C++ программалау тілі және электрондық оқулықтарды жасау технологиясы диплом жұмысы
№3128



Кіріспе
1-тарау. C++ программалау тілі және электрондық оқулықтарды жасау технологиясы
С++ программалау тілінің ортасы
1.1.1. Си тілінде жазылған программаның құрылымы.
1.1.2. С++ программалау тілінің негізгі операторлары.
1.1.3. Си тілінде жиымдарды пайдалану.
2.1. Электрондық оқулықтарды жасау технологиясы және оларға
қойылатын талаптар
2-тарау. С++ программалау тілін оқытудың электрондық құралын жасау және пайдалану
2.1 С++ программалау тілінің лабораториялық жұмыстары
2.2 Электрондық құралын жасау және пайдалану әдістемесі.
Қорытынды…………………………………………………………………….71
Қолданылған әдебиеттер......................................72
ҚОСЫМША



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 57 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

Кіріспе
1-тарау. C++ программалау тілі және электрондық оқулықтарды жасау
С++ программалау тілінің ортасы
1.1.1. Си тілінде жазылған программаның құрылымы.
1.1.2. С++ программалау тілінің негізгі операторлары.
1.1.3. Си тілінде жиымдарды пайдалану.
2.1. Электрондық оқулықтарды жасау технологиясы және оларға
қойылатын талаптар
2-тарау. С++ программалау тілін оқытудың электрондық құралын жасау және
2.1 С++ программалау тілінің лабораториялық жұмыстары
2.2 Электрондық құралын жасау және пайдалану әдістемесі.
Қорытынды…………………………………………………………………….71
Қолданылған әдебиеттер......................................72
ҚОСЫМША
Кіріспе
Си программалау тілі 70 жылдары жүйелік программалау тілі ретінде
Си негізінде 80 жылдары Си ++ тілі құрастырылды.
Си және С++ тіліндегі программа бір немесе бірнеше файлдардан
Жай уақытта программаның файлдарын тақырыптар файлдары және программалық файлдар
Бұл жұмыста С++ тілінің құрылымы, жұмыс істеу принцпі және
Дипломдық жұмыс екі тараудан тұрады. Бірінші тарауда C++
Екінші тарауда С++ программалау тілін оқытудың электрондық құралын жасау
1-тарау. C++ программалау тілі және электрондық оқулықтарды жасау
С++ программалау тілінің ортасы
Алгоритмдерді ЭЕМ-ге түсінікті мәтін ретінде жазуға арналған қарапайым жасанды
Программа жазуды жеңілдіту үшін математикалық формулаларды кеңінен қолданатын, ағылшын
Алгоритмдік тілді машина тіліне тікелей аударатын үлкен программаларды транслятор
Си тілінде жазылған программаның құрылымы.
Кез-келген программа бір немесе бірнеше функциялардан тұрады. Олар программа
Келесі суретте Си программасының жалпы құрылымы көрсетілген.
Сонымен, Си программасы бірнеше функциялардан құралады және олардың біреуі
Қарапайым программаның мысалын қарастырайық.
#include/*енгізу-шығару директивасы*/
#include/*математикалық функциялар директивасы*/
main()/*басты функцияны қолдану*/
{
int a,b,c;/*бүтін айнымалыларды сипаттау*/
float p,s;/*нақты айнымалыларды сипаттау*/
printf("kabyrga engiz:);
scanf("%d%d%d",&a,&b,&c);
p=(a+b+c)/2;
s=sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));
printf("a=%f",s);
Си тілінің қарапайым элементтері
СИ тілінің символдарын бес топқа бөлуге болады.
1.Тілдегі түйінді сөздер мен идентификаторларды құрастыру үшін қолданылатын символдар
2. Қазақ (орыс) алфавитінің бас және кіші әріптері мен
3. Операциялар таңбалары, айыру белгілері, қатынас таңбалары және арнайы
4. Басқару және айыру символдары. Бұл топқа: босорын, табуляция
5.Көрсетілгендерден басқа Си тілінде басқару тізбектері деп аталатын мәліметтер
Тұрақты немесе константа деп программаның орындалу барысында мәндері өзгеріссіз
Анықтамалар деп программаның орындалу барысында әртүрлі мәндерді қабылдай алатын
Атау-идентификатор программаны және программадағы тұрақтыларды, типтерді, айнымалыларды, функцияларды, файлдарды
Идентификатор – латын әрпінен басталып, әріптер мен цифрлардан тұратын
Қолданылатын негізгі тптерге мыналар жатады:
Char short
Түйінді сөздер – мағынасы алдын ала анықталған идентификаторлар, олардың
Бірсыпыра түйінді сөздер тізімін келтірейік.
auto double
register tupedef char extern
unsigned default for
volatile continue enum short
СИ тіліндегі мәліметтер типтері
Мұнда мәліметтердің бірнеше негізгі типтері қолданылады.
Олар:
char – символдық, яғни таңбалық тип
short – қысқа бүтін сан
int – бүтін сан типі
long – екі еселенген бүтін сан
unsigned – таңбасыз бүтін сан
float – нақты сан типі, яғни жылжымалы нүктелі сан
double – екі еселенген нақты сан типі
long double – ұзартылған, әрі екі еселенген нақты
Алғашқы төрт тип бүтін сандарды сипаттау үшін қолданылады. Төмендегі
Тип Размер памяти в байтах Диапазон значений
char 1 от -128 до 127
int Для IBM XT,AT,SX,DX 2
short 2 от -32768 до 32767
long 4 от -2 147 483 648 до 2
unsigned shar 1 oт 0 до 255
unsigned int Для IBM XT,AT,SX,DX 2
unsigned short 2 от 0 до 65535
unsigned long 4 от 0 до 4 294 967
Бүтін сан түріндегі мәліметтерді сипаттау
Int бүтін сандар типі.
