Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің даму ерекшеліктері диплом жұмысы
№1980



МАЗМҰНЫ www.topreferat.com
КІРІСПЕ 5
І. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ 9
1.1 Несиенің мәні, қажеттілігі және түрлері 9
1.2 Ипотекалық несие түсінігі және оның қоғамдағы рөлі 24
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ СИПАТЫ 30
2.1 Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің даму ерекшеліктері 30
2.2 « Тұран Әлем Банкі» ипотекалық несиелеу ерекшеліктері 49
2.3 “Банк Тұран Алем банкіндегі” ипотекалық несиелеудің өзекті мәселелері 60
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУЫ 63
3.1 Ипотекалық несиелендіруді дамытудағы мәселелер 63
3.2 Ипотекалық несиелендіру мәселелерін шешу жолдары және оның дамуы 66
Қорытынды 71
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 74




Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 74 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ


МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 5
І. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ 9
1.1 Несиенің мәні, қажеттілігі және түрлері 9
1.2 Ипотекалық несие түсінігі және оның қоғамдағы рөлі
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ СИПАТЫ 30
2.1 Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің даму ерекшеліктері 30
2.2 « Тұран Әлем Банкі» ипотекалық несиелеу ерекшеліктері 49
2.3 “Банк Тұран Алем банкіндегі” ипотекалық несиелеудің өзекті
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУЫ 63
3.1 Ипотекалық несиелендіруді дамытудағы мәселелер 63
3.2 Ипотекалық несиелендіру мәселелерін шешу жолдары және оның дамуы
Қорытынды 71
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 74
КІРІСПЕ
Несиеге деген қажеттілік өте жоғары болып табылады. Сондықтан да,
Мүлікті кепілге қоя отырып, несиелеу «ипотека» деп аталынады. Грецияда
Ипотека әртүрлі елдерде кеңінен дамыды. Несие қатынасының бұл формасы
ХІХ-ХХ ғасырларда қалалық құрылыстың белсенді кезеңінде қалалық қозғалмайтын мүліктермен
Нарықтық экономикаға өтуге байланысты Қазақстан Республикасында ипотека негізінің қайта
- тұрғын үй сферасына қатысты құқықтық нормалар жүйесіне өзгертулер
- тұрғын үй құрылысын және тұрғын үй - коммуналды
- демонополизация;
- тұрғын үй құрылысын жүргізу құнын төмендету бойынша шаралар
- тұрғын үй құрылысына қатысушыларға жеңілдік
Бірақ, Қазақстанда бұл нормативті-құқықтық актілер тұрғын үй секторының дамуында
2000 жылдың аяғында Ұлттық Банк ипотекалық несиелендіру жүйесіне нормативті-құқықтық
Елдегi ипотекалық кредит берудiң дамуымен ипотекалық кредит берудің
Алайда, ипотекалық кредит беру жүйесiнiң осындай дамуы кезiнiң өзiнде
Екiншi деңгейдегi банктердiң ипотекалық кредиттер беру көлемiн ұлғайту үшiн
Осы диплом жұмысын жазу кезінде Қазақстан Республикасының заңнамалы және
Диплом жұмысының негізгі мақсаты: Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің ипотекалық
Зерттеу мәселелері:
1) ипотекалық несие түсінігін анықтау, оның шетелдегі және Қазақстан
2) «Тұран Әлем Банк» АҚ материалдар негізінде, Қазақстанның коммерциялық
3) Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиенің даму мәселері мен келешегін
Диплом жұмысының құрылымы
І. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ
1.1 Несиенің мәні, қажеттілігі және түрлері
Несиенің түпкі тамыры тауарлық өндірістің пайда болған кезінде жатыр.
Осыған байланысты болашақ экономистерге несиенің арғы негізін, қазіргі жағдайда
Жоғарыда айтылғандай, несиенің түбірін тауарлы өндірістің пайда болған кезінен
Несие құнның белгіленіп үлгірген қызметіне байланысты болатын қатынастарды білдіреді.
Осылайша өндіріс сферасының айқындаушы мағынасы оны несиелік қатынастардың түпкі
Өндірілген өнім мен оның бөліктері индивидиумдардың қолына тимес бұрын
Өз кезегінде үлестіру мен айырбас біртұтас алғанда өндіріспен және
Айырбастың үлестіруден айырмашылығы, біріншіден, ол индивидиумға үлестіру кезінде алған
Несиенің ұдайы өндіріс процесіне бұлай әсер етуі өнім өндіріліп
Несие айырбас сатысында пайда бола отырып, қарыз мәмілесінің формасы
Несие ақшаның төлем құралы функциясындағы ақшаның дамуы болып табылады.
Айырбастың екі контрагентінің бірегей келісімі ретінде алынған сатып алу-сату
Сатып алу-сату мәмілесі кезінде тұтыну құнының қозғалысы жүреді, ал
Сатып алу-сату мәмілесі кезінде меншік қозғалысы жүреді: «А» тауарды
Несиенің экономикалық категория ретінде қарыз мәмілесі кезінде көрінетін және
Әр түрлі шаруашылық жүйелерінде кездесетін мәміле типтерінің формалды ұқсастығы
Несие шаруашылық жүйелерінің ауысуына жағдай жасай отырып өзі де
Несие түсінігі келесі түрде белгіленеді. Бақыланылатын халық шаруашылығы құбылыстарының
Қарыз мәмілесі ретінде несиені екі көзқараста қарастыруға болады: біріншіден,
Бұл жағдайды былайша түсіндіруге болады. Мысалы, машина өндірісін таза
Несиеге қатысты осыны айтуға болады. Несиені оның техникалық-заңдылық белгілері
Несие теориясы оны техникалық- заңдылық категория ретінде ғана
Осылайша, несие өндірістік қатынастарды білдіретін экономикалық категория.
