егер тыйым салынған мүлікті оның иесі немесе иеленушісі ерікті
Тыйым салуға болатын мүліктің қатарына бағалы заттар, ақша және
Банктердегі және несие мекемелеріндегі шоттар мен салымдардағы ақша қаражаты
Мүлікке тыйым салудың қажеттілігі жойылған болса, қылмыстық істі жүргізуші
III ТАРАУ. Бұлтартпау шарасын қолданудың бір
қатар мәселелері және оларды шешу жолдары
3.1 Бұлтартпау шараларының заңи, теориялық, практикалық мәселелері және оларды
Бұлтартпау шараларының мәселелері туралы сұрақты қарастыра отырып, біріншіден, бұлтарпау
Бірінші көзғарас. Бұлтартпау шаралары – қылмыстық жауаптылықтың бастамасы, түрі,
Бұл көзғарасы жоққа шығаруға болады: бұлтартпау шаралары жауаптылық және
Екінші көзғарас. Бұлтарпау шаралары – процессуалдық санкциялар. Бұл көзғарасты
Тағы да бір қылмыстық іс жүргізу ғылымында дау туғызған
Практикалық маңызы бар мәселе болып, түрлі бұлатрпау шараларын қолдану
Бұл шараның кемшілігі – оның қамтамасыз етілмеуі. Айыпталушы, сезікті
Кепіл шарасын алатын болсақ, бұл шараның практикасы мүлде қалыптаспаған.
Заң, кепілді, айыпталушы тұлғаның құқыққа қайшы мінез-құлқын алдын алу
1997 жылы қабылданған қылмыстық іс жүргізу заңында орын тапқан
ҚР ҚІЖк-нің 149-бабы, айыпкерді толық оқшалай қажет бола қоймаса
Соңғы жылдары, қамауға алу шарасына санкция беру мүмкіндігін прокурорлардан
Бірақ, қазіргі кезде, қамауға алуды сотпен санкциялау әлі қалыптасқан
3.2 Бұлтартпау шараларын қолдануға прокурордың
қадағалауы және оны жүзеге асырудың мәселелері
Прокурорлық қадағалау мемлекетте заңдылықты қамтамасыз етудің негізгі тәсілі. ҚР
ҚР Конституциясының 83-бабының 1-бөлігіне сәйкес, прокуратура мемлекет атынан, ҚР
Прокуратура, мемлекет мүддесін сотта өкілдейді және заңмен бекітілген жағдайларда,
Прокурорлық қадағалаудың жалпы мақсаттары ҚР Конституциясы, ҚР Президентінің заң
ҚР аумағында, ҚР заңдары, ҚР Президенті жарлықтары және басқа
тергеу, анықтау және шұғыл-іздестру қызметінің заңдылығын қадағалау;
әкімшілік және арқарушылық өндірісті қадағалау;
ҚР Конституциясы және басқа да нормативтік актлеріне қайшы келетін
сотта мемлекет мүддесін өкілдеу және сот актлер заңдылыған қадағалау;
заңда бекітілген тәртіпте және шектерде қылмыстық ізге түсуді жүзеге
мемлекеттік-құқықтық статистиканы ұйымдастыру және статистика саласында қадағалауды жүзеге асыру.
