ҚР қылмыстық кодексі бойынша кісі өлтіру үшін жауаптылық диплом жұмысы
№2323


МАЗМҰНЫ


КІРІСПЕ........................................................................................................................5
1 Адам өмiрiне қарсы қылмыстарды қарастыратын қылмыстық
заңның даму тарихы ………..............................…….........................…....................8
1.1 ХҮII ғ. соңы-ХХ ғ. 90 жылдарына дейiнгi заңдардағы кiсi
өлтiру мәселесi….........................................................................................................8
1.2 Тәуелсiз Қазақстанның қылмыстық құқықтық заңдарындағы
адам өлтiру қылмысы.............…...............................................................................22
2 Адам өлтiру қылмысы үшiн жауапкершiлiк түсiнiгi және
жазаның топтастырылуы.. ….........……............……..........………...............….....30
2.1 Қылмыстық жауаптылық пен жазаның ұғымы…..................….…….........30
2.2 Қылмыстық заң бойынша адам өлтiру үшiн жаза мен
жауаптылықтың топтастырылуы.............................................................................39
3 Адам өлтiру қылмысын тергеу әдiстемесi ……….……....................…............ 43
3.1 Адам өлтiру тергеу әдiстемесiнiң теориялық және
криминологиялық сипаттамасы….......…................................................................43
3.2 Типтiк тергеу ситуациялары, болжаулары және жоспарлануы.................….49
3.3 Күш қолдану белгiлерi бар мәйiт табылған жағдайларда
жүргiзiлетiн алғашқы тергеу әрекеттерi….……....................….........………........52
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………...…....………......…………………...…...61
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.........................................................63



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 62 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ........................................................................................................................5
1 Адам өмiрiне қарсы қылмыстарды қарастыратын қылмыстық
заңның даму тарихы ………..............................…….........................…....................8
1.1 ХҮII ғ. соңы-ХХ ғ. 90 жылдарына дейiнгi
өлтiру мәселесi….........................................................................................................8
1.2 Тәуелсiз Қазақстанның қылмыстық құқықтық заңдарындағы
адам өлтiру қылмысы.............…...............................................................................22
2 Адам өлтiру қылмысы үшiн жауапкершiлiк түсiнiгi
жазаның топтастырылуы.. ….........……............……..........………...............….....30
2.1 Қылмыстық жауаптылық пен жазаның
2.2 Қылмыстық заң бойынша адам өлтiру үшiн жаза
жауаптылықтың топтастырылуы.............................................................................39
3 Адам өлтiру қылмысын тергеу әдiстемесi ……….……....................…............ 43
3.1 Адам өлтiру тергеу әдiстемесiнiң теориялық және
криминологиялық сипаттамасы….......…................................................................43
3.2 Типтiк тергеу ситуациялары, болжаулары және жоспарлануы.................….49
3.3 Күш қолдану белгiлерi бар мәйiт табылған жағдайларда
жүргiзiлетiн алғашқы тергеу әрекеттерi….……....................….........………........52
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………...…....………......…………………...…...61
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.........................................................63
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы өзін демократиялы, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік
Республика қызметінің түбегейлі принциптері; қоғамдық татулық пен саяси
Дүниежүзiлiк қауымдастықта лайықты орын алуды мұрат ете отырып,
Қазақ құқығы-қазақ халқының және барлық көшпелi өркениеттiң мәдени
Ертедегi қазақтардың күнделiктi өмiрiнде кездесiп тұратын азаматтық және
Тарихымызға көз жүгiртер болсақ, тiлiмiздiң ұшына ең алдымен
“Жетi жарғаны” “Қасым ханның қасқа жолы”, “Есiм ханның
“Жетi жарғы”-көшпелi қазақ халқының Ата заңы. Ол “Қасым
Зерттеу тақырыбының өзектiлiгi. Елiмiздiң тәуелсiз, демократиялық, құқықтық
Қазақ ССР-iнiң 1959 жылы қабылданған Қылмыстық кодексiнiң нормалары
Қазақстан Республикасының жаңа Қылмыстық кодексi Қазақстан Республикасы Конституциясының
Жаңа Қылмыстық заңның ең басты мiндеттерiнiң бiрi адам,
Қазақстан Республикасы қылмыстық кодексiнiң 96-102 баптарында көзделген нормалар
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Бұл жұмысты жазу барысында негiзiнен
Соңғы кезде адамның жеке басына қарсы бағытталған қарастырып
Жұмыстың мақсаты мен мiндеттерi. Жұмыста Қазақстан құқығы
- ХҮII ғ. соңы-ХХ ғ. 90 жылдарына дейiнгi
-Тәуелсiз Қазақстанның қылмыстық құқықтық заңдарындағы адам өлтiру қылмысына
-Қылмыстық жауаптылық пен жазаның ұғымы ашу
-Қылмыстық заң бойынша адам өлтiру үшiн жаза мен
-Адам өлтiру қылмысын тергеу әдiстемесiне тереңiрек тоқталу [2,
Зерттеудiң ғылыми жаңалығы. Диплом жұмысы тақырыбының ғылыми жаңалығы
Зерттеу жұмысының әдiстемелiк негiзiн қоғамдық ғылымдарға ортақ жалпы
Жұмыстың құрылымы мен көлемi. Жұмыстың құрылымы зерттеудiң негiзгi
1Адам өмiрiне қарсы қылмыстарды қарастыратын қылмыстық заңның
1.1 ХҮII ғ. соңы-ХХ ғ. 90 жылдарына дейiнгi
мәселесi
Қазақ елiнiң тарихының бiр тармағы-қазақтың ата жолы, қазiргi
Қазақ құқығының әлемдiк өркениетте алатын орны жайлы академик
Ертедегi қазақтардың күнделiктi өмiрiнде кездесiп тұратын азаматтық және
Қазақ даласында би ешқашан сайланбалы қызмет болған емес,
Ел iшiнде, көпшiлк жұртқа әдiл, тура билiгiмен танылған
Шариғатта қылмыстық құқық Жалпы және Ерекше бөлімдерге бөлінбейді.