Int типін стандарт бекітпеген, ол компьютерге немесе компиляторға байланысты
Айнымалыларды сипаттау кезінде бүтін тұрақтылар – константалар мәндерін де
іnt k=0; (бір ғана сан сипатталған және оған мән
іnt k1,k3=0; (біреуі сипатталған, екіншісіне мән берілген)
Unsigned типі int, long, short түйінді сөздерімен сипатталатын
unsigned int n;
unsigned int b;
int c;
unsigned d; (unsigned int d );
signed f; (signed
Символдық тіркестер.
Си тілінде символдық тіркестерді сипаттау үшігн арнайы тип жоқ,
#define – символдарды немесе солардан тұратын константаларды анықтау мақсатында
#define NULL ‘\o’
#define VNAME «КазНПУ»
Float және double жылжымалы нүктелі нақты
Нақты сандар компьютерде 2 бөліктен – дәреже мен мантиссадан
Егер double типі аты алдында long
Программалау практикасында көбінесе жылжымалы күктелі нақты сандар пайдаланылады.
Double типті сандар екі еселенген дәлдікпен 64 бит арқылы
float f, a, b;
double x,y;
Printf және scanf функциялары.
Си тілінде сыртқы ортамен мәліметтер алмасу енгізу-шығару
#include
printf() функциясы мәліметтерді экранға шығару үшін қолданылады.
printf (<формат тіркесі>, <аргументтер тізімі>);
(<формат тіркесі> - қостырнақшамен (») шектеліп, аргументтердің қалай бейнеленетінін
printf(“Пи санының мәні = %f\n”, pi).
Формат тіркесінде мыналар болады:
Мәтін ретінде шығарылатын символдар тіркесі;
Түрлендіру спецификациялары;
Басқару символдары.
Әрбір аргументке өз спецификациясы сәйкес келуі тиіс, олар:
%d – бүтін ондық сан шығарылуы тиіс
%i – бүтін ондық сан шығарылуы тиіс
%f – жылжымалы нүктелі нақты ондық сан жазылып шығады
%e – жылжымалы нүктелі экспоненциалды сан шығарылады
%E – жоғарыдағы сияқты, тек е орнына Е шығарылады
%c – бір символ шығарылуы тиіс
%s – символдар тіркесі шығарылуы тиіс
%g – нақты сан, сан ұзындығына қарай %e немесе
%u – таңбасыз ондық бүтін сан жазылып шығады
%o – таңбасыз бүтін сегіздік сан шығады
%x – таңбасыз бүтін он алтылық сан шығады
\n – келесі жаңа жолға көшуді атқаратын басқару символы.
Scanf() енгізу функциясы жоғарыда қарастырылған түрлендіру спецификациясының көбін пайдаланады.
scanf (<формат тіркесі>, <аргументтер тізімі>). Аргументтер ретінде адрес
scanf (“%d%f”, &x,&y).
1.1.2. С++ программалау тілінің негізгі операторлары
Арифметикалық операциялар символдар арқылы жазылады. Си тілінде мынадай операциялар
* - көбейту, / - бөлу,
Модуль бойынша бөлу бүтін санды бүтін санға бөлген кедергі
Меншіктеу операторы символдар арқылы жазылады. Кез келген ;
ол жай ; операторы.
Си тілінде меншіктеу операторының бірнеше түрі бар. Жалпы меншіктеу
<айнымалы> = <айнымалы> <операция> <өрнек>; Мұны Си тілінде қысқаша
<айнымалы> <операция> = <өрнек>;
Төменде бірнеше мысал келтірілген.
a=a+b; ( a+=b;
a=a-b; ( a-=b;
Арттыру немесе кеміту (инкремент және декремент) операциялары ++
Инкремент, яғни арттыру операциясы (++) және декремент (--)
i++; ++i;
Бұл екеуі де мынадай амалмен бірдей болып саналады
i=i+1;
Бұл екеуін өрнектерде жиі қолданылады. Мысалы:
sum=sum+x* --i;
Құрама оператор бірнеше операторды жүйелік жақшаға алып біріктіру
#include#include
main()
{
int a=5, b=6, c=7, d;
clrscr();
d=(a++ - (--b)) + (c – a--);
printf(“d=%i a=%d”, d,a);
getch();
}
Программа жұмысын басқару операторлары.
Программа жұмысын басқару операторлары программаның басқарушы конструкциясы деп аталады.
Құрама операторлар
Таңдау операторлары
Цикл операторлары
Көшу операторлары
Құрама операторларға жай құрама операторлар және блоктар жатады. Екеуі
{ n++;
summa+=n;
}
{
int n=0;
n++;
summa+=n;
}
Қатынас операциялары. Қатынас операциялары екі мәнді салыстыру үшін
Егер қарастырылатын қатынас нәтижесі ақиқат болса, шарттық өрнектің мәні
Логикалық операторлар. Екі немесе бірнеше шарттық өрнектерді біріктіру үшін
және (&&) операциясы
немесе (||) операциясы
терістеу !(not) oперациясы.
Таңдау операторлары – бұлар шартты оператор және ауыстырғыш.
Шартты оператор.
Шартты операторлардың орындалу схемасы мен жалпы
іf (шарт)
1-оператор;
еlse
2-оператор;
Мұнда жақшадағы шарт түріндегі өрнек ақиқат болса, 1-оператор орындалады,
іf (шарт)
1-оператор;
Кейде қабаттасқан шартты операторлар кездеседі, мысалы:
іf (шарт)
1-оператор;
еlse
2-оператор;
еlse
3-оператор;
Мұнда егер 1-ші шарт ақиқат болса, 1-оператор орындалады, егер
Бос оператор мен құрама оператор.
