Сервистік қызмет диплом жұмысы
№2083


МАЗМҰНЫ - www.topreferat.com
КІРІСПЕ...................................................................................................... 5
1 СЕРВИСТІК ҚЫЗМЕТТІҢ МАЗМҰНЫ - www.topreferat.com МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕЛ ЭКОНОМИКАСЫНДА АЛАТЫН ОРНЫ .............
8
1.1 Сервистік қызмет түсінігі және мазмұны ............................................... 8
1.2 Сервистік кәсіпорынды басқарудың ерекшеліктері .............................. 14
1.3 Көлік тасымалы – сервистік қызметтің бір түрі ретінде ....................... 19
2 СЕРВИСТІК КӘСІПОРЫННЫҢ ЖАЛПЫ ШАРУАШЫЛЫҚ ӘРЕКЕТІ МЕН ЭКОНОМИКАСЫ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ («Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ негізінде) ........
27
2.1 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның жалпы сипаттамасы мен сервистік қызметінің мінездемесі ...........................................................
27
2.2 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның ағымдағы жағдайы мен экономикасын талдау ...............................................................................
33
2.3 Компанияның экономикасын басқару мен қаржыландыру тетіктері .. 44
3 ТЕМІР ЖОЛ САЛАСЫ ЖОЛАУШЫЛАР ТАСЫМАЛЫ СЕРВИСІНІҢ ЭКОНОМИКАСЫН ДАМЫТУ .....................................
49
3.1 Жолаушылар тасымалының экономикалық әлеуетін темір жол туризмін ұйымдастыру арқылы дамыту .................................................
49
3.2 Демалыс және мерекелік күндердегі қаламаңдық тасымалды ұйымдастыру арқылы жолаушылар тасымалдау ...................................
54
3.3 Жолаушылар тасымалдарын қаржыландырудың халықаралық тәжірибесін ұлттық жолаушылар тасымалында қолдану үлгілері ......
55
ҚОРЫТЫНДЫ .......................................................................................... 61
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ........................................ 64
ҚОСЫМШАЛАР ...................................................................................... 65



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 66 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ...................................................................................................... 5
1 СЕРВИСТІК ҚЫЗМЕТТІҢ МАЗМҰНЫ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕЛ
8
1.1 Сервистік қызмет түсінігі және мазмұны ............................................... 8
1.2 Сервистік кәсіпорынды басқарудың ерекшеліктері .............................. 14
1.3 Көлік тасымалы – сервистік қызметтің бір түрі ретінде
2 СЕРВИСТІК КӘСІПОРЫННЫҢ ЖАЛПЫ ШАРУАШЫЛЫҚ ӘРЕКЕТІ МЕН ЭКОНОМИКАСЫ ЖӘНЕ
27
2.1 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның жалпы сипаттамасы мен
27
2.2 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның ағымдағы жағдайы мен
33
2.3 Компанияның экономикасын басқару мен қаржыландыру тетіктері .. 44
3 ТЕМІР ЖОЛ САЛАСЫ ЖОЛАУШЫЛАР ТАСЫМАЛЫ СЕРВИСІНІҢ ЭКОНОМИКАСЫН ДАМЫТУ
49
3.1 Жолаушылар тасымалының экономикалық әлеуетін темір жол туризмін ұйымдастыру
49
3.2 Демалыс және мерекелік күндердегі қаламаңдық тасымалды ұйымдастыру арқылы
54
3.3 Жолаушылар тасымалдарын қаржыландырудың халықаралық тәжірибесін ұлттық жолаушылар тасымалында
55
ҚОРЫТЫНДЫ .......................................................................................... 61
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ........................................ 64
ҚОСЫМШАЛАР ...................................................................................... 65
КІРІСПЕ
Еліміздің экономикасы ашық әрі нарықтық экономика элементтері бар дамушы
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Еліміз ашық экономикалы ел болғандықтан
Жұмыстың басты мақсаты – еліміздегі отандық қызмет көрсету кәсіпорындарының
Дипломдық жұмыста қойылған мәселеге байланысты келесідей міндеттер қойылды:
Кәсіпорынның сервистік қызметінің әдіснамалық аспектісін қарастыру;
Темір жол саласындағы («Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік
Темір жол саласының басты мәселелерін шешу, атап айтқанда шығындарды
Бұл жұмыстың Қазақстан Республикасы үшін жаңашылдығы болып темір жол
«ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның ағымдағы жағдайында бастан кешіріп жатқан басты
Жұмыстың зерттеу объектісі болып темір жол саласында жолаушылар тасымалы
Теориялық негізін жалпылай үшке бөліп қарастыруға болады. Алғашқысы жалпы
Дипломдық жұмыс құрылымы кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды, пайдаланылған әдебиеттер
Сервистік қызметтің мазмұны мен ерекшеліктері және оның ел экономикасында
Сервистік кәсіпорынның жалпы шаруашылық әрекеті мен экономикасы және оны
Темір жол саласы жолаушылар тасымалы сервисінің экономикасын дамыту. Жолаушы
1 СЕРВИСТІК ҚЫЗМЕТТІҢ МАЗМҰНЫ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕЛ
1.1 Сервистік қызмет түсінігі және мазмұны
Сервис терминін ең алғаш рет француз экономисі Жан Батист
Қызмет саласы – экономика секторының бір түрі және оның
Американдық экономист Джон Гэлбрейт постиндустриалдық қоғамдағы сервистің ерекшеліктеріне келесідей
Сервистік қызмет – жеке қызметтер көрсету арқылы адамдардың қажеттіліктерін
Сервистік қызметпен жеке кәсіпкерлер мен сервистік ұйымдар айналысады. Олардың
Сервисология – әлемдік сараптамада тәртіпаралық, теориялық және зерттеудің қолданбалы
Қазіргі кезде сервистік қызметтің ғылыми талдауы өзінің пәнін қарастыруда
Танымның келесі деңгейінде күрделі талдау жүргізіледі, ол сервистік қызмет
Жалпы теориялық талдау – қоғамның тұтас феномені ретінде сервистік
Сервистік қызметті талдау әдіснамасы деп жалпы теориялық негіздердің, оның
Сервистік қызмет туралы ғылымда қолданбалы деңгей сервистік қызметті жетілдіруі
Қызмет туралы теориялық түсініктер талдаудың бірінші кезеңінде экономикалық –
Қызметті ғылыми талдау эмпирикалық факторларды жинақтаудан емес, оның әлеуметтік
А.Смит былай деп жазған: «Тұрмыстық қызмет сияқты қоғамның кейбір
Көптеген қызмет көрсетулер кезінде еңбектің болмашы, затсыз нәтижелері сервистік
Кез келген объектіні ғылыми талдауда заттық – тәртіптік бағытты
Қызмет көрсету – бұл орындаушы мен тұтынушының тікелей өзара
Бұл іс-әрекет өнім түрінде (материалдық қызмет көрсетулер) жүзеге асырылуы
Қызмет көрсетудің маңызды ерекшелігі тұтынушы үшін пайдалы ықпал ету
Қызмет көрсетуден пайдалы әсер – бұл адамның барынша барлық
Қызметтерді тұтынушы – бұл жеке мұқтаждықтарын алатын, тапсыратын немесе
Қызметті орындаушы – тұтынушыға қызмет көрсететін кәсіпкер, ұйым немесе
Қызмет көрсетудің нәтижесі тауардың тұтынушылық қасиеттерін қалпына келтіру (өзгерту,
Сервисологияда таза және нақты қызмет түсініктері бар.
Таза қызмет – сервистік қызметтің абстрактілі, теориялық үлгісі. Оған
Нақты қызмет – тұтынушының қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған нақты материалдық
Сервистік ұйымдар материалдық және әлеуметтік – мәдени қызметтер көрсетеді.
Материалдық қызметтер – бұл адамдардың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандыратын қызметтер.
Әлеуметтік-мәдени қызметтерге медициналық қызметтер, мәдени қызметтер, туризм және білім
Материалдық қызметтер нәтижесі болып жасалған жұмыс немесе өнімдер табылады.
Материалдық және әлеуметтік-мәдени қызметтер бірін-бірі толықтырушы болып табылады. Тауарларды
Қызметтер тұтынушыларға қызмет көрсету барысында көрсетіледі.
Қызметті ұсыну – қызметті орындауды қамтамасыз ету үшін қажетті
Қызметтің өмірлік циклі бірнеше кезеңдерге бөлінеді:
тұтынушыларға ұсынылатын қызметтер туралы ақпаратпен қамтамасыз ету;
қызметке тапсырыс беру кезі;
қызметті орындау;
қызметтің орындалуының сапасын бақылау;
тұтынушыға тапсырысты беру.