Несиенің мүмкіндігі нақты болуы үшін белгілі бір шарттар қажет.
1. несиелік мәмілеге қатысушылар –кредитор және қарыз алушы –экономикалық
2. несие қажеттілігі, егер қарыз алушы мен қарыз беруші
Несие экономикалық категория ретінде формаларға ие. Форма әр уақытта
Экономикалық әдебиетте несиенің негізгі екі формасы қарастырылады: коммерциялық және
Коммерциялық несие –бұл жеткізушінің сатып алушыға ұсынған тауары немесе
Коммерциялық несие Жапонияда және Францияда кең таралған. Жапондық кәсіпорындар
Коммерциялық несиенің сақталуының негізгі себептерінің бірі –тауарлардың ұдайы жеткізілуін
Батыстың экономикалық әдебиеттерінде «коммерциялық несие» терминімен банктің коммерциялық мақсаттарға
Коммерциялық несиенің ерекшелігі мынада: қарыз келісімі –аясы тар мақсат
Коммерциялық несиенің артықшылықтарымен қатар кемшіліктері де бар. Уақыт шектеулігі,
Банктік несие –бұл банктердің, арнайы несие-қаржылық мекемелерінің қарыз алушыларға
Банктік несиенің сферасы коммерциялық несиенің сферасына қарағанда несиені
Банктік және коммерциялық несиенің динамикасы әр түрлі. Коммерциялық несиенің
Банктік несие әмбебап болып келеді, өйткені банк арқылы қайта
Банктік несиенің шамасына ақшалай-чектік эмиссиямен толтырылған нақтылы ресурстардың көлемі
Тұтыну несиесі –бұл тұрғындарға тұтыну тауарларын сатып алу және
Несиенің бұл түрін әр түрлі елдерде салыстыру оның дамуының
Тұтыну несиесі көптеген елдердің экономикасында үлкен роль атқарады, сондықтан
Дамыған елдерде тұтыну несиесінің маңызы өте жоғары. Ол тұрғындардың
Тұтыну несиесі тауарлы және ақшалай болып келеді.
Ипотекалық несие –жылжымайтын мүліктерді: жерді, тұрғын үй және өндірістік
Мемлекеттік несие –азаматтарға және заңды тұлғаларға қатысты қарыз алушы
Халықаралық несие –валюталық және тауарлық ресурстарды қайтарымдылық және пайыздар
Несиенің түрлері бұл белгілі бір түрдегі экономикалық қатынас ретінде
Түрдің формадан формадан айырмашылығы –диалектика категориясы болып табылмайды, ол
Осыған байланысты несие түрлері төмендегідей жіктеледі:
Мерзімдері бойынша:
а) қысқа мерзімді ( 1 жылға дейін);
ә) орта мерзімді ( 1 жылдан 3-5 жылға
б) ұзақ мерзімді (3-5 жылдан жоғары);
Несиелеу объектілері бойынша :
а) негізгі қорларға берілетін несие;
ә) айналым қорларына берілетін несие;
Несиелеу әдістері бойынша:
а) қалдық бойынша несиелеу;
ә) айналым бойынша несиелеу.
Айналым бойынша сауда және жабдықтаушы-өткізуші ұйымдар несиеленеді, ал қалғандарында
Несиелердің категориялары:
А) Қарыз алушының типі бойынша:
1. Тұтыну.
2. Бөлшек/көтерме.
3. Ауыл шаруашылығы.
4. Коммерциялық/өнеркәсіптік.
5. Қозғалмайтын мүлік.
6. Энергия.
7. Үкімет –(жергілікті үкімет, штаттар, ұлттық) федералдық.
Ә) Мақсаты бойынша:
1. Тұтыну (мысалы, тұтыну тауарлары, автомобильдер).
2. Айналым капиталы.
3. Құрылғылар.
4. Ғимараттар.
5. Жобалар.
6. Лизингтік қаржыландыру.
Б) Әрекет ету мерзімі бойынша:
1. Қысқа мерзімді (бір жылдан кем емес).
2. Орта мерзімді (1 жылдан 4 жылға дейін).
3. Ұзақ мерзімді (5 жыл және одан жоғары).
В) Өтелу кестесі бойынша:
1. Бірдей төлемдермен (мысалы, тұтыну несиесіүшін ай сайын).
2. Кезеңді төлемдермен (тоқсан сайын, жарты жыл сайын, жеңілдікті
3. Бір рет төлемді (қысқа, орта және ұзақ мерзімді
Г) Қамтамасыз етілуі бойынша:
1. Қамтамасыз етілмеген.
2. Кепілмен қамтамасыз етілген (қолма-қол бағалы қағаздармен, дебиторлық қарыздармен,
3. Кепілдендірілген.