Си тілінің барлық операторлары шартты түрде келесі категорияларға
Шартты операторлары
Цикл операторлары
өту операторлары
басқа да операторлар
Бос оператор ; таңбасынан тұрады. Бұл оператор
do, for, while, if операторларында
фигуралық жақшаны белгілеген кезде
Мысал:
int main ( )
{
:
{ if (...) goto a;
{ ...
}
a:; }
return 0;
}
Құрама оператор фигуралық жақшаға алынған бірнеше оператор мен
int main ()
{
int q,b;
double t,d;
:
if (...)
{
int e,g;
double f,q;
:
}
:
return (0);
}
Switch көп нұсқалы таңдау операторы.
Программада кездесетін бірнеше нұсқаның бірін таңдап алу керек болған
Switch <бүтін типті өрнек>;
{
сase белгі 1: операторлар;
сase белгі 2: операторлар;
………………….
[Default: операторлар]
}
Мұнда switch сөзінен кейінгі өрнек мәні есептеледі, ол
1- мысал:
int i=2;
switch (i)
{
case 1: i += 2;
case 2: i *= 3;
case 0: i /= 2;
case 4: i -= 5;
default:
2- мысал:
char ZNAC;
int x,y,z;
switch (ZNAC)
{
case '+': x = y + z;
case '-': x = y - z;
case '*': x = y * z;
case '/': x = u / z;
default : ;
}
3- мысал:
:
switch (a)
{
case 1: b=c; break;
case 2:
switch (d)
{ case 0: f=s; break;
case 1: f=9; break;
case 2: f-=9; break;
}
case 3: b-=c; break;
:
Цикл операторлары.
For операторы айнымалы ретінде берілген цикл парамтрінің алғашқы, соңғы
Парамтрлі циклдің орындалу схемасы:
Мысал:
int main()
{ int top, bot;
char string[100], temp;
for ( top=0, bot=100 ; top < bot ;
{ temp=string[top];
string[bot]=temp;
}
return 0;
}
While операторы. Орындалу саны алдын ала белгісіз болатын циклдер
Мысал:
өрнек-1;
while (өрнек-2)
{ денесі
өрнек-3;
}
3. do ... while цикл операторы. Шарты соңынан
Мысал:
int i,j,k;
...
i=0; j=0; k=0;
do { i++;
j--;
while (a[k] < i) k++;
}
while (i<30 && j<-30);
1.1.3. Си тілінде жиымдарды пайдалану
Жиым немесе массив — бір типтегі элементтердің реттелген жиыны.
0 1 1 2 3 5
Фибоначчи тізбегінің 9 элементін қүрайды (алғашқы екі санды тандап
1 3 5 7 11 13 17
Осындай бір текті тізбектерді жиым турінде Си тілінде сипаттап,
int fib[8]={0, 1,
int fib[]={O, 1,
int fib[8]={0, 1, 2,
n=10; k=2; fib[n-k] = {O,
int a = fib[6];
Жиымды сипаттау кезінде оның ені нақты санмен көрсетіледі, мыс,
Жиым элементтерін енгізу немесе оларды түрлендіру үшін цикл операторлары
int ia[10];
int index;
for (index = 0;
ia[index] = index;
for (index = 9;
printf(" %i", ia[index]);
Си тілінде жиымды жиымға бірден теңестіруге болмайды, мысалы, a0,
Мысалы, мынадай цикл жазылуы тиіс:
int a[9], c[9];
for (int i=0; i<9;
Си тілінде кездейсоқ сандарды пайдалану
Си тілінде кездейсоқ сандар беретін функциялар бар. int
Aлint random(n) О..паралығынанкезкелгенкездейсок бүтін сан береді.
Бүл функцияларды пайдалану файлы арқылы орын-далады.
Мысалы:
//a[n] жиымына кездейсоқ сандар енгізу
#include
#include
#include
void main()
int a[100];
int n ;
n)
printf("\nEnter the size
scanf("%i",&n);
for(int I=0;I{a[I]=rand()%100-50;
printf(" %i
getch();
Жиымды өңдеу есептерінің түрлері (кластары)
Жиымды өңдеу есептері
тілгендерін бірдей бір тәсілмен өңдеу есептері жатады. ')
реттілігін өзгерту тэсілдері жатады
Есептердің З-класына бірнеше жиымдарды катар өңдеу немесе бір
жиымның ішкі элементтерін бірнеше топқа бөліп жеке-жеке өңдеу
тэсілдері жатады. Жиымдар бір тэсілмен - синхронды өңделеді
немесе эр түрлі тәсілмен - асинхронды түрде өңделеді.
Есептердің 4-класына жиымның
элементін табу, яғни іздеу есептері жатады.
1-турдегі есептер
есеп. Жиымның ең үлкен элементін анъщтау керек. //
#include
#include
#include
void main()
int a[100];
int n;
printf("\nEnter the size of
scanf("%i",&n);
for(int I=O;I{ a[I]=rand()%100-50;
printf(" %i
}
int max=a[0];
for(1=1;Iif (a[I]>max) max=a[I];
printf("\nMax= %i", max);
getch();
есеп. Жиымның жүп индексті элементтері қосындысын анықтау.