Шариғат бойынша қылмыстар 3 түрге бөлінеді:*************************
1)құранда жаза мөлшерлері көрсетілген іс-әрекеттер (хадд);****************
2)жеке адамға қарсы қылмыстар (джинаят);****************************
3)соттың шешімі бойынша жаза ретінде түзеу қолданылатын іс-әрекеттер.*********************************************************
Қылмыс түрлерін жасалу сипаты мен қоғамдық қауіптілік дәрежесіне
1-санатқа Аллаға және барлық мұсылман қоғамының қатаң қағидаларына
Түрлі мазхабтарға тиісті құқықтанушылар жоғарыда айтылған қылмыстың кейбір
Дін ауыстыру - рухани және азаматтық өліммен ұштасқан
Елбасына қарсы шыққандар дін ауыстырылғандарға теңестірілген. Осы сылтаумен
Шариғат ашық түрде мұсылмандар мен мұсылман еместердің қылмыстық
Шариғаттың қағидалары Шығыс елдерінде билік етуші топпен өзінің
Айта кететін жайт шариғатта дінге қарсы қылмыстар туралы
Шариғат жеке меншік құқығын қорғаған: ұрлық жасағаны үшін
2-санатқа мына қылмыстар жатады: адамды өмірінен айыру, денсаулығын
3-санаттағы қылмыстарға: соғыс кезінде қашу, жалған куәгерлік, жалған
Құранда кек алу құқығын тек жағдайы теңдес адам
Қылмыстық құқық пәні бойынша әрбір қылмыс төрт элементтен
Төрт құрам элементі барлық қылмыс түрін сипаттаушы негізгі
Шариғат бойынша қылмыстардың жалпы объектісі - дін және
Шариғатта зиянның салдарын мүлікке келтірілген зақым бойынша анықталатындығы
Мұсылман қылмыстық құқығы тізімінде қылмыстардың объектісін, әсіресе оның
Шариғаттағы қылмыс түрлері жалпы объектілерден тұрады демей, керісінше
Сонымен, мұсылмандық қылмыстық құқықта адам қылмыс жасаса, қоғамға
Шариғаттағы қылмыстың объективтік жағы. Қылмыстық заңдармен қорғалатын объектіге
Әрекет немесе әрекетсіздік тек заң жағынан қорғалатын объектіге
Қылмыстың объективтік жағы болмаса, қылмыстың объектісіне шабуыл болуы
Шариғатта жасалған қылмыстың объективтік жағын анықтайтын бірқатар белгілер
Аталған меншікке қарсы бағытталған қылмыстардың бір-бірінен мүлікті заңсыз
Заң бойынша ғұрыптарды атқару қоғамдық тәртіпті бұзумен немесе
Айтып өткендей, кез келген әрекет немесе әрекетсіздік қылмыстың
Қылмыстың объективтік жағы - адамның нақты әрекет қылығымен
Мұсылман қылмыстық құқығында зорлау қылмысы некеде болмаған еркек
Құрандағы әл-Исра сүресінің 32-аятында: "Аллаға арамдық жасаған кісіні
Шариғаттағы қылмыс субъектісі. Қылмыс құрамының маңызды белгілерінің бірі
Мұсылмандық қылмыс құқығында қылмыстың субъектісі мәселесіне ерекше көңіл
Шариғат бойынша есі дұрыс, өз іс-әрекеттеріне өзі жауап
Француз ғалымы Р. Шарл мұсылман қылмыстық құқығында қылмыс
Біз М. Муллаевтың бұл пікірімен келіспейміз. Себебі шариғат
Мұсылман қылмыстық құқығында ақылы кем, ақылын жоғалтқандар, нәрестелер,
Шариғатта кәмелетке жеткендікті білдіретін ең кіші жас қыздар
Шариғаттағы қылмыстың субъективтік жағы. Қылмыстың субъективтік жағы дегеніміз,
Мұсылман қылмыстық құқығына қатысты бірқатар ғылыми-теориялық шығармаларда қылмыстың
Шариғатқа арналған теориялық қайнар көздерде ауыр кінәмен жасалған
Ауыр айыпты қылмыстарға шариғатта тағы да бір келесі
Қорытындылай айтқанда, мұсылман қылмыстық құқық теориясында да бір
Қазақ халқының бiрлiгiн, тұтастығын бас саясат қылып
“Жетi жарғының” негiзiн Төле би мен Майқы бидiң
“Жетi жарғы”-көшпелi қазақ халқының Ата заңы. Ол “Қасым
Қазақтарда ең ауыр қылмыстар қатарына:
Кiсi өлтiру
Жезөкшелiк
Бiреудiң некелi әйелiн ұрлау немесе зорлау
Бiрнеше дүркiн ұрлық жасау жатады.