Тұтынушы мен орындаушы арасындағы өзара ірекет қызмет көрсету процессі
Қызмет көрсету – бұл тұтынушыға тікелей қызмет көрсеткен кездегі
Сервис көрсету мамандары қызмет көрсету бойынша кәсіби біліктілікке сай
Келушілерге қызмет көрсету сервистік кәсіпорынның арнайы мекемлерінде немесе қызметтің
Осылайша, сервистік қызметтің негізі болып қызмет көрсететін персонал, қызмет
Сервистік кәсіпорын жұмысының тиімділігі басшылардың ұйымдастыру-басқарушылық қызметінің дұрыстығына байланысты.
ұйымның сервистік қызметін жоспарлау, қызмет нарығының және ассортиментінің өзгеруі
өндірісітк және өндірісітк емес шығындарды бағалау;
қызметтің сапа деңгейі мен ассортиментін ескере отырып, техникалық құралдар
қызметті тұтынушымен қатынас үшін байланыс аймағын ұйымдастыру;
тұтынушылармен жұмыс жүргізу үшін психологиялық қабілеттері бар қызметкерлерді таңдау.
Осылайша, сервистік қызмет кәсіпорынның персоналы мен ресурстарын сауатты басқарумен
Сервистің түрлері:
Орындау мерзімі бойынша:
тексеру;
консервациялау;
қажетті техникалық құжаттамамен, нұсқаулықпен және басқалармен толтыру. Техникалық құжаттама
сату алдында тексеру;
демонстрация (көрсету);
сақтау және тұтынушыға өткізу.
Сатудан кейінгі сервис формальды белгісі бойынша кепілдік және кепілден
Жұмыс мазмұны бойынша:
Қатал сервис жұмысқа қабілеттілікті, бас тартпауды және тауардың қызмет
Жұмсақ сервис дербестігін арттырумен байланысты зияткерлік қызмет түрлерінің барлығынан
Қызметтің бағытталуы бойынша:
Тікелей сервис - мақсаты сауда келісімімен қарастырылған қызметтерді біріктіреді
Жанама сервис – сауда келісімінің объектісіне емес, ұзақ мерзімді
Тұтынушыларға бейімделу деңгейіне байланысты:
Стандартталған сервис тұтынушылар жиі қажет ететін қызметтер тобынан тұрады.
Жеке сервис үнемі өзіндік қасиеті болады. Жеке қызмет көрсету
Көлемі бойынша локальды, аймақтық, ұлттық және халықаралық болып сыныпталады.
Қазіргі заманғы сервистің қағидалары:
Жалпымен қабылданған нормалар болады, оларды сақтау қателіктердің болмауын қамтамасыз
Ұсыныстардың міндеттілігі. Сапалы тауарлар өндіретін, бірақ оларды жалғаспалы қазметтермен
Тұтынудың міндетті еместігі. Фирма тұтынушыға сервисті міндеттеп бермеу керек.
Сервистің икемділігі. Сервистік шаралар жиынтығы кең болуы мүмкін: ең
Сервистің қолайлылығы. Сервис тұтынушыны қанағаттандыратын жерде, уақытта және нысанда
Сервистің ақпараттық қайтарымдылығы. Фирма басшылығы сервис қызметінің тауарды пайдалануға,
Ақылға қонымды бағалық саясат. Сервис қосымша табыс көзі ғана
Өндірістің сервиске кепілді түрде сәйкес келуі. Тұтынушыға адал қарайтын
1.2 Сервистік кәсіпорынды басқарудың ерекшеліктері
Сервистік кәсіпорынды басқару үрдісінің ауылшаруашылық және индустриялдық сектордағы басқа
Алдымен, сервистік өндірісте (кәсіпорында) орын алатын басқарушылық үрдістерін қарастырғанда
өндірістік әректтің мақсаттары мен міндеттерін қалыптастыру;
мақсатқа жету жолдары мен міндеттерді шешуді жоспарлау;
шешімдер қабылдау, яғни әрекет ету нұсқаларын таңдауды жүзеге асыру;
шешімдерді орындау – бұйрықтар қабылдау, персоналды ынталандыру, нұсқау және
анықталған, тапсырылған жоспарлардың орындалуын бақылау және т.с.с.
Ауылшаруашылығы мен өнеркәсіп саласында, сонымен қатар коммерциялық емес типтегі
Алайда, қызметтерді тұтынушы мен өндіру арасындағы қатынас толығымен нарықтық
Сервис ерекшелігі жағынан қызмет көрсету саласындағы кәсіпорындардағы басқару үрдістерін
Сервистік саласындағы 50 акционерлері бар ірі акционерлік қоғамның басшылығы
Сервис саласындағы орта кәсіпорындарда басқарудың ең жоғарғы буыны кіші
Шағын кәсіпорындарда басқарудың барлық функциялары әдетте бір тұлғаның қолында
Сервистік кәсіпорын менеджментінің жоғарғы буынындағы міндеттер шеңберіне кіретін функциялар
кәсіпорын қызметін жоспарлау және даму стратегиясын, мақсаттарын өңдеу;
кәсіпорынның нарықтық әлеуетін бағалау және оның қызметінің жалпы тиімділік
жалпы әкімшілік-басқарушы және ұйымдастыру-реттеу жұмыстарын орындау;
ұжым ішінде және ұжым сыртындағы коммуникативті-үйлестіруші функцияларды орындау;
негізгі қызмет бағыттарын және персоналды бақылаушы функция;
кәсіпорын қызметінің және қызмет көрсетудің қауіпсіздігін қамтамасыз етуші функция;
тұтынушыларға қызмет көрсетудің жалпы стратегиясын құру және қоғамдық ортадағы
компанияның шаруашылық-әлеуметтік ортамен (серіктестер, кәсіби ортамен, қоғаммен, билікпен) қатынасын
ақпараттық қоғамда бизнесті дамытумен байланысты, қазіргі жағдайда маңызды орын
Аталған функциялар қызметтің көптеген жеке бағыттарына ыдырайды, сол себепті
Мақсат дегеніміз болашақтағы және жақын арадағы кәсіпорынның қажет еткен
Кез келген компанияның, нақты кәсіпорынның басты мақсаты төтеп беру
Табысты арттыруға әкелетін жалпы мақсаттарға келсілер жатады:
тиімді рентабельділікті қамтамасыз ету;
дамудың жаңа бағыттарын, фирманың жаңа қызмет түрлерін құру;
фирма жағдайының экономикалық тұрақтылығын және оның қызметінің қауіпсіздігін қамтамасыз
Ерекше және нақты мақсаттарға келесілерді жатқызуға болады:
табыс орталығы ретінде жеке бөлімшелер бойынша рентабельділігін анықтау;
шаруашылық қызметтің негізгі түрлері бойынша мақсаттар;
шаруашылық бөлімшелердің, филиалдардың және т.б. мақсаттары.
Жоғары менеджменттің негізгі мақсатының бірі – кәсіпорынның жақын (2-4
Мақсаттар кәсіпорын стратегиясын құрудың негізі ретінде көрінеді. Сервистік кәсіпорынның
Көптеген ұқсас жалпы мақсаттар (төтеп беру, табыс және басқалар)
Стратегияны өңдеу келесі міндеттерді шешумен байланысты:
стратегиялық мақсаттарды құру;
қызметтің баламалы бағыттарын бағалау және ең шындыққа жақын және
оларды орындаудың сыртқы мүмкіншіліктерін және кәсіпорынмен оларды шешудің ішкі
маркетингтік қызмет саласында маңызды үдерістерді талдау;
белгіленген мақсаттар мен жоспарларды есепке ала отырып, әр түрлі
толық жедел жоспарларды, бағдарламаларды, бюджеттерді дайындау.