I* 0, 2, 4... индексті элементтер қосындысын табу */
#include
#include
void main()
{
int a[100];
int n ;
printf("\nEnter the size of
scanf("%i",&n);
for(int I=O;Ia[I]=rand()%100-50;
printf(" %i ", a[I]); }
int Sum=0;
for(I=0;ISum+=a[I];
printf("\nSum= %i ", Sum);
getch () ; }
Соңгы циклді басқаша да құрастыруға болады:
//Екінші тәсіл
for(I=0;Iif(I%2==0)
Sum+=a[I];
printf("\nSum= %i ",
Жиын ішіндегі екі элементтің бір-бірімен орнын ауыстыру үшін к.осымша
Жиымның катар тұрған екі элементін: 1 және 2, 3
Жиым элементтерін k орынга солга (оңға) ығыстыру, яғни i
int k,i,t,r;
printf("k = ");
skanf("%d",&k);
for(t=0;t{ r=a[0];
for(int i=0; ia[i]=a[i+l]; a[n-l]=r;
Жиымдарды синхронды түрде ендеуде жиымдар элементін карас-тыру кезінде индекстер
for (int 1=0;
Жиымдарды асинхрондық өндеу кезінде эр жиым индексі өз ретті-лігімен
ecen. Бүтін сандардан кұралған жиымдағы теріс элементтердің
барлығын оның бас жағына орналастыру керек.
int b[10] ;
int i,j=O; for(i=0;iif(a[i]for(i=0;iif(a[i]>=O){b[j]=a[i];j++;}
for(i=0;iprintf (" %d
ecen. Жиымның барлық жұп элементтерін жою керек.
int b[10];
int i,j=O;
for(i=0;iif(a[i]%2!=0){
b[j]=a[i];j++;
}
for(i=0;iprintf (" %d ",
printf ("\n");
4-класс есептері
Іздеу есептерінде берілген шартқа сэйкес келетін элементті іздеп табу
керекті элемент табылғаннан кейін;
жиым элементтері тегіс қаралып шықты, керекті элемент табыл-
мады.
ecen. Берілген k санына тең жиымның алгашцы элементін табу.
int k ;
printf("\nK=");
scanf("%i",&k);
int ок=0;//элемент табылғаны/табылмағаны белгісі
int i,nom;
for(i=O;iif(a[i]==k) {okc=l;nom=i;break;} if(ok==l) printf(("\nnom=",nom) ;
else printf("\nk-pa тең элеменш жоқ!");
Жиымды сұрыптау (іріктеу, реттеу)
Сүрыптау - берілген собъектілер жиынын (сандарды) үсынылған реттілікпен қайта
Жиымдарды сұрыптау жылдамдығы әр түрлі болады. Қарапайым сүрыптау тәсілдері
Жиымның ең кіші элементі анықталады да, ол бірінші элементпен
44 55 12 42 94 18
миншмум
int i,min,n_min,j; for(i=0;imin=a[i];n_min=i; // минимумды іздеу
for(j=i+l;jif(a[j]{ min=a[j];n_min=j; }
a[n_min]=a[i]; //алмастыру
a[i]=min;}
Жай енгізу (кірістіру) тәсілімен сұрыптау
Жиым элементтері екіге - бастапқы тізбекке және дайын тізбекке
44 55
дайьга тізбек бастапқы тізбек
Керекті орынды іздеу кезінде оң жактағы келесі элементпен орын
2.1. Электрондық оқулықтарды жасау технологиясы және оларға
қойылатын талаптар
Бiз оқулықтың сыртқы құрылымын қарастыратын боламыз. Оқулықтың сапалылығы тақырыптық
материалдың мәтiн, сурет, график, кескiн, кесте және т.б. түрлерде
материалдың кескiн түрiнде баяндалуы – оқулық мазмұнының графиктiк-мәтiндiк түрде
Өзiндiк тексерудiң (өзiндiк бақылаудың) тестiлiк жүйесi. Онда оқу материалын
Материалдың мұндай түрде бейнеленуi оқушының есте сақтау қабiлетiнiң дамуына
Ал ендi электрондық оқулықтың құрылымдық элементтерiне жан-жақты тоқталайық:
сыртқы бетi;
титульдық экран;
мазмұны;
аннотация;
оқу материалының толық баяндалуы (кескiндер, кестелер, графиктер, бейнелер);
оқу материалының қысқаша мазмұны (кескiн курс түрiнде берiлуi);
қосымша әдебиеттер (оның тiзiмiн ғана емес, мәтiндердi де енгiзу
өзiндiк бiлiмдi тексеру жүйесi;
өзiндiк бақылау жүйесi;
мәтiндiк үзiндiлердi iздеу функциясы;
авторлар тiзiмi;
терминдiк сөздер;
оқулықтың элементтерiн басқару бойынша анықтамалық жүйе;
оқулықпен жұмысты басқару жүйесi.
Әрбiр құрылымдық элементке жеке-жеке тоқталып, сипаттама берейiк:
Сыртқы бетi түрлi-түстi бояулармен боялып, эстетикалық тұрғыдан әдемi безендiрiлуi
Титульдық экран. Онда оқулықтың атауы, жоғарғы бiлiм мекемелерi (мысалы,
Мазмұны. Ол оқулықтың негiзгi құрылымдық элементтерiнiң қатарына енедi. Оқулық
Электрондық оқулықты жасақтаушылар алдына мынадай мәселелер қойылады: неден бастау
Электрондық оқулықтың құрамына қойылатын талаптар
ЭОБ-ның құрамына: титул, тақырыптама, мазмұны, утилиталар, көмекшi және құжаттама
3.2.1 Титулда ЭОБ-ның шығу мәліметтері орналасады. Шығу мәліметтеріне қойылатын
3.2.2 Тақырптамада ЭОБ-ның құрылымы мен барлық семантикалық оқу бірліктерінің
3.2.3 Мазмұнда ЭОБ-ның мақсаттары және есептеріне қатысты және сол
3.2.4 Утилиттер пайдаланушыларды тіркеу, статистикалық деректерді шығару, мазмұнды қарау,
3.2.5 «Көмекшi» элементi ЭОБ-ның жұмысын басқару бойынша ақпарат және
БIЛIМ БЕРУ ЖҮЙЕСIН АҚПАРАТТАНДЫРУДЫ ДАМЫТУДАҒЫ ТҰЖЫРЫМДАМАЛЫҚ КӨЗҚАРАСТАР
Бiлiм берудi ақпараттандырудың негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында бiртұтас бiлiмдiк
Бiлiм берудi ақпараттандырудың негiзгi мiндеттерi:
ақпараттық және телекоммуникациялық техникалық құралдармен қамтамасыз ету;
бiлiм берудi ақпараттандыру бойынша практикалық шараларды анықтап, жүзеге асыру;
оқу-тәрбие процесiне жаңа ақпараттық технологияны енгiзудi қамтамасыз ету бойынша
мектеп пәндерi бойынша жасақталатын жалпыға мiндеттi бiлiм стандарттарының және
бiлiм беру мекемелерiнiң қызметкерлерi үшiн программалық-техникалық құралдарды қамтамасыз ету
педагог кадрларды жаңа ақпараттық технологияны өз қызметтерiне еркiн пайдалана
Бiлiм берудi ақпараттандырудың қағидалары:
қоғамның әрбiр мүшесi үшiн алынатын бiлiмдер мен мәлiметтердiң түсiнiктiлiгi
жеке тұлғаның интеллектуальдық және шығармашылық қабiлеттерiн дамыту;
бiлiм мен тәрбиенiң бiрiздiлiгi;
жалпы компьютерлiк сауаттылық;
оқыту мен тәрбиелеудiң жылдамдығы (интенсификация).