Осы қылмыстардың iшiнен кiсi өлтiрудi бөлiп алып қарап
Билердің алдына немесе кеңес, жүгініс сияқты билердің басы
Адамның жеке басына қарсы;
Рулы елге қарсы;
Қалыптасқан қоғамдық тәртіпке қарсы;
Қабылданған дінге қарсы, құдайға қарсы жасалған қылмыстың түрлерін
Осы көрсетілген қылмыстардың ішінен ең ауыры – кісі
жол тәртібін ұстап, кек қуып өлтіру;
әдейі қастандықпен өлтіру;
абайсызда кездейсоқ өлтіру;
Жол тәртібіне жататыны – қожайыны құлын өлтіру, мал
Әдейі қастандықпен өлтіру ұзыннан өші, қысқадан кегі жоқ
Абайсызда қателікпен өлтіру – аңшылық кезінде жазым болып
Осылардың ішінде «қасақана кісі өлтіру» ауыр жазаланады, егер
Абайсызда болған күннің өзінде, мысалы, атты адам аяғы
Адам өлген жағдайда оның туыстары құннан бөлек «қанжуар»
«Жеті Жарғы» қазақ қоғамының қалыптасқан саяси, этникалық, шаруашылық,
Қазақ әдет-ғұрып заңдары бойынша өлім жазасына адам өлтірген,
Әйелін ойнас үстінде ұстаған күйеу, осы сәтте өлтіруге
Құдайға тіл тигізген адамдар /7 куә/ таспен ұрып
Егер кімде-кім бөтен дініне көшсе, оның туыстары, не
Қазақтың дәстүрлі қоғамы әлеуметтік жағынан күрделі сатыланған қоғам,
Күңдер мен құлдардың тағдыры толықтай иелерінің қолында болады.
Өзіне-өзі қол көтергендер ортақ қорымға қойылмай, жеке жерленеді
Өлім жазасы 13 жастан асқандарға қолданылған, себебі «он
Мысалы, ертеде бір ханды өз інісі өлтіріп, хан
Билердің не хандардың ұйғарымы бойынша өлім жазасының бірнеше
Ертеде өлімге кесілген адамды ат құйрығына байламас бұрын,
Ең ауыр өлім кісі өлтірушіге қолданылады, егер билер
Қазақтың әдет-ғұрып заңдары бойынша күйеуi бар әйелдi ойнас
Қазақ заңы бойынша қызды зорлап, арын төгу кiсi
Айыптың ең жоғары сатысынан кейінгі салынатын төлем, яғни
Қазақ рулары ертеде қанды кек пен құн заңдарын
а) кісі өлтірушінің астында болған, оны жай бермей,
ә) суық қару – не мылтық, не бір
б) өлген адамның денесін салып жерлейтін жерге апаруға
в) өлген адамның ет-жақыны, яғни не әйелі, не
Осы сүйек құн келісімімен даугер жақ қанды кектен
Егер қылмыскердің өз туыстары бас тартып, керекті құнды
Көбінесе руластары соңғы малын берсе де құн төлеуге
а/ қара құн 100 жылқы, он екі жақсы;
ә/ сүйек құны – 50 жылқы, алты жақсы;
б/ өнер құны – тоғыз жақсы /тоқал құны/
Егер өлген кісі ел ортасында танымал адам болса,
Өлім үшін құн төленбейтін жағдайлар кездеседі. Барымта үстінде
Өлген адамның денесі табылмаған жағдайда 1,5 есе құн
Қазақ батырлары жауда өлсе, я тұтқынға түсіп, өлсе,
Ал, егер әйел төбелес кезінде киіз үй ішінде
Сонымен қазақтың әдет-ғұрып заңындағы нормалардың неғұрлым қатаң болуына
Егер Қазақстан аумағында қолданыста болған Ресей империясының заңдарын
Ресей империясы қылмыстық-құқықтық нормаларының алғашқы барынша жүйеленген жиынтығы
Айта кету керек, қазақтар үшiн Сiбiрге немесе Ресейдiң
Қылмыстық заңдардың келесi нормативтiк сатысы 1903 жылғы 22
1845 жылғы Уложениемен салыстырғанда 1903 жылғы Уложениеде жазалау
Өлiм жазасына бұйырылу, каторга немесе жер аударылғандарға жаза
Ресей империясында құқықтық жүйенi жетiлдiру процесi Қазан төңкерiсiне
1918 жылғы 21 ақпанда герман әскерлерiнiң шабуылы басталғаннан
1918 жылғы 5 қыркүйекте жаңа үкiмет өзiнiң “Қызыл
Қазіргі кездегі қылмыстық заң мүлдем басқа қағидаларға негізделетіні
1.2 Тәуелсiз Қазақстанның қылмыстық құқықтық заңдарындағы кісі өлтiру
Елiмiздiң тәуелсiз, демократиялық, құқықтық мемлекет болып жарияланғанына
Қазақ ССР-iнiң 1959 жылы қабылданған Қылмыстық кодексiнiң нормалары
Қазақстан Республикасының жаңа Қылмыстық кодексi Қазақстан Республикасы Конституциясының
Жаңа Қылмыстық заңның ең басты мiндеттерiнiң бiрi адам,
Жаңа 1997 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексiнде
Қылмыс – бұл құқық бұзушылықтың бір түрі. Қылмыс
Қылмыстың төмендегідей белгілерін атап өтейік.