4. Басқа да қамтамасыз етілулер (міндеттеме, келісім, міндеттемесі бар
Ұлттық банктің несиелері:
Аукциондық –Ұлттық банктің ақша-несие саясатының уақытша құралы болып табылатын
Ломбардтық –Ұлттық банктің мемлекеттік бағалы қағаздарды кепілге ала отырып,
Бюджеттік –Ұлттық банк Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне қайтарымдылық (нарықтық)
Екінші деңгейлі банктердің несиелері:
өз айналым қаражаттарының жеткіліксіздігін уақытша толтыруға;
күрделі жұмсалымдарды қаржыланжыруға;
импорттық бойынша контрактілерді төлеу үшін берілетін импорт;
ипотекалық;
несиелік желі негізінде –қарыз алушының бірінші талап етуі бойынша
консорциалық –несиелік, кепілдік немесе басқа да банктік операцияларды бірігіп
тұтыну мақсаттарына;
банкаралық.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр түрлі несиелер береді. Олар
І. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық институттарға берілетін несиелер:
мақсатты қорларға;
банктерге;
қаржы-несие мекемелеріне.
2. Қаржылық емес агенттерге берілетін несиелер:
өнеркәсіп салаларына;
ауыл шаруашылығына;
саудаға;
дайындау ұйымдарына;
жабдықтау-сату ұйымдарына;
кооперативтерге;
жеке кәсіпкерлерге.
Тұтыну мақсаттарына берілетін несиелер.
ІІ. Мерзіміне қарай:
қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
орта мерзімді ( 1жылдан 3-5 жылға дейін);
ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары).
ІІІ. Тағайындалуы және пайдалану сипатына қарай:
негізгі қорларға жұмсалатын;
айналым қаражаттарына жұмсалатын.
ІV. Қамтамасыз ету дәрежесіне қарай:
Қамтамасыз етілген:
кепілхатпен;
кепілдемемен;
кепілдікпен.
Сақтандырылған.
Қамтамасыз етілмеген:
сенім (бланктік) несиесі.
V. Қайтарылу дәрежесіне қарай:
1) Стандартты несие –қайтарылу уақыты жетпеген, бірақ қайтуында ешқандай
2) Күмәнді несиелер –қайтарылу уақыты кешіктірілген, мерзімі
3) Үмітсіз несиелер –қайтару уақыты кешіктірілген, мерзімі өткен
VІ. Валютамен берілуіне қарай :
ұлттық валютамен;
шетел валютасымен.
VІІ. Берілу шартына қарай:
1. Тұтыну несиесі –бұл жеке тұлғаларға тұтыну тауарларын сатып
2. Ипотекалық несие –бұл қозғалмайтын мүліктерді (тұрғын үйді, өндіріс
3. Овердравт несиесі –клиенттің шотынан қаражатты шегеру, дебеттік қалдық
4. Овернайт несиесі -өтімділікті қолдану мақсатында бір түнге берілетін
5. Онкольдық несие –кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелетін қысқа
6. Банкаралық несие –банктердің бір-біріне беретін несиесі.
7. Ломбардтық несиесі –тез іске асатын бағалы заттарды немесе
8. Лизингтік несие –құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты берілетін несие.
9. Рамбурстық несие –шикізаттарды ішке алып кіру және жартылай
10. Сенім несиесі –банктің сеніміне кірген, төлем қабілеті жоғары
11. Маусымдық несие –жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен түсімді алу
12. Консорциалдық несие –ірі жобаларды несиелеу мақсатында банктердің өзара
1.2 Ипотекалық несие түсінігі және оның қоғамдағы рөлі
Ипотекалық несие – жеке және заңды тұлғаларға, сатып алынатын
Барлық қаржы нарықтары секілді, ипотекалық капитал нарығы да алғашқы
Ипотекалық капиталдың алғашқы нарықтағы несие берушілері арасында коммерциялық банктер,
Ипотекалық капитал нарығында банктер маңызды рөл ойнайды. Бұл банктер
Ипотека, ерекше экономикалық
Ипотека («һуроtеkа»- грек тілінен аударғанда «кепіл» деген сөзді білдіреді)
Ипотекалық несиені ұйымдастыру процесіне ипотекалық, риэлторлық, сақтандыру және сараптау
Біздің Республикамызда Ұлыбритания, Франция және Испания қолданатын ипотекалық несиелендіру
Осы уақытқа дейін баспана мәселесін шешудің жаңа бір мүмкіндігі
Мұндай пікірмен санаспауға да болмайтын сияқты. Әрине, бизнеспен айналысып
Ал орта табыстылар санатындағылардың айлық табысы 20-30 мың теңге
Сонымен қарапайым тілмен айтқанда, ипотека жүйесі банктен қарыз алып,
Қаржы саласы мамандарының пікіріне құлақ түрер болсақ, құндықағаздар рыногінде
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ СИПАТЫ
2.1 Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің даму ерекшеліктері
Қазақстан Республикасындағы көптеген банктер сатып алынатын пәтер мен үйді
Ұлттық Банк сарапшылары ипотекалық несие нарығына талдау жасағаннан кейін,
Фирмалар клиенттерді өздеріне тарту үшін өте қарапайым сызбаны қолданады.