Кәсіпорын өзінің болашаққа деген негізгі көзқарастарын мақсаттың әлеуеттілігіне байланысты
Кәсіпкерліктің әлемдік тәжірибесінде ұзақ мерзімді мақсаттар мен нақты кәсіпорынның
Әсіресе, сервистің шағын кәсіпкерлігіндегі басшылар арасында өндірісті жоспарлау негіздері
Дамудың ұзақ мерзімді бағдарламалары шағын кәсіпорында орта және ірі
Бірақ шағын кәсіпорын қызмет ету саласының қандай түрін алмасақ
Шаруашылық үрдістерін қалыптыға келтіру шаралары бойынша сервис саласындағы ірі,
Сервистік кәсіпорындағы менеджменттің жоғарғы буынындағылардың өкілдері кабинеттік басшылар бола
Кез келген кәсіпорынның, сервис фирмасының басшылығы үшін назар аударудағы
Әсіресе, қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесі сервистің үлкен көлемді материалдық-техникалық,
Қазақстандық сервистік кәсіпорындардың тәжірибесі фирма басшысының қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі
кешенділік, яғни бұл жүйенің барлық буындарының – күзет, фирма
қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі шаралардың айыптаушы сипаты;
қауіпсіздік жүйесі қызметінің үздіксіздігі – ол жұмыс уақыты кезінде
белсенділік, табандылық, үлгілік емес қорғау шаралары;
заңдылық, яғни құқық бұзушылықты анықтауда рұқсат етілген шараларын ғана
экономикалық мақсаттылық және мүмкін болатын шығындармен салыстырмалығы;
қорғау шаралары мен құралдарының мамандандырылуы;
қызметкерлер әрекеттерін барлық мүдделі бөлімшелері мен қызметтерінің өзара әрекет
Сервистік кәсіпорынды басқарудың жоғарғы буындары өкілдерінің қамқоршылығы – ұжым
1.3 Көлік тасымалы – сервистік қызметтің бір түрі ретінде
Көлік тасымалы – жолаушы, жүк жөнелтуші және жүк қабылдаушы
Көлік тасымалы (теміржол тасымалы, жүк тасымалы, ақпараттық-анықтамалық қызметтер) жолаушыны,
Көлік тасымалы материалдық-техникалық негізде жүгізіледі, оған көлік құралдары, көлікке
Көлік тасымалын жүзеге асырушыларға жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға
Көлік тасымалын орындау алдын ала өтініш беру бойынша, қызмет
Көліктік тасымалы қызметі түрлер мен топтарға сыныпталады.
Көлік тасымалы қызметі үш топқа бөлінеді:
Жолаушы көлігі қызметтері;
Жүк көлігі қызметтері;
Жүкті жөнелту қызметтері.
Көліктік қызмет көрсету – тұтынушыларға бекітілген нормалар мен талаптарға
Көліктік сервис – жолаушылар мен жүктерді тасымалдау кезінде ұсынылатын
Негізгі көліктік тасымалынан басқа тұтынушыларға негізгілермен бірге жүретін қосымша
Ілеспелі қызметтер – жолаушыға, жүк жөнелтушіге немесе жүк қабылдаушыға
Көлік тасымалы жалпы пайдаланудағы (теміржол, әуе, теңіз, автокөлік, өзен
Көлік тасымалы қызметін атқарушысы – жүк тасымалы келісімнің қызмет
Жолаушы көлігі қызметі алты түрге бөлінеді:
Теміржол көлігі жолаушылары қызметтері;
өзендік көлік жолаушылары қызметтері;
теңіз көлігі жолаушылары қызметтері;
әуе көлігі жолаушылары қызметтері;
автомобиль көлігі жолаушылары қызметтері;
қалалық электрлік көлік жолаушылары қызметтері.
Жолаушы тасымалы – жолаушыларды тасымалдаудағы қауіпсіздік, уақыттылық және ыңғайлылық,
Жолаушы – тасымал келісімі (билеті) бар жеке тұлға.
Көлік тасымалының екінші тобы – жүк көлігі қызметтері. Бұл
Теміржол көлігі қызметтері;
өзендік көлік қызметтері;
теңіз көлігі қызметтері;
әуе көлігі қызметтері;
автомобиль көлігі қызметтері;
Жүк тасымалы – сақтығы мен уақытылығына байланысты материалдық құндылықтарды
Жүк жөнелтуші – жүкті тасымалдауға өмкізген және тасымалдау келісімінде
Жүкті қабылдаушы – тасымалдан кейін жүкті қабылдап алатын және
Көліктік қызметер тасымалдау келісі негізінде жүргізіледі.
Тасымалдау келісімі – тасымалдау кезінде тараптар арасындағы міндеттер мен
Көлік тасымалының үшінші тобы – көліктік экспедиция.
Көліктік экспедиция – жүкті жөнелту процесін ұйымдастырумен және қабылдаумен,
Көліктік экспедицияның негізгі қызметтеріне келесілер жатады:
ақпараттық қызметтер;
құжаттарды рәсімдеумен байланысты қызметтер;
жүктерді өңдеумен байланысты қызметтер;
көліктік экспедициямен байланысты басқа да қызметтер.
Жүк тасымалы кезіндегі көліктік қызметтерді атқарушы ұйымдар мен мамандар
Көліктік қызметтерді автомобильдік көлік жолаушыларына қызметтер мысалында көліктік қызметтерді
Әртүрлі қоғамдық шаруашылық салаларындағы (білім, ғылым, денсаулық сақтау және
Қызмет көрсету процесі кезінде жаңа, бұрын болмаған материалдық-заттық өнім
Көлік қызметтері материалдық өндірісті аяқтайтын және түрлендіретін қызметтер қатарына
Нарықтық экономика жағдайында көліктегі шаруашылық қызметті жетілдірудің басты бағыттарының
Өндірісітік процесстің құрамы. Жүк тасымалы көлік тасымалы қызметінің негізгі
Тиеу көліктік құралдарды қажетті жерге жеткізуден, жұмыс барысын ұйымдастырудан,
Қозғалыс көліктің негізгі функциясы болып табылады. Көлік ағыны қозғалысының
Тиеу қайта тиеу жұмыстары жүргізіледі – бұл жүкті бір
Қоймалық – тиеу-түсіру мына сызба бойынша жүргіззіледі: көлік-қойма, қойма-көлік;
Тікелей нұсқа – кеме-көлік, көлік-кеме, кеме-кеме сызбасы бойынша жүргізіледі.
Тиеу-түсіру жұмыстары жүк иелерімен немесе ниеттенген және мүмкін болған
Түсіру – бұл көлік құралын жұмыс аймағына беру, жүкті
Көліктегі өндірістік үрдістер жаппай, қайталанатын (тиеу-қозғалыс-түсіру) болуы мүмкін. Жүк
Көліктік үрдісті жүзеге асыру ақпараттың үлкен ағымымен жүреді, ол
Көліктік өнімнің сипаттамасы көлік үрдісінің ерекшеліктеріне байланысты. Көліктің ерекшелігі
Экономика салаларының өндіріс үрдістеріне қызмет көрсететін қажетті шарт болғандықтан,
Көліктік өнімнің құны тасымалданатын өнімнің соңғы құнына қосылады, себебі
Көлікте еңбек құралдары ретінде көлік меншігі болып саналмайтын, бірақ
Көлік өнімдері жүктелген немесе жолаушылары бар көлік құралдарының қозғалысы
Көліктік өнімдердің материалдық емес сипаты оның өзіндік құнының құрамын
Көлік өнімінің ерекшелігі болып өндірістің көлік ұйымынан тыс жүргізілуі
Теміржол көлігінде жолаушыларды тасымалдау құрылымы.
Теміржол көлігінде жолаушыларды тасымалдау қатынас жолдарының негізгі үш түріне
Қала маңындағы тасымалдарға қала ішін қоса алғандағы қала маңы
Жолаушыларды тасымалдаудың шекаралары әр түрлі қатынас жолдарында біртіндеп өзгеріп
Жолаушылар тасымалын қатынас жолдар бойынша топтастырудың жолаушыларды тасымалдайтын ұйымдар
Жолаушылар тасымалының қатынас жолдары бойынша құрылымына теміржол қызметінің
Теміржол көлігінде тасымалданған жолаушылар санына байланысты бірінші орын қала
Теміржол көлігіндегі жолаушы айналымының негізгі бөлігі ұзақ сапарларда орындалады.
Жалпы жөнелтілген жолаушылар санының алыс сапарға жөнелтілген жолаушылар санына
Халықтың көлік арқылы қозғалысы көрсеткіштерін анықтау.
Жолаушылар тасымалының көлемі халықтың саны мен көліктік қозғалысына байланысты
Сапарлар саны тең болған жағдайда, жылжымалылық сапардың ұзақтығына байланысты
Халық қозғалысын анықтайтын негізгі көрсеткіштерге жататындар: елдегі халық саны
Халықтың көліктік қозғалысына әсер ететін факторлар өзара байланысты
Ел тұрғындарының артуы, оның әл-ауқатының және демалыс орындары жүйесінің
Халық қозғалысының динамикасына болашақта елдегі ауыр демографиялық жағдай да
2 СЕРВИСТІК КӘСІПОРЫННЫҢ ЖАЛПЫ ШАРУАШЫЛЫҚ ӘРЕКЕТІ МЕН ЭКОНОМИКАСЫ ЖӘНЕ
2.1 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның жалпы сипаттамасы мен
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы («ҚТЖ» ҰК»
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» жабық акционерлік қоғамын құру
«Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы
Қазіргі уақытта «ҚТЖ» ҰК» АҚ (компания) тасымалдау үрдісін темір
Және де компания қызметі Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация
Компания магистральдық темір жол желісі операторы, темір жол көлігімен
Компанияның миссиясы ресурстарды оңтайлы қолдана отырып, жүк жөнелтушілер мен
Мақсаттары ретінде:
таза пайда табу арқылы акционерлік капиталды барынша көбейту;
темір жол саласының қызметкерлеріне деген мемлекеттік, әлеуметтік және экономикалық
жылжымалы құрам паркін және магистральдық темір жол желісінің инфрақұрылымын
темір жол саласындағы қарым-қатынастардың нарықтық механизмдерін бейімдеу болып табылады.