1. Қылмыс әрқашан іс – қимыл болып табылады,
2. Қылмыс – бұл қоғамға қауіпті әрекет, яғни
3. Қылмыс - әрқашан құқыққа қайшы болады. Құқыққа
4. Қылмыстың міндетті белгісінің бірі адамның кінәсінің болуы.
5. Жазалану. Егер әрекет жазаланбайтын болса, онда ол
Қылмыстарды жіктеу – бұл қоғамға жасалған қауіпті әрекетті
Жасалғаны үшін( ең ауыр жаза екі жыл бас
Жасалғаны үшін ең ауыр жаза бес жылға бас
Жасалғаны үшін ең ауыр жаза он екі жылға(
Жасалғаны үшін ең ауыр жаза он екі жылдан
Қылмыстық жауапкершілік құқықтық жауапкершіліктің ішіндегі ең қатаң түрі
Қылмыстық жауапкершілік – бұл адамның жасаған қылмысы үшін
Қылмыстық жауапкершіліктің мынадай элементтері болады:
• жасаған қылмысы үшін адамның жауап беру міндеті;**************
• соттың адамның жасаған әрекетін теріс бағалаудан көрінетін
• кінәлі адамға қылмыстық – құқықтық сипаттағы шаралар
• жаза тағайындаудың құқықтық салдары ретіндегі соттылық.**********
Қылмыстық жауапкершілік қылмыс жасаған сәтте пайда болады және
Қандай қылмыс жасалғанын анықтау үшін «қылмыс құрамы» сияқты
Қылмыс құрамы деп қоғамға қауіпті әрекетті қылмыс ретінде
Қылмыс құрамы элементтерден құралады. Егер осы элементтің біреуі
Қылмыстың субъективті жағы – бұл қылмыс жасаумен тікелей
Кінә - бұл адамның қылмыстық заңмен қарастырылған қоғамға
Қылмыстың ниеті – қылмыс жсаған адамның жетекшілікке алатын
Кез келген адам қылмыс субъектісі бола алмайды, тек
Қылмыстық кодексте қылмыстық жауапкершілік он төрт жастан бастап
а) жеке адамға қарсы ауыр қылмыстар: қасақана адам
ә) мүліктік қылмыстардың кейбір түрлері: ұрлық, тонау, қарақшыық,
б) қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыстардың
Қылмыс жасаған кезде 16 жасқа толған адам қылмыстық
Қылмыс жасаған кезде өз әрекетінің (не әрекетсіздігінің) қоғамға
Қылмыс жасаған кезде есі дұрыс емес күйде болған,
Көптеген ғасырлар бойы ақы – есі дұрыс емес
Қылмысқа қатысу туралы түсінік және оның белгілері.
Қылмысты көбіне бір адам емес бірнеше адам жасайды,
Екі немесе одан да көп адамның қылмыс жасауға
Қылмысқа қатысу барысында қылмыс жасауға бірнеше адамның қатысуы
Тек қасақана жасалған қылмыстардың ғана қылмысқа қатысы болуы
Абайсыз қылмыстарда қылмысқа қатысу бомайды. Егер бірнеше адам
Орындаушы – бұл нақты қылмыс құрамының объективтік жағына
Ұйымдастырушы – қылмыс жасауды ұйымдастырған немесе оның орындауына
Жоспарлы орындаушының субъективтік қасиеттерін ескере отырып, айдап салушы
Кеңестерімен, нұсқауларымен, ақпараттар жинауымен қымысты жасайтын қару немесе
Қылмыс жасау сатылары қасақана қылмыстың дамуының белгілі бір
Қылмысқа дайындалу – бұл адамның қылмыс жасау құралдары
Қылмыс құралдарын сатып алу тәсілдері заңды болуы мүмкін:
Егер адам жасаған әрекетте қылмыс құрамының барлық белгілері
Қандай қылмыс болмасын, оны жасаған адамдарды анықтап, олар
Жан күйзелiсi жағдайында болған жағдайында жасалған адам өлтiру
Жан күйзелiсi жағдайында адам өлтiру кенеттен, терiс фактор
Жан күйзелiсi жағдайының басталуына негiз ретiнде Қылмыстық кодекстiң
1997 жылғы Қылмыстық кодексте аффект үшiн негiз болуы
Адам өлтiрiлетiн жан күйзелiсi жан-күйi заңда көзделгендей кенеттен
Жан күйзелiсi жағдайында адам өлтiру тiкелей де, сол
Қылмыстық кодекстiң 99-100 баптарында адам өлтiрудiң екi құрамын
Қажеттi қорғану шегiнен асып кеткен кезде адам өлтiргенде
Қылмыс жасаған адамды ұстау үшiн қажеттi шараларды асыра
Әйелдерге, анық мүгедектiк белгiсi бар адамдарға және өте
Атылатын қаруы бар қылмыскерлердiң, полиция қызметкерлерi ұстайтын адамдардың,
1997 жылғы Қылмыстық кодекс бойынша абайсыздықта адам өлтiрiп
Абайсызда адам өлтiрiп алудың субьектiсi-он алты жасқа толған
Қылмыстың мәнi-қорқыту, қатiгездiкпен қару немесе жәбiрленушiнiң адамдық қасиетiн
Қылмыстың обьективтi жағы-қорқыту,қатыгездiкпен қарау немесе жәбiрленушiнiң адамдық қасиетiн