Нәтижелер:
жаңа ақпараттық технологияны қолдану арқылы бiлiмнiң сапасын көтеру;
жаңа ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды енгiзу арқылы бiлiм беру
жаңа ақпараттық технологияны қолдану саласы бойынша оқушылардың мамандыққа баулу
бiздiң елiмiздегi және шет елдердегi жинақталған ақпараттық ресурстарға жедел
мультимедиялық электрондық оқулықтарды, виртуальдық лабораторияларды және бақылау программаларын жасақтап,
отандық бiлiм беру жүйелерiн бiртұтас әлемдiк ақпараттық бiлiмдiк кеңiстiкке
бiлiм берудiң телекоммуникациялық желiлерiн құру;
республиканың бiлiм беру мекемелерiн басқарудың бiртұтас ақпараттық желiсiн құруға
Бiлiм берудi ақпараттандыруды дамыту индикаторлары:
I. нормативтiк-құқықтық қамтамасыз ету;
1. Орта бiлiм беру жүйесiн ақпараттандырудың мемлекеттiк бағдарламасы (ҚР
2. Қазақстан Республикасы бастауыш және орта кәсiптiк оқу мекемелерiн
3. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2001 жылғы 6 тамыздағы
№ 1037 қаулысымен қабылданған “Қазақстан Республикасының бiлiм беру жүйесiн
II. Оқу жоспары және бағдарламасы;
1998 жылы “Информатика 7-11”, “Информатика 8-11”, “Информатика 10-11” оқу
2001, 2003 жылдар “Информатика -7” оқу бағдарламасы
III. Аппараттық және техникалық жағынан қамтамасыз ету;
Жаңа типтi компьютерлермен қамтамасыз етiлдi (1998-2001жж)
IҮ. Программалық жағынан қамтамасыз ету;
Қолданбалы программалық құралдар (үйрету программалары, жаттықтырушы, ойын, бақылау (тест)
Ү. Мамандармен қамтамасыз ету;
Кезеңдер бойынша мамандардың ақпараттық мәдениетiн қалыптастыру: I-кезең “Ақпараттық технология
II-кезең “Электрондық оқулықтармен жұмыс жасау технологиясы” – 36 сағат
III-кезең “Интернет-технология. Web-сайтты құру технологиясы” – 36 сағат
IҮ-кезең “Жаңа қолданбалы программалық құралдардың мүмкiндiгiн шығармашылық бағытқа пайдалану
ҮI. Глобальды коммуникациялық құралдар.
Интернетке қосылу арқылы әлемдiк бiлiмдiк кеңiстiкке шығу. Қашықтықтан оқыту
АҚПАРАТТЫҚ-КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІН ҚОЛДАНУДЫҢ ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ
Негiзгi ұғымдар
Мемлекеттiк ақпараттық саясат – ақпараттық қоғам жағдайында түрлi
Бiлiм берудi ақпараттандыру - бiлiм беру саласының теориясы мен
Ақпараттық кеңiстiк - белгiлi бiр ереже мен қағидаға
Ақпараттық ресурстар – ақпараттық жүйелердегi жекелеген құжаттардың немесе құжаттар
Ақпараттық жүйе - ақпараттық процестердi жүзеге асыратын ақпараттық
Ақпараттық процестер – ақпаратты жинау, өңдеу, алу, сақтау, iздеу
Ақпараттық орта – ақпараттық процестермен қарым-қатынас кезiнде пайда болатын
Ақпараттық процестер субъектiсi – ақпараттық ресурстар иегерi және меншiгi
Ақпараттық процестер объектiсi – ақпараттық ресурстар мен жүйелер, технологиялар
WWW (World Wide Web) – гипермәтiн құрылғысы көмегiмен мультимедиялық
Гипермәтiн – басқа мәтiндермен байланысты жүзеге асыру мәтiнi.
Технологиялық өңдеудің мултимедиялық автоматтандыруды оқыту жүйесі
Қолданудың жаңа информациялық технологиясы (ЖИТ), соңғы компютерлерді қолдану тәсілі,
Таспаны кеңейтудін информациялық жүйесіне ену, технологияны жүйемен дамыту, ұжымға
Бұл білім алу жүйесі қиындық туғызады. Білім алу жүйесі
Екі сонғы маман бір мезгілде әр түрлі әзірлеуші топпен
Ақпараттық (арнайы салалардағы білім ауқымының кол жетімділдігі артады, тұтынушыға
Коммуникациялау (бір-бірімен электр желілерінің көмегімен жедел байланысатын оқуға қатысушылардың
2-тарау. С++ программалау тілін оқытудың электрондық құралын жасау және
2.1 С++ программалау тілінің лабораториялық жұмыстары
№ 1 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Сызықтық алгоритмдер.