Компанияның орталық аппаратының ұйымдық құрылымы негізгі өндірістік бөлімшелерін басқарудың
Қазақстан Республикасының темір жол көлігі әлемде жүк айналымы бойынша
Компанияның басты сервистік қызметі болып жүк тасымалы және юолаушы
Барлық қатынастарда темір жол көлігімен жүк тасымалдау талданып отырған
Есеп берілетін кезеңдегі тасымалдардың жүк айналымы 2007 жылғы көрсеткішпен
Тасымалдардың көрсетілген сегменттерінен үш топты бөлуге болады:
1 топ – төмен кірісті тасымалдар.
Тас көмір (экспорт, облысаралық қатынас), руда (экспорт, облысаралық қатынаста)
2 топ – жоғары кірісті тасымалдар.
Мұнай жүктері (экспорт), қара металдар (экспорт, импорт, облысаралық қатынас),
3 топ – шығынды ақтайтын тасымалдар.
Тас көмір (импорт), мұнай жүктері (импорт, облысаралық қатынас), руда
Сурет 1 - 2002 және 2008 жылдар аралығындағы
Компанияның 2008 жылғы жүк тасымалдары көлемінің қатынастар бөлігіндегі құрылымы
Сурет 2 - Жүк тасымалдары көлемінің қатынастар бөлігіндегі құрылымы
Компанияның 2008 жылғы жүк тасымалдары жүк айналымының қатынастар бөлігіндегі
Сурет 3 - Жүк тасымалдары жүк айналымының қатынастар бөлігіндегі
Компанияның 2008 жылғы жүк тасымалдары кірістерінің қатынастар бөлігіндегі құрылымы:
Сурет 4 - Жүк тасымалдары кірістерінің қатынастар бөлігіндегі құрылымы
Қазіргі уақытта «ҚТЖ» ҰК» АҚ Қазақстан нарығындағы жалғыз
Бұл ретте «ҚТЖ» ҰК» АҚ тасымалдауды жүзеге асыру
«Қазтеміртранс» АҚ-қа тиесілі вагондардың операторы ретінде «ҚТЖ» ҰК» АҚ
Қазақстандық жүк тиеуде (экспорт және облысаралық қатынаста) қамтамасыз етуде
Қазақстандық жеке меншік операторлар меншікті вагондар паркінде жүк тиеудің
Осы кезеңдегі қазақстандық емес вагондар операторларының үлесі тиеудің жалпы
Контейнерлік тасымалдар. «ҚТЖ» ҰК» АҚ дүние жүзіндегі жүк тасымалдарын
Қазақстан Республикасының магистральдық темір жол желісі бойынша жүктерді контейнерлермен
Сурет 5 - 2002 және 2008 жылдар аралығындағы контейнерлік
«ҚТЖ» ҰК» АҚ-да маршруттық жеделдетілген контейнерлік поездарды ұйымдастыру бойынша
2008 жылы Алматы-Алашанькоу, Находка-Локоть-Алматы, Находка-Локоть-Сарыағаш-Ассаке, Ляньюнгань-Алматы, Ляньюньган-Ассаке, Тяньзинь-Алматы, Алматы-Локоть-Находка,
Жолаушылар тасымалы. 2009 жылы Қазақстан Республикасында темір жол жолаушылар
екі компания мемлекеттің 100 пайыздық жанама қатысуымен жолаушылар
облысаралық және облысішілік қатынастарда 13 бағыт бойынша жолаушылар тасымалдарын
Негізгі өндірістік көрсеткіштер:
2008жылдың қорытындылары бойынша жолаушылар шаруашылығы бойынша негізгі өндірістік көрсеткіштер
Жолаушылар айналымы – 14 млрд. 449 млн. жолаушы-км деңгейінде
Тасымалданған жолаушылар саны – 16млн. 649 мыңды құрады.
Сурет 6 - 2002 және 2008 жылдар аралығындағы жолаушылар
2005 жылдан 2008 жылға дейінгі кезеңде Қазақстанның темір жол
Іс жүзінде жолаушылар тасымалдары мен аз рентабельді жүк
Жалпы алғанда «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ы еліміздегі темір жол саласындағы
2.2 «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ның ағымдағы жағдайы мен
Темір жол саласының жылдық айналымы 480 миллиардтан астам теңгені
Темір жол саласында 165 мыңға жуық адам жұмыс істейді,
Компанияның 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша біріктірілген бухгалтерлік
Кесте 1 - Қысқа мерзімді активтер көрсеткіші
Активтер
І. Қысқа мерзімді активтер Есепті кезеңнің соңы Есепті кезеңнің
1 2 3
Ақшалай қаражат 49211185 26416514
Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар 15521590 70902625
Қысқа мерзімді дебиторлық берешек 6266474 4316160
Қорлар 22670443 20049882
Кесте 1 жалғасы
1 2 3
Ағымдағы салық активтері 36136361 18669570
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер 31791 79270
Өзге де қысқа мерзімді активтер 5793116 5869973
Қысқа мерзімді активтердің жиынтығы 135630960 146303994
Ұзақ мерзімді активтер есепті кезеңнің соңында есепті кезеңнің басымен
Кесте 2 - Ұзақ мерзімді активтер көрсеткіші
Активтер
ІІ. Ұзақ мерзімді активтер Есепті кезеңнің соңы Есепті кезеңнің
Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар 297982 297982
Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек - -
Үлестік қатысу әдісімен ескерілетін инвестициялар 2436557 15736777
Инвестициялық жылжымайтын дүние-мүлік - -
Негізгі қаражат 779165048 694369000
Биологиялық активтер - -
Барлау және бағалау активтері - -
Материалдық емес активтер 3066079 2573764
Кейінге қалдырылған салық активтері - -
Өзге де ұзақ мерзімді активтер 6404891 11221649
Ұзақ мерзімді активтердің жиынтығы 791370557 710036072
Теңгерім 927001517 856340066
Қысқа мерзімді міндеттемелер есепті кезеңнің соңында есепті кезеңнің басымен
Кесте 3 - Қысқа мерзімді міндеттемелер көрсеткіші
Пассивтер
ІІІ. Қысқа мерзімді міндеттемелер Есепті кезеңнің соңы Есепті кезеңнің
Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер 4772944 5319521
Салық бойынша міндеттемелер 6767202 3619210
Өзге де міндетті және ерікті төлемдер бойынша міндеттемелер 2146132
Қысқа мерзімді несиелік берешек 50699814 30508552
Қысқа мерзімді бағалау міндеттемелері 896645 673447
Өзге де қысқа мерзімді міндеттемелер 41225700 39684920
Қысқа мерзімді міндеттемелер жиынтығы 106508437 81581986
Ұзақ мерзімді міндеттемелер есепті кезеңнің соңында есепті кезеңнің басымен
Кесте 4 - Ұзақ мерзімді міндеттемелер көрсеткіші
Активтер
ІV. Ұзақ мерзімді міндеттемелер Есепті кезеңнің соңы Есепті кезеңнің
Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер 127394821 119098884
Ұзақ мерзімді несиелік міндеттемелер - -
Ұзақ мерзімді бағалау міндеттемелері 12638917 12527242
Кейінге қалдырылған салық міндеттемелері 35595809 58091733
Өзге де ұзақ мерзімді міндеттемелер 1010287 2358220
Ұзақ мерзімді міндеттемелер жиынтығы 176639834 192076079
Капитал есепті кезеңнің соңында есепті кезеңнің басымен салыстырғанда: қосымша
Кесте 5 - Капитал көрсеткіші
Активтер
V. Капитал Есепті кезеңнің соңы Есепті кезеңнің басы
1 2 3
Жарғылық капитал 502040458 502040458
Қосымша төленген капитал 21589270 21486783
Төленбеген капитал (17398001) (17398001)
Кесте 5 жалғасы
1 2 3
Сатып алынған меншікті үлестік құралдар - -
Эмиссиялық кіріс - -
Резервтер (389810) (132339)
Бөлінбеген кіріс (орны толтырылмаған залал) 138011329 76685100
Азшылық үлесі - -
Капитал жиынтығы 643853246 582682001
Теңгерім 927001517 856340066
Компанияның 2008 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған жылдағы пайда мен
Кесте 6 - Компанияның пайдасы мен залалдары туралы біріктірілген
Көрсеткіштердің атауы Есепті кезеңдегі Өткен кезеңдегі
1 2 3
Өнімді сатудан және көрсеткен қызметтен түскен кіріс 483763360 423638639
Сатылған өнім мен көрсетілген қызметтің өзіндік құны 375542403 325700261
Жалпы пайда 108220957 97938378
Қаржыландырудан түскен кірістер 7181578 6716172
Өзге де кірістер 1842243 7235365
Өнімді сатуға және қызметтер көрсетуге арналған шығыстар - -
Әкімшілік шығыстар 59985535 56974018
Қаржыландыруға арналған шығыстар 8885933 9093460
Өзге де шығыстар 1916467 683496
Кесте 6 жалғасы
1 2 3
Ұйымдардың үлестік қатысу әдісіменескерілетін пайда/залал үлесі 862880 333672
Жалғастырылған қызмет кезеңіндегі пайда (залал) 47319723 45472613
Тоқтатылған қызметтен түскен пайда (залал) - -
Салық салынғанға дейінгі пайда (залал) 47319723 45686611
Біріктірілген табыс салығы бойынша шығыстар (үнем) (16562026) 20131413
Азшылық үлесін шегергенге дейінгі кезеңдегі таза пайда (залал) 63881749
Азшылық үлесі - -
Кезеңдегі жиынтық пайда (залал) 63881749 25555198
Пайдаға арналған акция - -
Компанияның экономикасы негізінен сервистік қызмет ететін еншілес компанияларының есебінен
Сурет 7 - Жүк тасымалданды, млн. тонна
2008 жылы жүк айналымы 214 миллиард тонна-километр құрады, бұл
Сурет 8 - Жүк айналымы млрд. тонна-км
2008 жылы Қазақстанның темір жолы арқылы 16,7 миллион жолаушы
Сурет 9 - Жолаушылар тасымалы көлемі, млн. жолаушы
2008 жылы жолаушылар айналымы 14,3 миллиард жолаушы-километрді құрады. Бұл
Сурет 10 - Жолаушы айналымы, млрд. жолаушы-км
2005 жылдан бастап 2008 жыл кезеңінде Қазақстанның темір жол
Субсидиялаудың жалпы көлемі – 59 450 миллион теңге: «ҚТЖ»
Сурет 11 - 2005 – 2008 жылдардағы жолаушылар тасымалының
Іс жүзінде жолаушылар тасымалы мен рентабельділігі аз жүк тасымалдарының
Көптеген өнеркәсіптік дамыған елдердің темір жол көлігіндегі экономикалық саясат
Сурет 12 - Темір жол көлігін бюджеттік субсидиялау (млн.