Жәбiрленушiнiң адамдық қасиетiн ұдайы кемсiту, кiнәлiнiң жәбiрленушiмен екi
Жоғарыда аталған әрекеттер әрекет жасау жолымен, сондай-ақ әрекетсiздiк
Жаңа Қылмыстық заңның ең басты мiндеттерiнiң бiрi адам,
2 Кісі өлтiру қылмысы үшiн жауапкершiлiк түсiнiгi және
топтастырылуы
2.1 Қылмыстық жауаптылық пен жазаның ұғымы
Кез келген бiлiм қанша анық және толық болғанымен
Қылмыстық жауаптылықтың негiздерi мәселесiнiң үлкен теориялық және тәжiрибелiк
Қылмыстық құқық бойынша қылмыстық жауаптылықтың бiрден-бiр негiзi қылмыс
Жауаптылық мәселесi кез-келген құқық саласындағы түбiрлi мәселе болып
Жауаптылық табиғатына тереңдеп ене бастасақ (“таза”,бастапқы күйiне), бiз,
Тәжiрибелiк жағынан жауаптылық объективтi және сол сияқты
Объективтi және субъективтi жауаптылықтар бiр-бiрiне ұқсас болуы мүмкiн
Жауаптылықтың пайда болу шарттары мораль нормаларынан,қоғамдық өнегелiлiктен, заңдардан
Сонымен, жауаптылық дегенiмiз субьектiнiң өз дамуының белгiлi бiр
Әлеуметтiк жауаптылыққа қатысты осыған ұқсас тұжырымдарды көптеген философтар
“Ыңғайлы ойлауға көбiрек сәйкес келетiн тұжырым, ол әлеуметтiк
Заңды жауаптылық туралы тұжырымдамалардың көпшiлiгi өткенге қаратпа жасау
Заңды жауаптылықтың құқықтық нормаларды сақтау және оларды бұзған
Екi аспектiлi жауаптылық тұжырымдамалары моноретроспективтi теорияларға қарағанда ақылға
Позитивтi бекiтетiн, анық болатын және фактiлi деген сөз.
Көбiнесе позитивтiк жауаптылық туралы дәстүрлi сипаттама, яғни болашақ
Мiндеттiлiк пен қажеттiлiк арқылы көрiнiс табатын жауаптылықтың мұндай
Құқық әдебиеттерiнде әлеуметтiк және заңды жауаптылық құрылымы туралы
Ч. Беккарианың айтуынша, “адамдар мiнез-құлықтарының негiзiнде жататын моральдық
* Тұлғаның өзiн-өзi белсендiлеу процесiндегi психологиялық және физиологиялық
* Индивидтiң өмiрлiк құндылықтарын, оның психикалық қорғанысын, идеалдар
* Бәрi мен социумның әрбiр мүшесiнен өнегелiлiк пен
Қылмыстық жауаптылықты талдай келе оның негiзiн былайша тұжырымдауға
Қылмыстық құқық ториясында жазаның түсінігіне қатысты оның үш
Біріншіден, «жазаның мәні» және «мазмұны» деген түсініктер арасындағы
Жазалау белгілі бір мөлшерде барлық уақытта нақтыланған болады.
Алайда, жазаның мазмұны мен мәні әр түрлі екендігін
Аталмыш мәселе бойынша мүлдем басқаша да көзқарастар бар.
Жазаның мәнін түсінудің ең ұтымды жолы оның әлеуметтік
Жаза мәні кең ауқымды әлеуметтік – құқықтық түсінік
Жаза мәні жайында айта отырып, қылмыстық жаза қылмыстық
Бұл жазаны талдау әдістеріне қатысты. Мұнымен қатар, жаза
Енді жаза теориясының екінші фундаментальдық түсінігі -
Бұл көзқарас сол кездегі әдебиеттердің өзінде тәрбиелеу шараларының
Мамандар арасында соттылық жаза өтеу нәтижесі болып саналады
Жоғарыда айтылғандарды қорыта келе, жазаның келесі түрдегі анықтамасын
2.2 Қылмыстық заң бойынша кісі өлтiру үшiн жаза
Кiсi өлтiру, яғни басқа адамға құқыққа қарсы қасақана
Бас бостандығынан айыру дегенiмiз сотталған адамды белгiленген мерзiмге
Бас бостандығынан айыру жазасы тек негiзгi жаза ретiнде
Жаңа қылмыстық заң өмiр бойына бас бостандығынан айыру
Кiсi өлтiру:
а) екi немесе одан көп адамдарды;
б) осы адамның қызметтiк iс-әрекетiн жүзеге асыруына не
в) дәрменсiз жағдайда екендiгi айыпкерге белгiлi адамды, сол
г) жүктi екендiгi айыпкерге белгiлi әйелдi;
д) аса қатыгездiкпен жасалған;
е) көптеген адамдардың өмiрiне қауiптi тәсiлмен жасалған;
ж) адамдар тобы, алдын ала сөз байласу арқылы
з) пайда табу мақсатымен, сол сияқты жалданып не
и) бұзақылық ниетпен;
к) басқа қылмысты жасыру немесе оны жасауды жеңiлдетi
л) әлеуметтiк, ұлттық, нәсiлдiк, дiни өшпендiлiк немесе араздық
м) жәбiрленушiнiң мүшелерiн немесе тiнiн пайдалану мақсатымен жасалған;
н) Қылмыстық кодекстiң 97-100 баптарында көзделген әрекеттердi қоспағанда,
Өлiм жазасы-жазаның ең ауыр, ерекше түрi болып табылады.