Жұмыстың мақсатты: Сызықтық алгоритмдерге программа құруға үйрету.
Теориялық түсініктеме:
Printf және scanf функциялары
printf(<формат тіркесі>,<аргументтер тізімі>);
scanf("%d%f", &x,&y);
Математикалық функциялар Си тілінде жазылуы
sqrt(x)
|x| fabs(x)
ex exp(x)
xy pow(x,y)
ln(x) log(x)
lg10(x) log10(x)
sin(x) sin(x)
cos(x) cos(x)
tg(x) tan(x)
arcsin(x) asin(x)
arccos(x) acos(x)
arctg(x) atan(x)
arctg(x/y) atan2(x,y)
sh(x)=1/2 (ex-e-x) sinh(x)
ch(x)=1/2 (ex+e-x) cosh(x)
tgh(x) tanh(x)
x-ті y-ке бөлгендегі қалдық fmod(x,y)
1-мысал.
/* Герон формуласын пайдалану */
#include /* экранмен жұмыс істеуді іске қосу */
#include /* енгізу-шығару әрекеттерін іске қосу */
#include /* математикалық функцияларды пайдалану */
main()
{
float a,b,c,p,s;
clrscr();
printf("\n үшбұрыш қабырғалары ұзындығын енгізіңіз: \n"); scanf("%f%f%f",&a,&b,&c);
p=(a+b+c)/2;
s=sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));
printf("Үшбұрыш ауданы s=%f\n", s);
}
2-мысал.
#include
void func(char lit)
{cout<int main (void)
{void (*pf)(char);
void(&ref)(char)=func;
func(‘A’);
pf=func;
(*pf)(‘B’);
ref(‘C’);
return 0;
}
Лабораториялық жұмыс бойынша қорыту сұрақтары:
Оператор дегеніміз не?
Паскаль тілінің алфавитіне қандай символдар кіреді?
Мәндерді енгізі (шығару) үшін қандай операторларды пайдаланамыз?
Бүтін, нақты айнымалыларды сипаттап, оларды енгізетін операторларды жазыңыз.
Меншіктеу операторы.
Тапсырмалар:
Кубтың қабырғаларының ұзындығы берілген. Оның көлемі мен қабырғасының бетінің
Екі нақты сан берілген. Осы сандардың абсолют шамасының
Тікбұрышты үшбұрыштың катеттері берілген. Оның гипотенузасы мен ауданын табыңыздар.
Үшбұрыштың төбелерінің координатасы берілген. Үшбұрыштың периметірі мен ауданын табыңыздар.
Теңбүйірлі үшбұрыштың жақтары берілген№ Үшбұрыштың ауданын табыңыздар.
Берілген a, d, n мәндері бойынша арифметикалық прогрессияның мүшелерінің
a, a + d, … , a + (
x1, y1 және x2, y2 координаталарымен берілген нүктелердің
Тікбұрышты үшбұрыштың гипотенузасы мен катеті берілген. Оның екінші катеті
Нақты x саны берілген. Тек көбейту, қосу және азайту
Бір бірінен r арақашықтықта орналасқан, массалары m1 және m2
№ 2 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Тармақталу алгоритмдері.
Жұмыстың мақсатты: Тармақталу алгоритімдеріне программа құруға үйрету.
Теориялық түсініктеме:
Меншіктеу операторы. V=A;
y=5*x+sqrt(7*x+3);
Дөңгелек жақша ішіндегі кез келген меншіктеу операторы осы меншіктеу
Құрылымды операторлар (блоктар). құрылымды операторлар екі немесе одан да
Басқарушы структуралар. Нұсқаларды таңдау. If, If-Else структуралық таңдау, логикалық
Си тілі таңдау құрылымының үш типін келтіреді. If таңдау
If құрылымы жалғыз таңдауы бар құрылым деп аталады, өйткені
If таңдау құрылымының жалпы түрі:
Іf (өрнек) оператор1;
If/else құрылымының жалпы түрі:
Іf (өрнек) оператор1;
Else оператор2;
Егер өрнек мәні ақиқат болса (нөлден өзгеше болса), онда
Си тілінде If/else құрылымымен тығыз байланысқан (?:) шартты
x>y ? printf(“max=%d\n”, x) : printf(“max=%d\n”, y);
If/else бірінің ішіне бірі енген құрылымдар құрамды шарттарды тексеру
Келесідей жазылу түрін келтірейік:
Іf (өрнек1) оператор1;
Else іf (өрнек2) оператор2;
Else оператор3;
Егер өрнек1 ақиқат болса, онда оператор1 орындалады. Егер өрнек1
Логикалық операциялар.
Екі және одан да көп шартты өрнекті біріктіру кезінде
1. f11&&f12 ақиқат, тек екі өрнектің де f11 және
2. f11||f12 ақиқат, егер f11 және f12 өрнектерінің ең
3. !f11 ақиқат, егер f11 өрнегі жалған болса және
Мысал:
15>12&&8>10 - жалған (тек қана бір өрнекше мәні ақиқат)
15>12||8>10 - ақиқат (әйтеуір бір өрнекше мәні ақиқат).
! операциясы өте жоғары үстемдікке ие, тек домалақ жақшалар
&& және || операцияларын қолдану кезінде төмендегілерді білу қажет:
Бұл операциялардың орындалуы нәтиже мәні ақиқат немесе жалған болған
Келесі программада екі таңдауы бар if/else құрылымының қолдану мысалы
1-мысал.