Ипотека сферасындағы ең ірі компаниялардың барлық менеджерлері, өздерінің қызметтерін
Сыйақы мөлшерлемесін төмендеу белгілеу қажет - деп санайды, Қазақстан
Орташа табысты клиенттерді белсенді тарту үміті несиені қайтармау тәуекелімен
Несие берушілер үшін қозғалмайтын мүлік ипотекасы туралы заңды күші
Несие берушілер үшін ең күрделісі болып, ипотекалық компанияның немесе
Жағадайды өзгерту үшін Ұлттық банк Қазақстандық ипотекалық компания (ҚИК)
Өз кезегінде ҚИК осы несиелерге облигацияларды шығарады, бұл бағалы
Құрылыс жинақтары, ипотека сияқты, мүліктің төлем мерзімін кейінге қалдырып
Құрылысжинақ жүйесін сондай-ақ «ипотекалық несиелеудің неміс моделі» деп те
Тұрғын үй несиесі тек үш мақсатқа ғана қолданылуы қажет:
1) үй салуға және сатып алуға;
2) үйді жөндеуге және модернизациялауға;
3) үй салу үшін жер алуға.
Әрине, клиент шартты бұзып несие алудан бас тарта алады.
Сонымен бірге, несие сатып алынатын үй немесе қозғалмайтын мүлік
Мысалы, құрылыс жинақ банктері өздерінің активтерінің көп бөлігін тәуекелі
Мамандардың, ипотекаға қарағанда, ссудажинақ жүйесі Қазақстанда кеңінен тараған деген
Мемлекет үшін құрылысжинақ жүйесі бір артықшылығы, қаржы нарығының конъюнктурасына
1- сурет. 2004-2005 жылдардағы берілген ипотекалық несиелер
1 суретте көрініп отырғандай 2004 жылы теңгемен берілген ипотекалық
2000 жылдың аяғына қарай Қазақстан экономикасында позитивті тенденциялар қалыптасты,
Тұрғын үй сатып алу үшін азаматтарды ұзақ мерзімді несиелеу
азаматтардың төлем қабілеттілік сұранысын жоғарлату және халықтың көп бөлігінің
түрғын үй нарығын активтеу;
ипотека механизмі арқылы нақты экономикалық айналымға тұрғын үй сферасында
тұрғын үй сферасына халықтың жинақтарын және басқа да бюджеттен
құрылыс секторын дамытуды қамтамасыз ету;
елдегі жалпы экономикалық өсудің жандануына әсер ету.
Қазақстандық ипотекалық компания Ұлттық Банктің жұмысшы топтарымен бірге компанияның
11 12 13 1 2
4
2 сурет. Қазақстандағы ипотекалық нарық құрылымы:
Алғашқы нарық
1 – үй үшін ақша қаражаттарын беру;
2 – үй үшін меншік құкықтары беру;
3 – ипотекалық несие беру;
4 – үй кепілі (ипотека);
9 – кепілге қойылған мүлікті және қарыз алушының өмірін
10 – сақтандыру жағдайлары туған уақытта сақтандыру өтемдерін төлеу;
11 – кепілге қойылған мүлікке тәуелсіз баға беру;
12 – қозғалмайтын мүліктің құқықтық беделін тексеру және
тіркеу;
13 – қарыз алушы өз міндеттемелерін
Екінші реттегі нарық,
5 – ипотекалық несие бойынша құқыққа орын беру;
6 – ипотекалық несие үшін ақша қаражаттары;
7 – ипотекалық облигацияларды орналастыру;
8 – ипотекалық облигациялар үшін ақша қаражаттары.
Алғашқы нарықта екінші деңгейдегі банктер баспана жағдайларын жақсарту үшін
Бастапқы этапта қарыз алушы өзіне пәтерді таңдайды және алдын-ала
Қарыз алушының айлық табысының мөлшеріне және ипотекалық несиені беретін
- 1-ші сценарий: несие мерзімі- 5 жыл, сыйақы мөлшерлемесі-жылына
- 2-ші сценарий: несие мерзімі- 7 жыл, сыйақы мөлшерлемесі-жылына
- 3-ші сценарий: несие мерзімі- 10 жыл, сыйақы мөлшерлемесі-жылына
Қорытындыларға қарап; бүгінгі уақытта Қазақстан халқының көп бөлігі ипотекалық
Қазақстандағы ипотекалық несиенің алғашқы нарығының дамуының маңызды сәті болып,
Қазіргі таңға сәйкес нормативті құжаттар өңделуде және екінші деңгейдегі
Екінші реттегі нарықта Қазақстандық ипотекалық компания, екінші деңгейдегі банктердің
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев өзінің үстіміздегі жылғы Қазақстан
Міне, осы орайда Алматы қаласы республикамыздың басқа өңірлерімен салыстырғанда
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың республика халқына арнаған Жолдауында көрсетілген
Қазіргі уақытта Алматы қаласы Тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы департаментімен
Қазақстан Республикасының азаматы банктік қарыздар келісімі бойынша Қазақстан Республикасының
«Қазақстанның ипотекалық компаниясы» (1997) ұжымының жұмыс істей бастағанына біршама
Соңғы жылдары ипотекалық жолмен пәтер алғандардың саны тез өсіп
Осыдан үш жыл бұрын мерзімі үш жылдан асқан ипотекалық
Оған жалпы жұрттың қолы жете бермейтіндігі шындық. Бұл ипотекалық
Рас, ипотекалық ұзақ мерзімді несиені алуға әлі де тек
Арнайы бағдарлама үкіметтік тұрғыда жан-жақты талдап-екшелеген соң, бүкілхалықтық талқылауға
Кешенді бағдарламада көптеген жай қамтылмақ. Оның ішінде сәуір айынан
Халықтың өзі ипотекалық несиедегі өзгерістерден хабардар болып, газет-журналдардан, теледидарлардан
Біздің елде ипотеканы жүзеге асыру тәртібі «Қозғалмайтын мүлік ипотекасы
Заңның басты мақсаты – сол мүліктің меншік иелерінің қызығушылықтарын
Ипотека кепіл ұстаушыға несие шарты немесе басқа да міндеттеме
1) негізгі міндеттемені орындамауға, уақытын өткізуге байланысты болған шығындарды
2) негізгі міндеттемені орындамағаны, уақытын өткізуге байланысты айыппұл, өсімақы
3) негізгі міндеттемелерде немесе заң актілерінде қарастырылған,
Сондай-ақ ипотека келесілерді қамтамасыз етеді:
1) кепілге қойылған мүлікке байланысты болған сот шығындарын және
2) ипотеканы өткізумен байланысты шығындарды өтеу.