Қылмыстық кодекстiң 49-бабына сәйкес өлiм жазасы-ату мына
Өлiм жазасы кешiрiм беру тәртiбi мен жиырма бес
Өлiм жазасын қолдануға iстелген қылмыстың ерекше ауырлығы, жазаны
Өлiм жазасын қолдану барлық жағдайда iстелген қылмыстың анықтаған
Өлiм жазасын қолданудың ерекшелiгi сол, бұл тұрғыдағы қылмыстарды
Қазақстан Республикасының Президентi өлiм жазасын орындауға мораторий енгiзген
Әлем елдерiнде өлiм жазасын қолданудың тәртiбi әр түрлi.
Анасының өзiнiң жаңа туған сәбиiн туып жатқан кезiнде,сол
Жәбiрленушiнiң күш қолдануынан, қорлауынан немесе ауыр балағаттауынан не
Жоғарыда аталған мән-жайлар кезiнде жасалған екi немесе одан
Қажеттi қорғаныс шегiнен шығу кезiнде жасалған кiсi өлтiру-екi
Қылмыс жасаған адамды ұстау үшiн қажеттi шаралардың шегiнен
Абайсызда кiсi өлтiру-үш жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын
Абайсызда екi немесе одан да көп адамды
Адамды өзiн-өзi өлтiруге жеткiзу немесе жәбiрленушiнi қорқыту, оған
Кiнәлi адамға материалдық немесе өзге де тәуелдiлiктегi адамға
Сонымен жоғарыда аталған жазаны қолданудың алғышарттары мен мән-жайы
3Адам өлтiру қылмысын тергеу әдiстемесi
3.1 Адам өлтіру және дене жарақатын салу қылмыстарын
Адам өлтіру қылмыстық қол сұғушылықпен күрес жүргізудің маңызы,
Адам өлтіру қылмысын нәтижелі тергеудің міндеті шарттарына; жедел
Адам өлтіру қылмыстарын тергеу мен ашу, тәртіп бойынша
Үздіксіз (күнделікті) әрекет ететін жедел-тергеу топтары оқиға болған
Адам өлтіру қылмысының криминалистік сипаттамасы. Адамның жеке басына
Қылмыстық істі қозғау кезіндегі тергеушінің қолындағы алғашқы
Бірінші топқа, тергеудің басында-ақ адам өлтіруші тұлға белгілі
Белгісіз жағдайларда жасалған адам өлтіру қылмыстарын – күш
Адам өлтіруге байланысты қылмыс жасау тәсілдері әр түрлі
Қылмыскердің адам өлтіру үшін нақты бір тәсілді таңдап
Адам өлтіру қылмыстарын жасауда қолданылатын тәсілдердің кеңінен тараған
-әр түрлі құралдарды, заттарды қолдану арқылы жәбірленушіге дене
-жәбірленушіні дәрменсіз күйде қалдыру, болмаса осы жағдайды пайдалана
-жәбірленушіні өте биік жерден лақтырып жіберу;
-жәбірленушіні жылжып келе жатқан көлік құралдарынан (поезд,
-жәбірленушінің ағзасына улы заттарды жіберу және т.б. [21,
Қылмыскер жекеленген жағдайларда өзінің кінәсіздігін нақтылайтындай жалған дәлелдемелер
Алдын ала ойластырылып және жоспарланып жасалған адам өлтіру
Қылмыскерлер адам өлтіру қылмыстарын жасау кезінде қылмыс құралы
Мұндай іздерге қылмыскердің: қол саусақ іздері, тісінің тырнағының,
Қылмыскерлер адам өлтіру қылмысын жасыру тәсілдерін таңдап алуына
Жәбірленуші мен қылмыскер өзара таныс болмаған, балмаса олар
Егер қылмыскер мен оның құрбанының арасында – туыстық,
Адам өлтіру тәсілі мен мәйіттің денесіндегі жарақаттардың сипатына
Қылмыс жасауға себеп болатын жағдайларға – айыпкер мен
Нақты қылмысты, адам өлтіру қылымысын жасау ізін жасыру
Жәбірленуші. Адам өлтіру қылымысын криминалистикалық сипаттауда жәбірленушінің өзінің
Қылмыскер мен жәбірленушінің жүріс-тұрысында белгілі бір байланыс болады.