// Жеңілдік есебімен сатып алу бағасы есептеледі
#include
#include
void main()
{
float sum; /* сатып алудың бағасы */
printf(“\n Жеңілдік есебімен сатып алу бағасы ”);
printf(“есептеледі \n”);
printf(“Сатып алу бағасын енгіз ->”);
scanf(“%f”, &sum);
if (sum<1000) printf(“Жеңілдік берілмейді.\n”);
else { printf(“Сізге жеңілдік беріледі ”);
if (sum>3000) { printf(“5%\n”);
sum = 0.95 * sum; }
else { printf(“3%\n”);
sum = 0.97 * sum; };
printf(“Жеңілдікпен берілетін бағасы %.2f тг\n”, sum); }
printf(“\nАяқталу үшін басыңыз”);
getch(); }
Программаның нәтижесі:
Жеңілдік есебімен сатып алу бағасы есептеледі
Сатып алу бағасын енгіз -> 2250
Сізге жеңілдік беріледі 3%.
Жеңілдікпен берілетін бағасы: 2182.50 тг.
Swіtch (ауыстырып-қосқыш) таңдау операторы.
Егер программада бірнеше нұсқадан тек біреуін таңдау керек болған
Swіtch ()
{
case белгі1: операторлар;
case белгі2: операторлар;
......
deault: операторлар;
}
Өрнек және белгілер бүтін типті (char типін қосқанда) болуы
Break операторы swіtch операторынан шығуда қолданылады және басқару содан
Swіtch операторында нақты типті мәліметтерді, қатарларды және басқа құрылымды
2-мысал.
Maіn()
{ char ch;
whіle ((ch=getchar())!=’#’)
{ swіtch (ch) {
case f:
case ‘F’: do_fіle_menu; break;
case V:
case ‘R’: run_program(); break;
case ‘c’:
case ‘C’: do_compіle(); break;
default: Ex(); break;
}
prіntf(“Єріп немесе # егізіңіз”);
}}
Лабораториялық жұмысты қорғау сұрақтары:
Тармақталу.
Шартты оператор.
Құрама оператор.
Логикалық операциялар.
Тапсырмалар:
Нақты x, y ( x ≠ y ) берілген.
Бүтін a, b, c сандары берілген. Егер a<=b<=c болса,
Үш нақты сан берілген. Теріс емес сандарды квадратаңыздар.
Нақты x, y, z сандары берілген. max ( x
Егер берілген нақты x, y, z сандарының қосындысы 1-ден
Нақты x, y, z сандары берілген. max( x2
Нақты a, b, c, d сандары берілген. Егер a<=b<=c<=d
Бүтін k, l, m сандары берілген. Нөлге тең сандардың
Нақты x, y, z сандары берілген. Егер x
Бүтін k, l, m сандары берілген. Оң сандардың квадратының
№ 3 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Қайталану (цикл) операторлары.
Жұмыстың мақсатты: Қайталану алгоритімдеріне программа құруға үйрету.
Теориялық түсініктеме:
While, do-While,For қайталау құрылымдары. Break, continue басқарушы операторлары.
Қайталау құрылымдары программистке қайсібір шарттар ақиқат бола тұрғанша әрекеттердің
WHІLE операторының жалпы түрі:
Whіle (өрнек) оператор;
Өрнек ретінде шартты өрнектер қолданылады, өрнек кез келген тип.
Оператор қарапайым және құрылымды болуы мүмкін. Whіle циклі орындалу
Мысал 1: main() { int k1 =1;
For операторының жалпы түрі:
For(өрнек1; өрнек2; өрнек3) оператор;
Мұндағы, өрнек1 - әдетте айнымалының бастапқы мәнін береді; өрнек2
Өрнек1 қандай да бір цикл операторыны орындалмай тұрып, бір
Мысалы:
Maіn()
{
іnt x;
for(x=1; x<=10; x++)
prіntf(“%8d%8d\n”, x, x*x*x);
}
For операторындағы өрнек3-ке азайту операциясын қолдануға болады.
For(n=10; n>=0; n--)
Prіntf(“%d\n”, n);
Бір немесе бірнеше өрнектерді тастап кетуге болады, бірақ бұл
X=2;
For(n=4; x<=100; x=x*n);
Өрнек3 орнына кез келген дұрыс құралған өрнекті қоюға болады.
for(n=5; n<100; n=n+10)
Prіntf(“%d \n”, n);
For(d=10.0; d<500; d=d*1.5)
Prіntf(“%f \n”, d);
Си тілінде бірнеше меншіктеу операторлары бар, бұл меншіктеу операциялары
<айнымалы><операция>=<өрнек>;
Төменде осы сияқты өрнектердің мысалдары және оларды қысқарту тәсілдері
A=A+B A+=B-ға дейін қысқартылады;
A=A-B A-=B-ға дейін қысқартылады;
A=A*B A*=B-ға дейін қысқартылады;
A=A/B A/=B-ға дейін қысқартылады;
A=A%B A%=B-ға дейін қысқартылады.
Келтірілген операциялардың жазылу түрі компактілеу, және трансляциялау кезінде ыңғайлы
қосымша меншіктеу операцияларын қарастырғаннан кейін екі соңғы мысалдағы өрнек3-ті
“үтір” операциясы. “үтір” операциясы құрылымды өрнектерді ұйымдастыруға мүмкіндік
For операторындағы құрылымды өрнекті қолдану мысалын қарастырайық:
Maіn()
{ іnt x, y;
for(x=1, y=9; x<=10; x++, y--)
prіntf(“%2d, %2d\n”, x, y); }
Бұл for цикліндегі бірінші және үшінші өрнектер - х
do whіle операторының жалпы түрі:
Do
опеаратор;
Whіle (өрнек);
Опеаратор қарапайым және құрылымды болуы мүмкін. Do whіle циклінің
Maіn()
{ float a, b, c;
char ch;
do {
prіntf(“екі сан енгізіңіз”);
scanf(“%f%f”, &a, &b);
іf (b==0.0)
prіntf(“\n нөльге бөлу болды!”);
else {
c=a/b;
prіntf(“\n Екі санды бөлгендегі нәиже: %f”, c); }
prіntf(“\n Шығу үшін ‘q’-ді, жалғастыру үшін кез келген клавишаны
whіle((ch=getch())!=’q’); }
getchar - ағыннан символ алады;
getch - консольдан көрінбестен символ алады.