Егер ипотекалық шартта ипотекамен қамтамасыз етілген, кепіл ұстаушының талаптарының
Жалпы ортақ меншіктегі қозғалмайтын мүлікке ипотека, барлық меншік иелерінің
Ипотекалық шартта келесілер көрсетілінуі қажет:
1) кепіл беруші мен кепіл алушының аты-жөні мен тұратын
2) негізгі міндеттеменің мақсаты, мөлшері және орындалу мерзімі;
3) тізім және кепілге қойылған мүліктің орналасқан жері;
4) ипотека болып табылатын, қозғалмайтын мүліктің құқығының атауы (меншік
5) ипотекалық шарттың
Егер, негізгі қарыз бөлініп төленетін болса, онда ипотекалық шартқа
Ипотекалық шарт бойынша кепілге қойылған қозғалмайтын мүлікті
1) кепілге қойылған қозғалмайтын мүлікті иеліктен шығару туралы мәмілені
2) негізгі міндеттемені тез
Ипотекалық шартты жасасу кезінде кепіл беруші шартты тіркеу кезінде
Ипотекалық куәлік оның заңды иегерінің құқын куәландыратын ордерлі бағалы
1) негізгі қарыз бойынша міндеттерді орындауын алуға;
2) негізгі қарыз бойынша төлемдерді алу мақсатында, кепілге қойылған
Ипотекалық куәлік бір данада толтырылады және кепіл ұстаушыға беріледі.
Ипотекалық куәлік келесілерді қамтуы қажет:
құжаттың атауына қосылған «Ипотекалық куәлік» деген сөзді;
кепіл берушінің аты-жөні және тұратын жері;
кепіл ұстаушының аты-жөні мен тұратын жері;
егер, қарыз алушы негізгі міндеттеме бойынша кепіл беруші болып
ипотекалық шарттың жасалған күні және жері;
негізгі қарыздың мөлшері және оған төленетін сыйақының мөлшері;
негізгі қарыз бен оған төленетін сыйақыны төлеу мерзімі;
кепілге қойылған қозғалмайтын мүмліктің тізімі және орналасқа жері;
кепіл берушіге тиісті ипотека заты болып табылатын мүлік, құқықтың
кепіл берушінің қолы;
ипотекалық куәліктің берілген күні.
Ипотекалық куәлік бойынша құқықты басқа біреуге беру басқа тұлғаның
Басқаға беру жазбасында ипотекалық куәлікті алатын адамның толық аты-жөні
Басқаға беру жазбасында ипотекалық куәліктегі кепіл ұстаушының қолы қойылуы
Ипотекалық шарт бойынша құқықты басқа тұлғаға беру сол тұлғаға
Ипотекалық куәліктің заңды иемденушісіне барлық құқықтар тән, оның
Ипотекалық куәліктің иемденушісі заңды деп танылады, егер ипотекалық куәлікке
Ипотекалық куәліктің басқа тұлғаларға берілуіне тыйым салынатын жазбалар заңды
2.2 « Тұран Әлем Банкі» ипотекалық несиелеу ерекшеліктері
«Тұран Әлем Банкі» АҚ 1997 жылы 15 қаңтарда «Алем
«Алем Банк Казахстана» АБ 1990 жылы Внешэкономбанктің (Сыртқыэкономбанкі) Қазақстандағы
«Алем Банк Казахстана» АБ мен «Туран Банк» КАБ-ы
«Тұран Әлем Банкі» банкі Қазақстан Республикасындағы 2-ші дәрежелі банк
«Тұран Әлем Банкі» Қазақстан Ресупбликасының басқа банктерімен және басқа
«Тұран Әлем Банкі» өз қызметін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің
Банктің құрылғанына аз уақыт болса да, осы уақыт ішінде
Қазіргі таңда «Тұран Әлем Банкінің» жарғылық қоры 1 млрд.
Тұран Әлем Банкінің ипоткалық несиелерінің ставкалары 1-кестеде көрсетілген.