Көп жағдайларда мұндай қылмыс құрбандарының мінезі – шайпау,
Кейбір жағдайларда өзге тұлғаларға қарағанда өте қауіпті тұлғалар
Қылмыскер. Адам өлтіруге байланысты қылмыстарды әдетте 18-бен 50
Оқиға болған жерді қарау барысында немесе мәйіт табылған
Мәйітке әдеттен тыс айлаларды қолдану белгілері (мәйітті жалаңаштау,
Адам өлтіру қылмыстарын тергеу барысында кездесетін әдеттен тыс
Сонымен, жоғарыда аталған жағдайларды болдырмас үшін, қылмыстық заңға
3.2 Типтiк тергеу ситуациялары, болжаулары және жоспарлануы
Типтік ситуациялар - тергеу әдістемесінің ерекшеліктерін (типтік
Нақты ситуацияны тексере отырып, тергеуші типтік мәселелерді шешу
1 ситуация – қылмыс анықталған (ашылған), қылмыскер
2 – ситуация – қылмыс анықталмаған (ашылмаған), бірақ
Болжауларды тексеру үшін қылмыстық істі талдацу нәтижесінде келесідей
-21 жасқа дейінгі ер адамдарды қасақан өлтіру қылмыстары
-5 жастан 16 жасқа дейінгі ұл балаларды
-23 жасқа дейінгі ер жынысты адамдарды өлтіру қылмыстарының
-28-ден 57-ге дейінгі жастағы әйелдерді өлтіру қылмыстарының
3-ситуация – қылмыс ашылған, жақын арада жасалған, бірақ
4-ситуация – қылмыс ашылмаған, танылмаған мәйітті тауып алу
5-ситуация – қылмыс ашылмаған және бұрын жасалған (жасалғанына
6-ситуацш — кылмыс ашылмаған, мәйіт бөлшектелген жәнс а
7-ситуация - адам жоғалған. Қылмыс ашылмаған, оның жоғалғанына
8-ситуация — жаңа туған нәрестенің мәйіті табылған. Кылмыс
Бөлшектелген мәйіттін бөлшектері табылған жағдайларда тергеудің бастапкы кезеніндегі
Адамның жоғалуына байланысты қозғалған кылмыстық іс бойынша тергеуді
Сондықтан неғұрлым мұндай жағдайлар сирек кездесетін болса, соғұрлым
3.3 Күш қолдану белгілері бар мәйіт табылған жағдайларда
Қылмыстық құқықтағы кісі өлтіру қылмысын тергеу барысы бірқатар
Оқиға болған жерді тексеру. Адам өлтіру ісі бойынша
Адам өлтіруге байланысты іс бойынша қараудың негізгі объектісі
Оқиға болған жердің және накты бір қылмыс жағдайының
Тергеуші окиға болған жерге келген соң бүрынырак келген
Мәйіт қаралады, кылмыстың ізі табылу мүмкіндігіне байла-нысты ол
Мәйітті карау барысында оның: жынысы, шамамен жасы, дене
Содан соң хаттамаға белгілі бір кезектілікпен мәйіттің денесі
Мәйіттін, киімдерін карау барысында, оның киімінің жай-күйіне, оның
Мәйіттің денесін қарау кезінде одан табылған мәйітгік қүбы-лыстардың
Қылмыстың жасалу тәсілі көрініс табатын дене жарақаты-ньщ сипатына
Атыс қарулары арқылы жарақат келтірілген мәйітті қарау кезіндегі
Ілмектен алынған мәйітті қарау кезінде, олардың мойнын-дағы странгуляциялық
Мәйіттің уланғандығын көрсететіндей жағдайларда, мәйітті қарау кезінде —
Судан шығарылған мәйітті қарау кезінде, оның денесіндегі жаракаттарды
Оқиға болған жердегі қан іздерінің сот-медициналық қана емес,
Окиға болған жердегі қылмыстык іздерді табу, бекіту алу
Танылмаған мәйіттің жеке басын анықтауда жүргізілетін әрекеттер. Егер,
Осындай мақсатпен мәйіт жеке тұлғаларға (пәтер иелерінің кооперативі
Жәбірленуші мен сезіктінің тізімдегі куә ретіндегі таныста-ры, көршілері
Сезіктінің туыстарынан жауап алу кезінде жоғарыда атал-ған сұрактардан
Сот-медициналық сараптама. Кейінге қалдыруға болмайтын тергеуәрекеттерінің ішінде адам
Жасалған қылмыс жағдайы бойынша: өлімнің себебі мен болу
Оқиғадан бүрын болған жағдайларға байланысты: жәбірленушінің канында ішімдік
Қылмыс құралы бойынша: жәбірленушіге дене жарақаты бір
Жәбірленушінін жеке басын анықтауға байланысты:бөлшектенген мәйіттін бөлшектері аталып
-жәбірленуші тірі кезінде кандай аурулармен ауырған; канша рет
Сезіктінін жеке басына қатысты: жәбірленушінін жыныс-
тық мүшесінен табылған қан дақтары мен ағза іздері
топқа жатады; мәйітті бөлшектеген түлғаның анатомия саласы-
нан және техника бөлімінен тәжірибесі болған ба; мәйітті
бөлшектеген адам солақай емес пе;
Қылмыстың ниеті мен мақсаты бойынша: мәйіттің денесінде
күш қолданып жыныстык қатынасқа түсуді сипаттайтын іздер
бар ма; түсік тастау белгілері жок па; келтірілген
Тергелетін оқиғаны бүркемелеуге байланысты: мәйіт қалпы өзгеріске
жәбірленушідегі дене жарақаттары оның киіміндегі зақымдармен сәйкес келе
-жәбірленушінің мойнына ілмек, жіп байланған ба; мәйіт табылған
Мәйітті сот-медициналық зерттеулер барысында сарапшы-ньщ алдына қосьшша сұрактарды
Бөлшектенген мәйітті зерттеу, сондай-ак бірқатар күрделі сұрақтарды шешу
Адам өлтіру кылмыстарын тергеу барысында сот-медициналык сараптамамен катар,
Адам өлтіру кылмысының жасалу тәсілдері мен тергеліп отырған
Сезікті мен айыпкерден жауап алу. Мүндай жауап алуды
Кылмысты жасау үстіндегі немесе оны біте салып ұсталған
Адам өлтіру кылмыстары белгісіз жағдайларда, кылмыс жа-салған кездерде
Өздерінің кінәлілігін мойындамау (теріске шығару) кезінде сезіктілер (айыпкерлер)
Адам өлтіру кылмыстарын тергеу (мәйіт табылмаған) кезінде сезіктілер
Мұндай жағдайларда жауап алудың мақсаты - жауап алу
Сезіктіден (айыпкерден) жауап алу кезінде барлык уақыт-тарда шынайы,
Жауап алынатын тұлғалардын жеке басы мен тергелетін іс
Айғақтарды оқиға болған жерде тексеру мен нақтылау. Сезіктінің
Қылмыскерді әшкерелеу окиғаны көзімен көрген-куәлердің берген жауаптары мен
Жоғарыда аталған әрекеттерді жүргізбес бүрын кылмыс жасалған сәтте
Қылмыскердің жеке басын зерттеу — тергеліп отырған бүл
Кінәнің түрі мен ниетін анықтау — тергеудің бүл
• Кылмыс жасаған түлға өзінің жасағаи әрекеттерінің зар-дабы
• Айыпкердің жәбірленушімен карым-қатынасы, жеке бас
араздығының болуы немесе болмауы (өштесудің, жанжалдың,
қорқытудын, және т.б.), жәбірленушінін өліміне байланыеты
пайдакүнемдік ниеттін, немесе баска да жеке басына қатысты
• Жәбірленушінін өлер алдындағы және қылмыс жасалу кезіндегі
шешімді қабылдау алдын ала дайындық жұмыстарын қажет
етеді.