Прокурорлық қадағалаудың арнайы мақсаттары, ҚР Бас прокурорымен қабылданатын бұйрықтар
Бұлтартпау шараларының заңдылығын қадағалауды қарастыра отырып, бұл бағыт, алдын
Совет үкіметі кезінде, прокуратура, алдын ала тергеуді, соның ішінде
Өмірдің қоғамдық-саяси өзгерістеріне байланысты заңдылықтың әлеуметтік мазмұны, оны қорғау
1995 жылы, мемлекет тәуелсіздік алғаннан кейін, 1994 жылдың 12
Алдын ала тергеу мен анықтауды қадағалау, ҚР Конституциясы, 1995
Қадағалауды жүзеге асыру барысында, прокурордың негізгі міндеті – прокурорлық
Алдын ала тергеу сатысында адам және азаматтың құқықтары мен
Жоғарыда айтылғандай, сотқа дейінгі өндіріс сатысында, негізгі сұрақ ретінде
Прокуратура органдарының өкілеттігіне қатысты, мысалғы,
Аталған Нұсқауға сәйкес, қадағалау, қылмыстық ізге түсуді жүзеге асырушы
Алдын ала тергеу сатысында адам және азаматтың құқықтары мен
Жоғарыда айтылғандай, сотқа дейінгі өндіріс сатысында, негізгі сұрақ ретінде
Прокурор, қылмыстық істі қозғау себептері мен негіздерін тексеру кезінде,
Қылмыстық істің қозғалауы, барлық жағдайда, тұлғаны сезікті, айыпталушы ретінде
Тергеуші, қылмыстық істі қоғағаннан кейін, сезікті және айыпталугшы тұлғаға
Қылмыстық істің қозғалауы, бір қатар жағдайда, тұлғаны 72 сағатқа
Тексеруді әкімшілік қамауға алу арнайы жерлерінде, медициналық айықтыру жерлерінде,
Ерекше көңіл, кәмілетке толмаған тұлғаларды, мүгедектерді, әйелдерді, шетел азаматтарын
Жоғары айтылғандға негіздене отырып, прокурорға жүктелген негізгі мақсатты анықтауға
Прокуратура қызметінің маңызды бағыттарының бірі атқарушылық іс жүргізудің заңдылығын
Қазақстан Республикасының Қылмыстык -атқару кодексінің 20-бабына сәйкес, жазаны атқарушы
Қамалғандарды тергеу изоляторында ұстау және қылмыстық жазаны орындау мәсілелері
Бұлтартпау шарасы жасы толмағандардың тергеуден, соттан жалтаруына жол бермеу
Кәмелетке толмағанды қамауға алу бұлтартпау шарасын қолданған кезде мынаны
а) жасаған қылмыстың ауырлығын және оның қоғамға кауіптілік дәрежесін;
б) айыптың болуының дәлелділігін;
в) кәмелетке толмаған айыпкердің тергеу мен сотган жасырынуына мүмкіндігін;
г) кәмелетке толмағанның еркіндікте жүрген кезінде істің мән-жайын түпкілікті
Қабылданған шешім туралы жазбаша прокурорға
Осы жалпы заңның көрсетуінен шыкқан ережелерге сәйкес кәмелетке толмаған
Прокурордың санкциясымен тағайындалған бұлтартпау шарасын тоқтату немесе өзгерту үшін
Айыпкерді қамауға алу туралы мәселе жасалған қылмыстың құрамына қарай
Кәмелетке толмаған айыпкерді қамауға алу жәніндегі мәселені прокурор шешкен
Ал жүйке ауруымен ауыратын адамдар қоғамға қауіпті әрекет жасаса
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен бәрін жинастырсақ бұлтартпау шаралары деген – бұл заңмен
Бүлтарпау шаралары - бұл мемлекеттің (процессуалдық) мәжбүрлеу шарасы
Бұлтартпау шарасын қолдану қажет екендігі жөніндегі және бұлтартпау шарасының
Бұлтартпау шарасын қолдану туралы дәлелденген қаулы немесе үйғару шығарылады,
Прокурорлық қадағалау мемлекетте заңдылықты қамтамасыз етудің негізгі тәсілі. Прокурор,
Бұлтартпау шараларының түрлеріне -ешқайда кетпеу және өзін дұрыс ұстау
Қазақстан Республикасының ҚІЖК –де қылмыстық істі тергеу мен оны
Бұлтартпау шарасының жұртшылыққа тәрбиелік әсері бар екені мәлім. Әсіресе
Кәмелетке толмаған баланың әке-шешесімен тәрбиелік жұмыс жүргізу оңайға соқпайды.
Көбінесе практика жүзінде бұлтартпау шараларын дұрыс қолданбайды әсіресе бұл
Үйде қамауда ұстау жаңа шаралардың бірі, сондықтан оның механизімі
ҚР ҚІЖк-нің 149-бабы, айыпкерді толық оқшалай қажет бола қоймаса
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
I.Заңдар мен нормативті актілер
ҚР Конституциясы .Алматы, 1995.
Послание Президента Республики Казахстан Нурсултана Назарбаева народу Казахстана
Указ Президента РК № 80 от 30
«Концепция правовой политики Республики Казахстан», одобренная
Указом Президента РК от 20 сентября 2002 года, №
Қылмыстық іс жүргізу кодексі. -Алматы, 13.12.97 ж.
5.ҚР Сот жүйесі және сот мәртебесі туралы ҚР Заңы.
6.Прокуратура туралы ҚР Заңы. 21.12.1995 ж.
7.КР Ішкі істер органдары туралы ҚР Заңы. 21.12.1995 ж.
8.КР Үлттық қауіпсіздік комитеті туралы ҚР Заңы.21.12.1995 ж.