Кесте 1. 2005 жылғы жағдай бойынша «ТұранӘлем Банкі»
Белгіленген шарттар пакеті Бастапқы
салым,
% Мер-зімі
жыл Жылдық
ставка, %
Мерзі-мінен бұрын қайта-
руға рұқсат
беру Объект Несие сомасы, теңге
Валюталық-индекстеу теңге
БЮДЖЕТТІК 15-30 1-20 14.2 12.6 12 шаршы 6 00
30-50
13.9 12.4
50 және одан жоғары
13.5 12.2
ХАЛЫҚТЫҚ 15-30 1-20 15.0 12.8 6 шаршы 6 000
30-50
14.8 12.6
50 және одан жоғары
14.5 12.4
КӘСІБИ 15-30 1-20 14.8 12.8 6 шаршы шектелмеген
30-50
14.6 12.6
50 және одан жоғары
14.3 12.4
ЭЛИТАЛЫ 15-30 1-20 14.2
шаршы
/үй 6 000 000 жоғары
30-50
13.9 12.2
50 және одан жоғары
13.5
ӨЗІНІҢҮЙІ 30-50 1-20 18.0
6 шаршы
/үй шектелмеген
50 және одан жоғары
16.0
ЖӨНДЕУ талап етілмейді 1-20 шаршы – 14.5 шар.- 13.7
/үй шектелмеген
үй – 17.5 үй -
16.7
ЕРКІН 30+қосым.
кепілдік 1-20 15.5 - 6 шаршы
/үй шектелмеген
50 және одан жоғары
15.5 -
ЖЕР УЧАСКІСІ
(жеке тұлға) 30-50 1-10 19.5 - 12 жер 7
50 және одан жоғары
18.5 -
ЖЕР УЧАСКІСІ
(заңды тұлға) 30-50 1-7 20.0 - 12 жер 10
50 және одан жоғары
19.0 -
* Қайнар көзі: веб-сайт АО «БТА Ипотека»: www.ipoteka.kz.
Мысалы, А.Б. Нұртаев деген азамат 50000 АҚШ тұратын ипотекалық
НҚАТ –негізгі қарыз төлемінің айлық мөлшері;
СМАТ –сыйақы мөлшерлемесі бойынша төлемнің айлық мөлшері;
ННҚ –нақты несиелік қабілеті.
НҚАТ = 50000/240=1388 доллар
СМАТ = 50000*11,8% /12 =5900/12= 492 доллар
НҚАТ = 1388+492 = 1880 доллар
ННҚ = 1880/2000 = 0,94 (94%)
Сонымен, қарыз алушымыз төлем қабілетті, яғни оған несие беруге
Мысалға, кепіл заты ретінде 2 бөлмелі пәтер ұсыналады. Оның
Ол үшін мынадай есептеулер жасалады:
Пәтердің тозу коэффициенті. Пәтердің нарықтық құны * 3% (тозу
Алдағы уақытта пәтердің бағасының төмендету тәуекелі. Пәтердің нарықтық құны
Пәтердің бағалау құны. Пәтердің нарықтық құны -пәтердің тозу коэффициенті
= 60000 -1800 -9000= 49200 доллар
Пәтердің кепіл құны. Пәтердің бағалау құны * 60% =
Бұл көрсеткіш сұралатын несиенің кепілмен қамтамасыз етілу дәрежесін сипаттайды.
Ал соңғы жылдарда еліміздегі банктердің алдыңғы шебінде келе жатқан
Жоғарыда тоқталып өткен көрсеткіштер, яғни пайыздық көрсеткіштің төмендеуі мен
«Тұран Әлем Банкі» қызметінің 2004-2005 жылдар кезеңінен бастап ең
Шетелдік (резидент емес) клиенттермен банк операцияларын жүргізген (мәмілелер
«Туран Әлем» өз қызметінде Конституцияны, «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкті
2 кесте. «ТұранӘлемБанкі» ипотекалық несиені төлеу көрсеткіштері
Несие сомасы, теңге мерзімі Жылдық пайыз көрсеткіші Ставка*100 %
2000000 15 15 0,15 0,0125
айлар Негізгі қарыз қалдығы Негізгі қарыз Қосылған құн Ай
1 2000000,00 2991,74 25000,00 27991,74
2 1997008,26 3029,14 24962,60 27991,74
3 1993979,12 3067,00 24924,74 27991,74
4 1990912,12 3105,34 24886,40 27991,74
5 1987806,77 3144,16 24847,58 27991,74
6 1984662,62 3183,46 24808,28 27991,74
7 1981479,16 3223,25 24768,49 27991,74
8 1978255,90 3263,54 24728,20 27991,74
9 1974992,36 3304,34 24687,40 27991,74
10 1971688,02 3345,64 24646,10 27991,74
11 1968342,38 3387,46 24604,28 27991,74
12 1964954,92 3429,81 24561,94 27991,74
24 1920846,37 3981,16 24010,58 27991,74
36 1869647,18 4621,15 23370,59 27991,74
60 1741234,21 6226,31 21765,43 27991,74
84 1568216,85 8389,03 19602,71 27991,74
120 1189741,44 13119,97 14871,77 27991,74
180 27646,17 27646,17 345,58 27991,74
Қайнар көзі Б. С. Досымов. Современные проблемы ипотеки// Банки
2 кестеде көрініп отырғандай 15 жылға берілген ипотекалық несие
Қазіргі уқытта екінші деңгейдегі банктер мен арнайы мамандандырылған банктік
Сонымен,«Ипотека ТӘБ» шарттарына қайта оралар болсақ, банк клиенттері көбіне-көп
Қазіргі уақытта «Ипотека ТӘБ» келесідей компаниялармен қатынас жасап олардың
3 кесте. «Ипотека ТӘБ» бірігіп қатынас жасайтын компаниялар
Компании атауы Мекен жайы Телефон
1. Компания "KBS Remco" г. Алматы, ул. Шевченко,
2. ТОО "АЛАДИН" г. Алматы, ул. Желтоксан, 126
3. Агентство недвижимости "АБСОЛЮТ" г. Алматы, ул. Калдаякова, 30
4. ТОО "ЖОМАРТ и сыновья"
5. ТОО "ГАРАНТ РИЭЛТИ" г. Алматы, ул. Байзакова,
6. ТОО "НИГОРА" г. Алматы, ул. Ауэзова, 19
7. ТОО "ФЕЕРДИЛЬ" г. Алматы, ул. Жибек Жолы,
8. Компания "ЦКН Ипотека" г. Алматы, пр. Абая,
9. ТОО "ЭСКОРТ РИЭЛТИ"
* Қайнар көзі: веб-сайт АО «БТА Ипотека»: www.ipoteka.kz.