Сонымен жоғарыда аталып көрсетілгендей күш қолдану белгілері бар
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы адамзаттық игілікте, әлемдік өркениет ұғымында құқық әлеуметтік
Құқықтың мәнін ғылыми тұрғыдан тану үшін, оның институттарының,
Адамның жеке басына қарсы жасалатын қылмыстың ішінде адам
Жаза - сотталған тұлғаны жазаны өтеу кезеңінде заңда
Жазалау белгілі бір мөлшерде барлық уақытта нақтыланған болады.
Қылмыстық жауаптылықты талдай отырып, оның негiзiн былайша тұжырымдалды.
Егер аталған жағдайлар ескерілмейтін болса, онда қарастырып отырған
Жоғарыда атап кеткендей адам өміріне қол сұққандардың ішінде
Жаңа Қылмыстық заңның ең басты мiндеттерiнiң бiрi адам,
Негізгі бөлімде, аталған жағдайларды реттеудің алғышарттары мен мән-жайы
Осыған сәйкес адам өлтіру үшін қылмыстық кодексте қарастырылған
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Қазақстан Республикасының Конституциясы. Астана. Фолиант. 2007 б.
2. Булгакова Д.А. Мемлекет және құқықтың жалпы тарихы.
3. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық.Жалпы бөлiм. Алматы. Жетi
4. Бисенова М.Қ. Қазақстан Республикасының Қылмыстық ниет және
5. Жеті Жарғы. Алматы Жеті жарғы. 2000. 80
6. Джумабекова Р.А. Жан күйзелiсi жағдайында адам өлтiргенi
7. Дулатбеков Н. Қылмыстық жаза тағайындау: жария және
8. Мұратханова М.Б. Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығы мен жазасын
9. Рахметов С.М. Преступления против личности. Алматы: Жетi
10. Нақысбеков Т.Ә. Қазақстан Республикасы қылмыстық құқығы жазаны
11. Садықова Ж.Е. Қылмыстық құқықтық нормаларды қолдану туралы.
12. Сапарғалиев Г.С. Конституционное право РК. Алматы, 2002.
13. Амуртаева Д. Т. Проблемы квалификации. Причинение тяжкого
14. А. В. Наумов Қылмыстық құқығы. Астана. Фолиант.
15. Алауханов Е. Қылмыстық құқық. Алматы. Жеті Жарғы.
16. Кулбулов Г. Б. О квалификации некоторых преступлений
17. Кайнеков А. Ж. Қылмыстық істер. // Заң
18.Какенов М. Н. Тұлғаға қарсы қылмыстық істер. //
19 .Жабагина Р. К. Проблемы квалификации убийств по
20. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексi. Алматы 2004-144 б.
21. Криминалистика. Оқулық. Жетi жарғы. 2006-570 б.
22. Жетпісов С. К. Право на неприкосновенность частной
23. Кемали Н. С. Насилие над женщиной в
24. Жаппаспаева А. Е. Адам өміріне қарсы қылмыстар.
25. Томас Бюренгаль. Халыаралық адам құқықтары. Алматы. Ғылым.
26. Р. Дж. Винсент. Адам құқықтары және халықаралық
27.Досмамбетова Б. Некоторые вопросы понятия «насилие» в уголовном
28. Т. Браун. Перед законом все равны. //
29. Жунусов Б. Ж. Үкімнің орындалуын кейінге қалдыру.
30. Ретюнских И. С. Уголовная ответственность и ее
31. Клочко В. В. Уголовная политика и
32. Гальперин И. М. Отсрочка исполнения приговора. //Социалистическая
33. Гальперин И. М. Наказание: социальные функции, практика
34. Алексеев С. С. Право: время новых подходов.
35. Турмышев Д. Қылмыстық құқықтың кейбір мәселелері. //
36. Асфендияров А. Заман талабы және құқық.
37. Изтелеуов А. Уголовный закон: перспективы развития. //
38. Киколенко Ю. Главное- жизнь. // Казахстанская правда.
39. Ахметбеков К. Қылмыс және жаза. // Жас
40. Қуандықов О. Жауаптылықты топтастыру. // Заң. 2000
5






16 қыркүйек 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^