9.Қылмыстың жасалуына сезіктілер мен айыпталушыларды күзетте ұстаудың тәртібі мен
Арнайы әдебиет:
Алексеев Н.С., Лукашевич В.З. «Советский уголовный процесс», ЛГУ, Ленинград,1998
Ахпанов Д.М. «Проблемы уголовно-процессуального принуждения в стадии предварительного расследования»,
Батюк В.М. «Задержание и заключение под стражу в стадии
Божьев В.П. «Уголовно-процессуальные правоотношения» М., 1975 г.
Гуткин И.М. «Меры пресечения в советском уголовном процессе»М.,1963 г.
Гуковская Н.И. «Меры пресечения, применяемые в отношении несовершеннолетних правонарушителей.
Давыдов П.Н. «Уголовно-процессуальные формы борьбы с правонарушениями», СЮИ. Свердловск,
Даньшина Л.И. «Меры пресечения при производстве по уголовному делу»,
Дмитриевская С.Ф. «О судебном контроле за арестом и
Джакишев Е.Г. «Некоторые вопросы борьбы с преступностью» Казахстан, 1970
Жакупов С. К вопросу о расширении судебного контроля и
Журсимбаев С.К. Актуальные проблемы обеспечения прокурором прав и свобод
Еникеев З.Д.Эффективность мер ппроцессуального принуждения на предвариетльном следствии. Казань.,1999
Коврига З.Ф. «Уголовно-процессуальная ответственность», Воронеж,1984г.
Корнухов В.М. «Меры процессуального принуждения в уголовном судопроизводстве», Саратов,
Кудин Ф.М. «Принуждение в уголовном судопроизводстве», Красноярск, 1985 г.
Когамов М.Ч. Судебный контроль на досудебных стадиях: пределы и
Лившиц Ю.Д. «Меры пресечения в советском уголовном процессе»,М., 1964
Мамутов А.М., Лившиц Ю.Д. «Уголовный процесс Казахской ССР», Особенная
Мариупольский Л.А. «Применение органами внутренних дел меры пресечения –
Мотовиловкер О.Е.«Вопросы теории уголовного процесса».Томск,1971 г.
Назарбаев Н.А. Казахстан – 2030. Послание Президента страны народу
Насыров Г. Судебный контроль и прокурорский надзор не одно
Оспанов С.Д. «Уголовный процесс РК», Алматы, 2000г.
Полянский И.Н. «Вопросы теории Уголовного процесса».-М.:МГУ, 1956 г.
Петрухин И.Л. «Неприкосновенность личности и принуждение в уголовном процессе»,
Права человека.Сборник международных документов. М.,1986.
Рыжаков А.П. «Меры пресечения», М.,1996 г.
Сапарғалиев Ғ.С. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы. А.,1998
Строгович М.С. «Курс советского уголовного процесса», М., «Наука»,т.1, т.2,1979
Савгирова Н.М. «Меры пресечения и иные меры процессуального принуждения».Лекция.М.,1960
Толеубекова Б.Х. «ҚР Қылмыстық іс жүргізу» , Алматы 1998ж.
33.Толеубекова Б.Х.., Халиков К.Х., Нуралиева А.С., Тыныбеков С.Т.
Академический курс Книга первая. Алматы: ТОО Издательская компания
“НАS”, 2004.
34. Толеубекова Б.Х.., Халиков К.Х., Нуралиева А.С., Тыныбеков С.Т..
Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Часть Общая:
Академический курс Книга вторая Алматы: ТОО Издательская компания
“НАS”, 2004.
35.Тетерин Б.С., Трошкин Е.З. «Возбуждение и расследование уголовных дел»,
36.Хитрин Ю. «Мало принять хорошие законы: нужно их как
37. Шимоновский В. «Сроки содержания под стражей на предварительном
38.Чельцов А.М. «Советский уголовный процесс», М.1962.
Послание Президента Республики Казахстан Нурсултана Назарбаева народу Казахстана
Указ Президента РК № 80 от 30
«Концепция правовой политики Республики Казахстан», одобренная
Указом Президента РК от 20 сентября 2002 года, №
Қылмыстық іс жүргізу кодексі. -Алматы, 13.12.97 ж.
33.Толеубекова Б.Х.., Халиков К.Х., Нуралиева А.С., Тыныбеков С.Т.
Академический курс Книга первая. Алматы: ТОО Издательская компания
“НАS”, 2004.
34. Толеубекова Б.Х.., Халиков К.Х., Нуралиева А.С., Тыныбеков С.Т..
Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Часть Общая:
Академический курс Книга вторая Алматы: ТОО Издательская компания
“НАS”, 2004.