Біздің елімізде темір жол инфпһрақұрылымын дамытуға ешқандай инвестиция құйылмайды.
Осы темір жол саласына ең көп инвестиция құятын мемлекеттер
Сурет 13 - Инфрақұрылымды дамытуға арналған мемлекеттің инвестициялары (1
Жалпы компанияның қазіргі нарықтағы жағдайын талдай келе SWOT талдау
Күшті жақтары:
Көліктің барлық түрлерінің жүк айналымындағы үлесі 60 %-дан астамды
Аймақаралық тасымалдардың басшысы;
Жол ақысының салыстырмалы түрдегі төмен бағасы;ъ
Қозғалыс қауіпсіздігі;
Сенімділік;
Ауа райынынң қолайсыздығына төтеп беретіндігі;
Жоғары жабдықталғандық;
Транзиттік темір жол халықаралық дәліздерінің болуы;
1520 мм жолтабанының көлік кеңістігі темір жол жүйелерімен толық
Географиялық қамту;
Көпшілік үйілме жүктерді тасымалдау кезіндегі темір жолдардың баламасыздығы;
Өткізу қабілетінің резервтері;
Қызметтерді барлық маусымда тәулік бойы көрсету қабілеті.
Әлсіз жақтары:
Жолаушылар тасымалын жүк тасымалдары есебінен және төмен табыстыларды жоғары
Көрсетілетін қызметтердің сапасы мен түр-түрлігінің жеткіліксіз деңгейі;
Негізгі құралдардың (инфрақұрылым мен жылжымалы құрам) елеулі табиғи және
Көліктің басқа түрімен салыстырғанда төмен жылдамдық;
Нақты сервистің жеткіліксіз деңгейі;
Жылжымалы құрамда жаңартудың жеткіліксіздігі;
Пойыздардың жүру жиілігінің шектелуі;
Шектелегн тарифтер жанындағы жанама шығындардың жоғары деңгейі;
Вокзал сервисінің әлсіздігінен вокзалдардың шығынының кірісінен артуы;
Жылжымалы құрам паркінің тапшылығы;
Инновацияларды енгізудің және процестерді автоматтандырудың төмен деңгейі;
Нарықтың деформациялануына әкеліп соғатын қате мемлекеттік реттеу;
Саланың жетілдірілмеген институционалдық құрылымы;
Ескірген технологиялар және техникалық нормативтердің ескірген базасы;
Шығынды және өнімсіз технологиялар және өндірісті басқару әдістері;
Отандық салалық ғылыми-зерттеу орталықтары желісінің болмауы.
Мүмкіндіктер:
Темір жол тасымалдары мен ілеспе қызметтерге тұрақты сұраныс;
Нарық ашу арқылы да, сондай-ақ мемлекеттік компаниялардың акциялар пакеттерін
Нарықта қызметтер ұсынуды ынталандыру және тасымалдарға арналған тарифтерді
Әлеуметтік маңызды тасымалдарды мемлекеттік субсидиялау туралы шешімдер;
Жолаушылар тасымалына тартылған жылжымалы құрамды жаңартуды мемлекеттік субсидиялау туралы
Автокөлік айналысатын тасымалдар сегменттерінде оның бәсекеге қабілеттілігін (сапасын, түр-түрін)
Жүру жылдамдығын арттыру;
Сервисті жақсарту;
Бағыттардың географиясын кеңейту;
Қатерлер:
Негізгі құралдардың моральдық және табиғи тозуына, ескірген технологияларға байланысты
Жабдықтарлың тозуының жоғары болуы және істен шығуы салдарынан авариялар
Саланың активтерін қысқартуға әкеп соғатын тиімсіз мемлекеттік реттеудің сақталуы;
Әлеуметтік маңызды бағыттар бойынша жолаушылар тасымалынан шығындарды мемлекеттік бюджеттен
Әлеуметтік маңызды жүктерді мемлекеттік бюджеттен субсидиялаудан бас тарту;
Жүк тасымалының шикізаттарға әлемдік бағалардың ауытқуына тәуелділігі;
Бағалық және бағалық емес монополияға қарсы реттеудің қолданыстағы қағидаттары,
Ұлттық компанияға («ҚТЖ» ҰК» АҚ) қатысты жеке меншік және
Өнеркәсіп объектілерін шикізат көздеріне жақын салудың салдарынан жүктерді тасымалдауға
Транзиттік тасымалдарға бағдарланған көршілес елдердің аумақтарында жаңа балама бағыттардың
Осы сала мен салада жұмыс істейтін компанияның экономикасы мен
1. Жолаушы тасымалдары қызметтерінің шығындарының жеткіліксіз түрдегі ашықтығы –
Қазіргі уақытта жергілікті атқарушы органдарының тиімділігі әрекет етуші реттелінген
Осы мақсатпен облыстар бойынша «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы»
2. Темір жол жолаушы тасымалдарының бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету
Әрекет етуші монополияға қарсы заң шегінде қолайлы тарифті иеленуге
Қазіргі кезде қолайлы тариф саясатын енгізу үшін Қазақстан Республикасының
3. Табиғи монополия субъектісі ретінде жолаушы тасымалы қызметін шектеу
Осылайша, қалталы және қызмет жинағымен «жоғары деңгейде жабдықталған» вагондарды
Жалпы компанияның экономикалық және ағымдағы жағдайын талдай келе мынандай
Жолаушы тасымалы көлемінің интермодальді бәсекенің жоғарылығына байланысты соңғы жылдарда
Жолаушылар тасымалы қызметінен түсетін түсімдердің осы саланың шығыстарынан кем
Темір жол бюджетін мемлекет бюджетінен субсидиялаудың төмендігі;
Инфрақұрылымды дамытуға арналған мемлекет инвестицияларының жоқтығы;
2.3 Компанияның экономикасын басқару мен қаржыландыру тетіктері
«ҚТЖ» ҰК» АҚ құрылымы жағынан холдингтік сипатта болғандықтан өзінің
Яғни, еншілес компаниялар технологиялық құралдарды, құрылыс жүргізу, қайтақұру, модернизациялау
Сурет 14 - «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» АҚ-ның
Ақша қаражаттарын бөлу бірнеше сатыдан тұрады:
Жобаның жоспарланған қаржыландырылуы «қаржыландырылу бағытында» көрсетіледі. Кесте 7 [20].