«Ипотека ТӘБ» осы компаниялардың санын көбейтіп, ипотекалық несие беру
Алайда, банк саласының қызметкерлері пайыздық көрсеткіштің төмендеуі мен қарызды
Ипотекалық несие алғысы келетіндер үшін «Ипотека ТӘБ»-та қандай мүмкіндіктер
Жалақысы 200 доллардан төмен табысқа банк тарапынан несие қарастырылмаған.
Енді көпшілікке түсінікті болу үшін тағы бір мысал келтіріп
Міне, «Ипотека ТӘБ»-те несие қарастырудың азғантай қыры
2.3 “Банк Тұран Алем банкіндегі” ипотекалық несиелеудің өзекті
Қоғамға дендеп енген нарықтық қатынастар кезеңінде тұрғын үй мәселесін
Бүгінгі таңда ипотекалық несие беруді қаражат қорларын көбірек тартып,
Ипотекалық несиенің арқасында нарық субъектілері косымша инвестициялық серпіліс алады.
Ипотекалық несие беру үдерісінің дамуына белгілі бір факторлар мен
Елбасының жақында жария еткен Қазақстан халқына Жолдауы - осы
Меншік құқықтарын, соның ішінде жылжымайтын мүлікке берілген меншік құқығын
Біздің елімізде ипотекалық несиа берудің американдык тәжірибесі қолданылады. Осы
Десе де, мәселенің екінші жағы да бар. Ипотекалық насиенің
Қазіргі кезде қолданылып жүрген әдістемеге сәйкес несие алушының табыс
Айтқандай, банктен несие алған кезде тек жылжымайтын мүлікті ғана
Банкте немесе жеке тұлғалардың арасында нотариатта жасалған
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУЫ
3.1 Ипотекалық несиелендіруді дамытудағы мәселелер
Ипотеканы дамытуда кейбір жекелеген проблемалар кезігуде. ипотекалық несие үшін
Сондықтан Үкіметке арнаулы мемлекеттік ішкі облигациялар шығару ұсынылуда. Облигациялар
Ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеу жүйесінің проблемаларын шешудегі жолдар болып
Жүйені енгізу барысында мемлекеттік мәмілені тіркеу жүйесінің жетілмегені анықталды,
Осыған орай Қазақстанның Ұлттық банкі өз жұмыс тобын құрды.
салық салу жүйесін шешу, мәселен, инвесторлардың ипотекалық бағалы қағаздарынан
мемлекеттік мәмілелерді тіркеудегі өте ұзақ және қымбат процедураларын
егер бағалы қағаздар эмитентін таратқанда ипоткеалық бағалы қағаздар бойынша
Бұл проблемаларды шешкенде, ипотекалық несиелеудің көлемін көбейтеді. Ипотекалық несиелеу
Ипотекалық несиелер –бұл көпшілікке тие бермейтін өнім. Оны орташа
Келесі бір мәселе –ипотеканы алу үшін төлем қабілеті бар
Сондай-ақ банк жүйесінің ипотекалық несие беру саласындағы жұмыстарының тиімділігін
Германияда 3 мың адам қызмет істейтін несие-жинақ кассасы
Елімізде дамыған ипотекалық несие беру жүйесінің болуы елдің қаржы
3.2 Ипотекалық несиелендіру мәселелерін шешу жолдары және оның дамуы
Нарық жағдайлардағы ипотека –тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең
Ипотекалық несиенің кең қолданысқа ие болуына бірнеше себептер әсер
Ипотекалық несие халық арасында көп сұранысқа ие бола тұра,
Қазіргі кездегі банктер тарапынан консультациялық кеңес беруге, кредиттік комитеттің
Осы тұрғыда, ипотекалық несиелеуді шындығында да мұқтаж адамдардың қолын
«Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс жинақтары туралы» Заңның қабылдануына
Республика Президентінің 2004 жылдың 11 маусымдағы Жарлығына сәйкес Үкімет
2004 жылы 24 мамырында Қаржы министрлігі «Қазақстанның Ипотекалық
Мемлекеттік бағдарламаны жүзеге асырудың алғашқы кезеңінен бастап 2005 жылы
2006 жылдың 7 шілдесінде Қызметтестік туралы меморандумға № 7
Оның сыртында несие алушыларды сақтандыру шарттары бойынша талаптар да
Азаматтардың төлем қабілеттерін жеңілдететін талаптарды да айта кету қажет.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің Ұлттық банк қолдауымен «Ипотекалық несиелерді кепілдендірудің
Тұрғын үйге деген сұранысты арттыру және тұрғын үйді мұқтаждарға
Осылайша, бүгінгі таңда азаматтарды қолжетімді бірге тұрғын үймен қамтамасыз
Тұрғын үй құрылысы Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясының
Компания өз қызметінде ипотекалық несиелерді халықтың қалын жігі үшін
«Қазақстан ипотекалық компаниясының» ипотекалық несие беру жүйесі аз уақыттың