3 курс студентi Измуратова Ж.А. «Бұлтартпау шаралары»
Рецензия
Ұсынылған диплом жұмысы ҚР Қылмыстық iс жүргiзу құқығының өзектi
Диплом жұмысында өте көп өзектi мәселелер қозғалған, соның iшiнде
Тақырыпты зерттеу барысында, автор, ресейлiк, қазақстандық ғалымдардың, заңгерлердiң жұмыстарын
Диплом жұмысы ғылыми жұмыстарға қойылатын әдiстемелiк талаптарға сәйкес келедi,
Рецензент:
ҚазГЗУ АЗА-ның доценті, з.ғ.к.
Құрметті мемлекеттік аттестация кеңесінің төрағасы және мүшелері, сіздерге Бүлтартпау
Бұлтартпау шарасы - бұл мәжбүрлі түрде әсер етудің тәсілі
Мәжбүрлеу шараларын, соның ішінде бұлтартпау шараларын жүзеге асыру адамдардың
Бұлтартпау шарасы тұлғаның құқықтары мен бостандықтарын шектеуге бағытталған шара
Тағы да бір қылмыстық іс жүргізу ғылымында дау туғызған
Практикалық маңызы бар мәселе болып, түрлі бұлатрпау шараларын қолдану
Бұл шараның кемшілігі – оның қамтамасыз етілмеуі. Айыпталушы, сезікті
Кепіл шарасын алатын болсақ, бұл шараның практикасы мүлде қалыптаспаған.
Заң, кепілді, айыпталушы тұлғаның құқыққа қайшы мінез-құлқын алдын алу
1997 жылы қабылданған қылмыстық іс жүргізу заңында орын тапқан
ҚР ҚІЖк-нің 149-бабы, айыпкерді толық оқшалай қажет бола қоймаса
Соңғы жылдары, қамауға алу шарасына санкция беру мүмкіндігін прокурорлардан
Бірақ, қазіргі кезде, қамауға алуды сотпен санкциялау әлі қалыптасқан
.Коврига З.Ф. Уголовно-процессуальное принуждение. - Воронеж, 1978.23 бет.
Коволев М.А. Прокурорский надзор за обеспечением прав личности при
Строгович М.С. Советский уголовный процесс.М.,1976.29бет.
Чельцов М.А. Меры принуждения. М.,1979.35бет.
.Коврига З.Ф. Уголоино-процессуальное принуждение. - Воронеж, 1975.33бет.
Петрухин И.А. Неприкосновенность лпчности и принужденне и уголонном процессе.М.
Буряков А.Д. Меры пресечения в советском уголовном процессе .М.,1967.
.Коврига З.Ф. Уголоино-процессуальное принуждение. - Воронеж, 1975.33бет.
Петрухин И.Л. Свобода личности и уголовно-процессуальное принуждение .М.,1985.32бет
Сапарғалиев Ғ.С. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы. А.,1998.41бет.
Права человека.Сборник международных документов. М.,1986.
Михайлов В.А.Меры пресечения в Российском уголовном процессе .М.,1996.44бет.
Еникеев З.Д.Эффективность мер ппроцессуального принуждения на предвариетльном следствии. Казань.,1999.56бет.
Рыжаков А.П. Меры пресечения. М.,1997.47бет.
Коврига З.Ф. Уголовно-процессуальное принуждение. - Воронеж, 1975.35бет
Петрухин И.А. Неприкосновенность личности и принуждение в уголовном процессе.
Ерешев Е. Қылмыстық іс жүргізу. Жалпы бөлім. Оқулық Алматы
Лившиц Ю.Д. «Меры пресечения в советском уголовном
Петрухин И.А. Неприкосновенность личности и принуждение в уголовном процессе.
Коврига З.Ф. Уголовно-процессуальное принуждение. - Воронеж, 1975. 78 бет
Строгович М.С. Советский уголовный процесс.М.,1976.59бет.
Лившиц Ю.Д. «Меры пресечения в советском уголовном процессе», М.,
Л.А. Мариупольский. Применение органами внутренних дел меры пресечения –
Жакупов С. К вопросу о расширении судебного контроля и
( Петрухин И.Л. Частная жизнь (правовые аспекты).//Право и государство.1999.№1.72бет
Насыров Г. Судебный контроль и прокурорский надзор не одно
Когамов М.Ч. Судебный контроль на досудебных стадиях: пределы и
Мукашев Б.М. Дознание по делам, по которым производство предварительного
Журсимбаев С.К. Актуальные проблемы обеспечения прокурором прав и свобод
Қазақстан Республикасының Қылмыстық -атқару кодекс 13.12. 1997 20-бап
1
2





21 қыркүйек 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^