Кесте 7 - Қаржыландырылу бағыты
№ Ай, жыл Төлем сомасы ҚҚС ҚҚС есептегендегі Төлемнің
«Жұмыс пен қызмет жоспары» бөлігінде атқарылатын жұмыс пен қызмет
Кесте 8 - Жұмыс пен қызмет жоспары
Ай Көлемі Бір дана бағасы Жалпы сомасы
Қаңтар
Ақпан т.б.
Егер де «ҚТЖ» ҰК» АҚ-да немесе еншілес компанияларда аталған
Кесте 9 - Балама нұсқалар
Балама өндірушілер Саны Бір данасының бағасы Жалпы сомасы
«ААА» депосы
«БББ» АҚ және т.б.
«Өндірістік жоспар» бөлігінде жобаны жүзеге асыру барысында қол жеткізетін
«Күнтізбелік жоспар» бөлігінде жобаның жүзеге асу сатылары көрсетіледі. Кесте
Кесте 10 - Күнтізбелік жоспар
Жоба сатылары Жүзеге асыру мерзімдері
Ай, жыл Ай, жыл Ай, жыл Ай, жыл Ай,
Тендерлер өткізу
Келісім шартқа қол қою
Құралдарды жеткізу
Құралдарды жөндеу
Қолданысқа енгізу
5. «Қаржылық жоспар» бөлігінің мақсаты – жобаны жүзеге асырудан
Қаржылық жоспарда келесідей ақпараттар көрсетіледі:
құралдарды таңдауды бағалау; Кесте 11 [20].
инвестициялық жобаға жұмсалған шығындарды толық көрсету; (Қосымша Б).
жобаны жүзеге асыру кезінде туындайтын эксплуатациялық шығындарды жалпылау (Қосымша
Кесте 11 - Құралдарды таңдауды бағалау
Мінездеме атауы Іс жүзінде бар Сатып алынатын Балама шешімдер
Құрал типі
Маркасы
Өндірістік қуаты
Құралдарды ұстауға шығындар, мың тг.
Құрал бағасы, мың тг.
Құралдың қызмет ету уақыты, жыл
Басқа да мінездемелер
Егер құрылыс-жөндеу жұмыстары немесе технологиялық құралды ойлап табу шаруашылық
Кесте 12 - Инвестициялық салымдар шығындар құраушылары
Шығындар құраушылары 20ХХ жылдың 1 айы 20ХХ жылдың 2
+1 Барлығы
Техникалық шығындар
Еңбекақыға төлемдер
Әлеуметтік салыққа аударымдар
Материалдар
Жағармай
Электр энергиясы
Басқа да шығындар
Инвестициялық жобалардың экономикалық тиімділігінің негізгі көрсеткіштерін бағалау үшін келесі
- таза көрсетілген құн;
- кірістіліктің ішкі нормасы;
- жоба рентабельділігінің индексі;
- жобаның өзін ақтауының дисконтталған мерзімі;
Таза көрсетілген құн (NPV) – пайыздық салым көмегімен дисконтталған
NPV формуласы:
мұндағы:
- экономикалық коэффициент;
- амортизация,
- инвестиция;
- дисконттық салым;
- кезең номері
Кірістіліктің ішкі нормасы (IRR) – бұл NPV=0 болғандағы пайыздық
Жоба рентабельділігінің нормасы (РІ) операциялық ақша ағындарының дисконтталған (көрсетілген)
мұндағы:
- операциялық ақша ағындарының дисконтталған (көрсетілген) құныны;
- инвестициялық ақша ағындарының дисконтталған құны;
Сонымен, жоба NPV-сі.
Жобаның өзін ақтауының дисконтталған мерзіміні – өндірістік қызметтен үнемдеу
Жобаның тиімділік көрсеткіштерін бағалау жобаның бар жүзеге асыру кезеңін
Егер жоба экономикалық тиімділікті қарастырмаса (жоба өзін-өзі ақтамайды), онда
3 бал – аса маңызды: жобаны жүзеге асыру технологиялық
2 бал – жоғары маңызды: жобаны жүзеге асыру елеулі
1 бал – орташа маңызды: жобаны жүзеге асыру компанияның
6. «Қызметтің негізгі көрсеткіштері» бөлігінде компанияның іс әрекетінің мақсаттарының
7. «Ұйымдастырушылық жоспар» бөлімінде жобаның жүзеге асуына жакапты тұлға
8. «Тәуекелді бағалау» бөлімінде жобаның жүзеге асуына ықпал ететін
Әрбір факторға аралық эксперттік қорытынды жасалу керек (өте жоғары,
Бағалаудың нәтижесінде жобаның тәуекелділік деңгейіне қорытынды жасалады (өте жоғары,
Осының нәтижесінде жобаның нәтижелігі бағаланып, қаржыландыру бөлінеді. Бұл қаржыландыру
3 ТЕМІР ЖОЛ САЛАСЫ ЖОЛАУШЫЛАР ТАСЫМАЛЫ СЕРВИСІНІҢ ЭКОНОМИКАСЫН ДАМЫТУ
3.1 Жолаушылар тасымалының экономикалық әлеуетін темір жол туризмін ұйымдастыру
Осы дипломдық жұмыстың екінші бөлімінде жасалған SWOT талдау негізінде
Компания монополист компания болғандықтан мемлекет тарапынан тексеріліп және реттеліп
Қазіргі кезде біздің қоғамда темір жол сапары адамды шаршататын
Шынымен де, көптеген елдерде турситерге тартымды тарихи және географиялық
Темір жол туризмі ретінде жеке тұлғалар үшін 24 сағаттан
Техниканың дамуында рельсті көліктің дамуы рельссіз көлікке қарағанда ерте
Көліктік қызмет көрсету саласында темір жол тасымалдары көптеген артықшылықтарға
темір жол көлігінің тасымалдау қабылетінің жоғарылығы;
алыс қашықтықтарды бағындыра алуы;
жөнелтілу бекетінен қабылдау бекетіне жеткізілу жылдамдығының жоғарылығы;
жыл мезгілдеріне, тәулік уақытына, ауа райы қолайсыздығына қарамастан тасымалдың
қоршаған ортаны кеңінен қарауға ыңғайлығы мен туристерге сапар кезінде
Темір жол көлігі автомобиль мен әуе көліктерінің интенсивті дамуына
Қазір Еуроодақ елдерінің бірқатар елдерінде – Италия, Франция, Испания,
Темір жол көлігінің Қазақстан Республикасында және де посткеңестік елдер
Темір жол көлігі туризмін ұйымдастыруға үш тарап қатысады. «ҚТЖ»
Темір жол туризмін ұйымдастыру жоғарыда атап кеткендей үш тараптың
Бағыт алдында топ жетекшісі міндетті түрде бағыт бойындағы әрбір
Топ жетекшісінде міндетті түрде болуы керек:
Топтың барлық реквизиттерімен қатар жоспар-тапсырма болуы керек: топ нөмірі,
Топ жетекшісінің жадынамасы.
Туристік фирманың калькуляциясының көшірмесі.
Жолдаманың есептесу бағасының есебінің көшірмесі.
Туристер тізімінің бланкісі.
Есеп бланкісі.
Жол жүрер алдында топ жетекшісі міндетті түрде:
керек құжаттардың барлығы мен туристердің тізімін және туристердің санының
туристерді жеке басын куәландыратын құжат пен жолдаманың барлығын тексеру
туристерге өзін таныстырып, оларды бағыт бойынша бағдар беріп, сапардың
Топ жетекшісі туристерге темір жол көлігіндегі тәртіптер мен аялдамалардағы
Аралық және соңғы бекеттерде топ басшысы қамтамасыз етуі керек:
жататын орынға, тамақтану орнына бағыттама беріп, бағдарламаға сай туристерді
туристерге қонақ үй мен тамақтану орындарының адрестерін жеткізу;
экскурсия мазмұнымен және оның орны мен уақыты туралы ақпаратпен;
бос уақытта туристердің өз бетімен жүргендегі бағыттары мен көліктің
Жоғарыда атап өткендей, арнайы темір жол турларын ұйымдастыру үшін
Келісімде пойызды беру-қабылдау тәртібі анықталуы керек. Пойызды жалға алушыға
Туристерді жаллға алынған вагондарда тасымалдауды жүзеге асырғанда төлем алынады:
Арнайы туристік пойызды жалға алу келісім шартына қосымша:
сапардың бағыты мен аялдамалар бекеті;
күні көрсетілген сапардың мерзімі мен әрбір бекеттегі аялдаманың ұзақтығы;
вагон-мейрамханалардың саны;
пойыздағы қызмет көрсетулер (іщімдіктер, шай өнімдері т.б.)