Қазіргі кезде несие беру мерзімі 3 – 20 жылға
Қорытынды
Қорыта келгенде, халықтың тұрғын үймен қамтамасыз етілуінің жай-күйі елдегі
Бағдарламаны «Қазақстандық ипотекалық компаниясы» іске асырып жатыр. Тұрғын үй
Қазіргі кезде несие беру мерзімі 3 жылдан 20 жылға
Ипотеканы дамытуда көптеген қиыншылықтар туындап отыр. Олар үйдің бағасының
Келесі бір мәмеле –ипотеканы алу үшін төлем қабілеті болатын
«Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс жинақтары туралы» заңның қабылдануына
Қазіргі кездегі банктер тарапынан консультациялық кеңес беруге, кредиттік комитеттің
Осы тұрғыда, ипотекалық несиелеуді шындығында да мұқтаж адамдардың қолын
Осылайша, бүгінгі таңда азаматтарды қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз етуде
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
№ 2444 1995 жылғы 31 тамыздағы, Қазақстан Республикасының Президентінің
№ 2723 1995 жылғы 23 желтоқсандағы, Қазақстан Республикасының Президентінің
Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің Актілер Жинағы
Ботабаева Қ. Ипотекалық несие: бүгіні мен болашағы // Алматы
Балабанов И.Т. Операции с недвижимостью в России - Москва,
Бөкенбаева Э. Несиеге байланған баспана: Баспана мәселесін шешудің жолдары
Боровиков В.И. Денежное обращение, кредит и финансы: Учебное пособие
Васильева Л. Ипотекалық несиелендіру жүзеге аса бастады // Алматы
Грачев И.Д. Закон об ипотеке: проблемы и перспективы //
Досаев Б. Ипотекалық несиемен үйді қалай алуға болады //
Досымов Б.С. Современные проблемы ипотеки // Банки Казахстана. –
Ертай Е. Ипотека: бір өкініш бір үміт: Еліміздегі ипотекалық
Ефремов Н. Дом на зыбучем песке // Бизнес: организация,
Есипов В.Е. Ипотечно-инвестиционный анализ: Учебное пособие// Алматы. 2006,.
Ефимова Ю.Ю. Развитие ипотечного кредитования в России и анализа
Жеңсікбаева К.М. Ипотекалық несиелеудің тиімділіктері мен оғы жетілдіру жолдары
Жуков Е.Ф., Максимова Л.М., Маркова О.М., Ипотечные банки и
Жуков Е.Ф., Максимов Л.М., Маркова О.М. Банки и банковские
Иванов Г.И. О совершенствовании механизма ипотечного кредитования // Жилищное
Калиева Г.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстане: Учебное пособие
Кудрявцев В.А. Кудрявцева Е.В. Основы организации ипотечного кредитования. Учебное
Лаврушин О.И. Банковское дело: Учебник // Москва, 2000
Сейткасымов Г.С. Банковское дело: Учебник // - Алматы 2004.
Коломыцев А. Ипотека – финансирование будущего // Финансы Казахстана.
Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы: Қазақ университеті,
Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары», Алматы: Қазақ уневирситеті, 2005
Мақыш С.Б. «Банк ісі», Алматы: Қазақ уневирситеті, 2003 ж
Макаревич Л.Н. О проблемах ипотечного кредитования // Деньги и
Миржакыпова С.Т. «Банковский учет в Республике Казахстан», 1 том,
Нуртаев К.Н. Новые нормы, регулирующие отношения с недвижимостью //
Саниев «Ақша, несие, банктер», Алматы: АЭСИ., 2004 ж
Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер», Алматы: Экономика, 2004ж
Тілеуов А. Ипотекалық несие үй алуға көмектеседі // Астана
«Ипотекалық несие тұрғын үй алуды жеңілдетеді», Егемен Қазақстан 1
«Өңірдегі ипотекалық несиелендіру», Егемен Қазақстан 15 қараша 2005ж,5 бет
«Ипотекалық несие –тұрғын үй алудың нақты мүмкіндігі», Егемен Қазақстан
«Ипотекалық несие. Бұл бағытта нендей өзгерістер бар», Егемен Қазақстан
«Реализация программы внедрения системы ипотечного кредитования», Банки Казахстана №
«Перспективы развития ипотечного кредитования в Казахстане», Банки Казахстана №1
77
Баға беретін фирма
Мүлік құқықтарын тіркейтін орган
Сот органдары
Тұрғын үй нарығы
Несие мекемелері (Коммерциялық банктер, ипотекалық ұйымдар)
Қарыз алушы
Алғашқы нарық
Сақтандыру ұйымдары
Екінші реттегі нарық
Институционалды инвесторлар
Қазақстандық ипотекалық компания





21 қыркүйек 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^