Туристік пойыздың штатында туристік пойыздың басшысы, нұсқаушы методист, мәдени
Туристік пойыздың басшысы болып туристік-экскурсиялық мен әкімшілік жұмыста, тәрбиелік
Нұсқаушы-методист тәрбиелік, мәдени, экскурсиялық жұмыстардың жоспарын жасайды. Ол туристерді
Дәрігер өзінің қызметіне сәйкес жұмыс атқарады. Оның басты міндеті
Сапар шегушілердің вагондарында мынадай ақпараттар ілінуі керек: туристік пойыздың
Туристік пойыздың арнайы тұру бекеттерінде мынандай құрылғылар болуы керек:
барлық территорияның жарықтандырылуы;
радио торабы;
ілінетін электр сағаттар;
телефондар;
автобустардың тоқтауы үшін алаңдар;
дәретхана, қол жуғыштар;
туристер демалатын орындар;
вагондарды сумен, отынмен, аккумулятор батареяларын зарядтайтын құрылғылар;
қоқыс жинайтын және салатын құрылғылар.
Мұндай бекеттер туристерді вагон-мейрамханаларда немесе қалалық тамақтандыру орындарында тамақтандыруды
Еліміздің географиялық орналасы ерекшеліктері мен климаттық жағдайларға және де
«Түнгі паром» Лондон – Дувр – Дюнкерн – Париж.
Лондон – Париж аралығында қатынайтын фирмалық туристік пойыз Golden
Сидней – Перт аралығында жүретін Австралиялық туристік экспресс Indian
Претория – Кейптаун бағытында жүретін Оңтүстік Африка Республикасындағы ыңғайлылығы
Мәскеу – Санкт-Петербург бағытында жүретін ресейлік «Қызыл жебе» экспресі.
Мадрид – Севилья – Кордова – Гранада – Рондо
Мәскеуден Монғолияға 19 күнде жолаушыларды тасымалдайтын арнайы Транссібір экспресі.
Шотландиялық Патшайым Экспресі.
Чарльстон – Жаңа Орлеан – Сан-Антонио – Эль Пасо
Токиолық туристік экспрес және т.б.
Бұл пойыздардың бағытын мына бағыттарда ұйымдастыруға болады:
- Астана-Шортанды;
- Астана-Алматы 2;
- Алматы-Сарыағаш-Түркістан;
- Қарағанды-Қарағайлы (Қарқаралы).
Осылайша «ҚТЖ» ҰК» АҚ мен туристік фирма арасында және
3.2 Демалыс және мерекелік күндердегі қаламаңдық тасымалды ұйымдастыру арқылы
Жолаушы тасымалында, әсіресе қаламаңы тасымалдарында бәсекелестік қалыпты сақтап қалу
Нарықтың бұл сегментінде жолаушыларды тарту үшін жолаушылардың мерекелік және
Сурет 15 - Демалыс және мерекелік күндері жолаушыларға көліктік
Жолаушылардың жүру бағыттары демалыс және мерекелік күндері біршама өзгерістерге
Еліміздің мерекелерінің әр түрлігін ескерсек, жолаушылардың да сапар шегу
Өзінің сапарын жоспарлағанда потенциалды жолаушы отыру стансасына дейін өз
Сурет 16 - Демалыс күндердегі жолаушылар тасымалының логикалық тізбегі
БО – жолаушы бағытының бастапқы орны;
ТС – жолаушыларды түсіру стансасы;
ОС – жолаушыларды түсіру стансасы;
Э – электр пойызы;
а, а’ – автобус;
м/а – микроавтобус;
б/т – бағдарлы такси;
ж – жаяу жолаушылар.
Егер де электр пойызының бағытын шаңғы тебетін, шайтанарбамен жүретін
Сонымен қатар, жолаушыға жол бойында көрсетілетін вагонішілік қызметтер де
3.3 Жолаушылар тасымалдарын қаржыландырудың халықаралық тәжірибесін ұлттық жолаушылар тасымалында
Темір жол бюджетін мемлекет бюджетінен субсидиялаудың төмендігі мен инфрақұрылымды
Темір жол жолаушы тасымалдарының қызмететуінің барлық ұлттық көп қырлығына
Бірінші үлгі. Жүк тасымалдары есебінен айқаспалы қаржыландыру. Көптеген елдердің
Өзбекстанда жолаушыларға қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін «Узжелдоропасс» темір жол
Қытайдың Темір жол министрлігі ұлттық темір жолдар инфрақұрылымы компаниясы
Үнді темір жолдарының (IR) базалық жолаушы тарифтері мемлекеттік көлік
Ресейде ұзақ уақыт бойы мемлекеттік басқару мен шаруашылық жүргізу
Қазіргі кезге дейін жүргізіліп жатқан реформалаудың бірінші сатысында құрылымдық
Нарықтың нақты сегменттерінде, соның ішінде бәсекелес және уақытша-монопольді салаға
Жолаушы тасымалдарын қолдау механизмі олардың шығындылығының орнын толтыру ашықтылығымен
Екінші кезеңде қаржыландыру көлемі жыл сайын алыс қашықтықтағы және
Қайта құрудың үшінші сатысында алыс қашықтықтағы жолаушылар тасымалдарында аймаққа
«РТЖ» ААҚ жүйесінен тыс жолаушы тасымалдарының барлық бағыттарында жеке
Тиісті сертификаттаудан өткен, қаламаңы тасымалдарын жүзеге асыруға қызығушылық танытып
Жолаушы тасымалдарын қаржыландырудың басқа жалпы қабылданған үш үлгісі саланы
Екінші үлгі. Жолаушы тасымалдарын жүзеге асыратын ұлттық және жеке
Әлемнің көптеген елдерінде дәл осы үлгі қолданылады. Бірқатар елдерде
Германия. DB жақын қашықтықтағы жолаушы тасымалдары саласында әлеуметтік сипаттағы
Федералды өкімет тарапынан алынатын жыл сайынғы субсидиялар қайта құруды
АҚШ. Алыс қашықтықтықтағы жолаушы тасымалдарын Көлік департаменті арқылы толығымен
Аймақтық және қаламаңы тасымалдарын жүзеге асыратын компаниялар жергілікті, аймақтық
Швеция. Жолаушы тасымалдарын (алыс қашықтықтағы және аймақтық қатынастар) SJ
Bannverket мемлекеттік әкімшілігі ұсынған инфрақұрылымға кіру – тарифтің 20%-ын
Франция. Жолаушы тасымалдарын жалғыз SNCF коммерциялық компаниясы жүзеге асырады.
Ұлттық тасымалдаушының монополиясын жою және басқа операторлардың аймақтық қызмет
Үшінші үлгі. Ұлыбритания. Темір жол инфрақұрылымының иесі қозғалыстың техникалық
Алыс қашықтықтағы бағыттарда аумақтар мен маршруттарға қызмет көрсету жөніндегі
Жолаушы қатынастарын тендер жеңімпаздарына 7 жылдан 15 жыл мерзімге
Ұлыбритания үкіметі темір жол көлігінің құрылымдық элементтерінің жаңа иелеріне
Субсидия пайдаланушы ұйымдарға ақша қаражатының кепіл берілген ағымын қамтамасыз
Жекешелендірудің алғашқы үш жылы барысында тарифтердің үштен екідей бөлігінің
Төртінші үлгі. Жолаушы тасымалдары жөніндегі компанияларды ұзақ мерзімге концессияға
Аргентина. Темір жолды жеке, айтарлықтай созылып жатқан телімдеріне жолаушы
Концессия беру күрделі салымдардың болашақ тапшылығын болдырмау және пайдалану
Алты жеке меншік компанияларға федералды өкімет, провинциялардың және муниципалды
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмысты жазу және зерттеу барысында анықталған және шешімін
1. Сервистік қызмет – бұл жеке қызметтер көрсету арқылы
Сервистік қызметпен жеке кәсіпкерлер мен сервистік ұйымдар айналысады. Олардың
Сервис терминін ең алғаш рет француз экономисі Жан Батист
2. Жылдық айналымы 480 миллиардтан астам теңгені немесе Қазақстан
2008 жылы жүк айналымы 214 миллиард тонна-километр құрады, бұл
2008 жылы Қазақстанның темір жолы арқылы 16,7 миллион жолаушы
2005 жылдан бастап 2008 жыл кезеңінде Қазақстанның темір жол
Субсидиялаудың жалпы көлемі – 59 450 миллион теңге: «ҚТЖ»
Көптеген өнеркәсіптік дамыған елдердің темір жол көлігіндегі экономикалық саясат
Біздің елімізде темір жол инфпһрақұрылымын дамытуға ешқандай инвестиция құйылмайды.
Сонымен, компанияның ағымдағы жағдайына байланысты жасалған SWOT талдау негізінде
Жолаушылар тасымалын жүк тасымалдары есебінен және төмен табыстыларды жоғары
Көрсетілетін қызметтердің сапасы мен түр-түрлігінің жеткіліксіз деңгейі;
Негізгі құралдардың (инфрақұрылым мен жылжымалы құрам) елеулі табиғи және
Көліктің басқа түрімен салыстырғанда төмен жылдамдық;
Нақты сервистің жеткіліксіз деңгейі;
Жылжымалы құрамда жаңартудың жеткіліксіздігі;
Пойыздардың жүру жиілігінің шектелуі;
Шектелегн тарифтер жанындағы жанама шығындардың жоғары деңгейі;
Жылжымалы құрам паркінің тапшылығы;
Инновацияларды енгізудің және процестерді автоматтандырудың төмен деңгейі;
Нарықтың деформациялануына әкеліп соғатын қате мемлекеттік реттеу;
Саланың жетілдірілмеген институционалдық құрылымы;
Ескірген технологиялар және техникалық нормативтердің ескірген базасы;
Шығынды және өнімсіз технологиялар және өндірісті басқару әдістері;
Отандық салалық ғылыми-зерттеу орталықтары желісінің болмауы.
Осы талдауды саралап талдай келе қорытындылап және мынадай басты
Жолаушы тасымалы көлемінің интермодальді бәсекенің жоғарылығына байланысты соңғы жылдарда
Жолаушылар тасымалы қызметінен түсетін түсімдердің осы саланың шығыстарынан кем
Темір жол бюджетін мемлекет бюджетінен субсидиялаудың төмендігі;
Инфрақұрылымды дамытуға арналған мемлекет инвестицияларының жоқтығы;
3. Темір жол жолаушылар саласының соңғы жылдардағы тасымал көлемінің
- Астана-Шортанды;
- Астана-Алматы 2;
- Алматы-Сарыағаш-Түркістан;
- Қарағанды-Қарағайлы (Қарқаралы).
Ол «ҚТЖ» ҰК» АҚ мен туристік фирма арасында және
Темір жол саласын және инфрақұрылымын дамытуға мемлекеттік субсидияларды «Самұрық-Қазына»
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Е.И. Балалова, О.В. Каурова. Сервисная деятельность: учет, экономический анализ
Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов
И.М. Калякина. Сервисная деятельность. Курс лекций // 3, 3.1
Ж.А. Романович, С.Л. Калачев. Сервисная деятельность. Учебник // М:
Феоктисова В.И. Экономика предприятия. Учебное пособие // Глава 1.
Л.Г. Субботина. Экономика и управление предприятием. Учебное пособие //
Федорова Г.В. Технологии бухгалтерского учета, анализа и аудита //
Г.А. Аванесова. Сервисная деятельност: Историческая и современная практика, предпринимательство,
О.Т. Лойко. Сервисная деятельность. Учебное пособие // М.: Академия,
В.Д. Грибов, А.Л. Леонов. Экономика предприятия сервиса. Учебное пособие
«Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 31 қаңтардағы №129 қаулысы.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 15 наурыздағы №310 қаулысы
«Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы
Қазақстан Республикасының «Темір жол көлігі туралы» 2001 жылғы 8
«Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарымен
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының 2008 жылға
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының 2008 жылға
Финансовая отчетность Акционерного общества «Национальная компания «Қазақстан темір жолы»
Большая энциклопедия транспорта. Железнодорожный транспорт // М.: Большая Российская
Правила подготовки инвестиционных проектов // Приказ, от 24.12.09, №805-Ц.
А.С. Кусков, О.В. Понукалина. Менеджмент транспортных услуг: туризм //
Копылова Е.В. Организация транспортного обслуживания пассажиропотоков в пригородном сообщении
Атамқұлов Е.Д., Жангаскин К.К. Қазақстан темір жол көлігі //
http://www.railways.kz
http://temirzholy.kz
http://www.kazcargo.kz
ҚОСЫМША А
ҚОСЫМША Ә
Көрсеткіштің атауы
Жүк тасымалдау
соның ішінде облысаралық
Экспорт (әкету)
Импорт (әкелу)
Транзит
Тарифтік жүк айналымы,
нетто
соның ішінде облысаралық
Экспорт (әкету)
Импорт (әкелу)
Транзит
1 тонна жүкті тасымалдаудың орташа
қашықтығы
соның ішінде облысаралық
Экспорт (әкету)
Импорт (әкелу)
Транзит
Жолаушылар айналымы* Өлшем бірлігі
мың
тонна
мың тонна
мың тонна
мың тонна
мың тонна
млн. т-км
млн. т-км
млн. т-км
млн. т-км
млн. т-км
км
км
км
км
км
млн.
жолаушы - км 2007
іс жүзінде
260 546
140 292
84 760
22 295
13 199
200 752
79 351
74 639
24 180
22 582
771
566
831
1085
1711
14 314
2008
іс жүзінде
268 890
139 960
93 356
20 115
15 459
214 907
81 924
83 955
22 508
26 520
799
585
899
1119
1716
10 608 2008-2007
%
103,2% 8344
99,8%
110,1%
90,2%
117,1%
107,1% 14155
103,2% 2573
112,5% 9316
93,1%
117,4%
103,7% 28
103,5% 20
102,1% 19
103,2% 34
100,3% 5
74,1% -3706
ҚОСЫМША Б
Каптиалды құйылымдар шығындарын жалпылау

п/п Шығын түрі Барлық шығын 20ХХ жылдың 1 айы
+1
1. Технико-экономикалық негіздемені жасауға шығындар
2. Капиталды шығындар:
1) жер үлесі
2) Құрылыс-жөндеу жұмыстары және машиналар менқұралдар
3) Өндірістік ғимараттар мен құрылыстар
4) Материалды емес активтер
3. Шығындар қорытындысы
ҚОСЫМША В
Шығындар құраушылары бойынша өзгерістер
Шығын құраушылары Іс жүзінде бар шығындар Жоба жүзеге асырылғаннан
Еңбекақыға шығындар
Әлеуметтік салыққа аударулар
Эксплуатациялық шығындар
Электроэнергия
Амортизация
Басқа да шығындар
Қорытынды
Эксплуатациялық шығындарды жалпылау
Ескі шығындар
Жаңа шығындар
Үнемдеу
69
+11%
+11%
+5%
+11%
+5%
+3%
+17%
+39%
+29%
+34%
+34%
+11%
+2%
+11%
+3%
+12%
+5%
+0,9%
+6%
+7%
-3%
+5%
+5%
Ішкі департаменттер
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» АҚ
Еншілес компаниялар
Филиалдар
Демалыс және мерекелік күндердегі жолаушыларды көлікпен тасымалдау
демалыс күндер
мерекелік күндер
мемлекеттік мерекелер
діни мейрамдар
халықтық мерекелер
саяжауға бару
өзен порты
өзен порты
мұражайларға бару
тарихи жерлерге бару
зиярат ету
спорттық шараларға бару
концерттерге бару
халықтық мерекелерге бару
БО
(СО)
а
б/т
ж
м/а
ОС
(ТС)
ТС
(ОС)
өзен порты
орман, көл
шаңғы базасы
саяжай
.
.
.
.
.
.
Э
а’
б/т’
ж’
м/а’
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ
Көліктік-инфрақұрылымдық қызметі
Логистикалық-инфрақұрылымдық қызмет
«Қазтеміртранс» АҚ
100%
«Қазақстан халық банкінің ЖЗҚ» АҚ
4,6%
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» АҚ
Профильдік қызмет секторы
Профильдік-қосымша қызмет секторы
Профильдік емес қызмет секторы
Тасымалдар дирекциясы
«Магистральдық жүйе дирекциясы» филиалы
«Локомотив» АҚ
100%
«Казтранссервис» АҚ
100%
«Жолаушылар тасымалы» АҚ
100%
«Әскери теміржолдық күзеті» АҚ
100%
«Кедентранссервис» АҚ
33%
«Локомотив сервис орталыгы» АҚ
100%
«Көлктік сервис орталығы» АҚ
100%
«Оңтүстік-Қазықұрт» ЖШС
100%
«Ертіс сервис» ЖШС
100%
«Ақжайық Батыс 2006» ЖШС
100%
«Каскор-Транссервис» АҚ
100%
«Транстелеком» АҚ
100%
«Теміржолжылу» АҚ
100%
«Теміржолсу» АҚ
100%
«Орманқорғау» ЖШС
100%
«Алматы вагонжөндеу зауыты» АҚ
53,25%
«Kazakhstan TemirZholy Finance B.V.» жауапкершілігі шектеулі компаниясы
0,36%
«Теміржол жөндеу» АҚ
23,43%
«Ремвагон» АҚ
100%
«Желдорреммаш» ААҚ
100%
«Ремлокомотив» АҚ
100%





17 қыркүйек 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^