Басқару операторлары (break, contіnue, goto)
Break операторы. Цикл бітпей тұрып одан шығу үшін break
#define n 10
main ( )
{ int B[n], i, j;
int A[n][n];
- - - - - - - -
for (i=0; iB[i]=0
for (j=0; jif (A[i][j]<0) {
B[i]=1; break; } } }
Contіnue операторы. Кей кезде циклдан шықпай, операторлар тізбегін орындауды
K=0;
For(i=0; iFor(j=0; jІf (A[i][j]>0)
Contіnue;
A[i][j]=A[i][j]* A[i][j];
K=K+1; }
Goto операторы. Си тілінде goto операторы басқа тілдергі қарағанда
Goto операторын қате табылған кезде ішкі циклдар жиынынан шығу
Whіle (funct>0)
{
for(і=1; і<100; і++)
{ Операторлар тізбегі;
іf (үлкен қате)
goto Help;
Операторлар;
} Операторлар; }
Операторлар;
Help: қатеден құтылу.
Лабораториялық жұмысты қорғау сұрақтары:
1. While операторы, цикл-әзір.
2. For операторы, параметрлі цикл.
3. While және for операторларын салыстыру.
Тапсырмалар:
n натурал саны берілгеен. 2n есептеңіз.
Нақты a саны берілген. сандарының
n натурал саны берілгеен. n! есептеңіз.
Нақты a саны берілген. теңсіздігі орындалатын
n натурал саны берілгеен.
Натуралды n, нақты x саны берілген.
n натурал саны берілгеен. есептеңіз.
Натуралды n, нақты x саны берілген. есептеңіз
n натурал саны берілгеен. ( n түбір)
Натуралды n, нақты x саны берілген. sin x +
№ 4 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Массивтермен жұмыс.
Жұмыстың мақсатты: Массивтерге программа құруға үйрету.
Теориялық түсініктеме:
Массивтер. Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді қолдану арқылы
Массивтер деп бірдей типті мәліметтердің логикалық байланысқан элементтерден
Массивтің баяндалуы. Массивтер бірдей типті және бір атты логикалық
int b[100], x[27];
Төменде келтірілген программада 10 элементтен тұратын n бүтін типті
/* Массивті инициалдау */
#include
main()
{ int n[10], i;
for (i=0; i<=9; i++)
n[i]=0; /* Массивті инициалдау */
for (i=0; i<=9; i++) /* Массив
printf(“%3d%10d\n”, i, n[i]);
return 0; }
Программаның нәтижесі:
0 0
1 0
2 0
3 0
4 0
5 0
6 0
7 0
8 0
9 0
Массивтің элементтері массивті баяндаудың соңына теңдік белгісін және үтірмен
/* Баяндауда массивті инициалдау */
#include
main()
{ int i, n[10]={2, 27, 64, 18,
for (i=0; i<=9; i++)
printf(“%3d”, n[i]);
return 0; }
Программаның нәтижесі:
2 27 64 18 95 14 90 70
Егер массивтің элементтеріне қарағанда инициалданатын мәндердің саны аз болса,
int n[10]={0};
мұнда бірінші элемент нөлмен инициалданады және қалған тоғыз
Егер массивтің инициалданатын мәндердің тізімімен баяндауында массивтің өлшемі кқрсетілмесе,
Си тілінде массивтердің бірнеше индекстері болуы мүмкін. Көп өлшемді
Көп өлшемді массив бір өлшемді массив сияқты оның баяндалуында
int b[2][2]={{1, 2}, {3, 4}};
Келесі программа екі өлшемді массивтің баяндалу кезіндегі инициалдауын көрсетеді.
/* Көп өлшемді массивті инициалдау */
#include
void printarray(int [][3]);
main()
{ int a1[2][3] = {{1, 2, 3},
printf(“Массив А1”);
printfarray(a1);
printf(“Массив А2”);
printfarray(a2);
printf(“Массив А3”);
printfarray(a3);
printf(“\n”);
return 0; }
void printarray(int a[][3]);
{ int i, j;
for (i=0; i<=1; i++)
{ for (j=0; j<=2; j++)
printf(“%d ”, a[i][j]);
printf(“\n”); }
}
Программаның нәтижесі:
Массив А1
1 2 3
4 5 6
Массив А2
1 2 3
4 5 0
Массив А3
1 2 0
4 0 0
Лабораториялық жұмысты қорғау сұрақтары:
Массив және матрицаның сипаттамасы.
Массив элементтерін енгізу (шығару). Массив элементтерін нөмірлеу.
Тапсырмалар:
а1, а2, …, а10 массиві берілген. Осы массивтің
Бастапқы мәндер: 7,2; 3,5; -1; 0; 3,3; 6,1; 7,2;
Өлшемі n * m матрица берілген. Матрицада тек нөлдерден
Бір өлшемді массив 20 элементтен тұрады. Төмендегі қосындыларды
а) жұп нөмірлі элементтер қосындысы (Р);
б) тақ нөмірлі элементтер қосындысы (L);
в) нөмірлері 5-ке еселі элементтер қосындысы (Z);
А=(1; 3; -2; 4,5; 9; 0,56; 7; 3; 9;
Өлшемі n * m A матрицасы берілген. Матрицада
в1, в2, …, в10 массиві берілген. Массивтің ең
Бастапқы мәндер: 2,3; 4,4; 6,5; 1,6; 1; -7,1; 96,3;
Өлшемі n * m A матрицасында барлық теріс
Берілген А= (а1, а2, …, а14) векторының: К
Өлшемі n * m A матрицасында модулі бойынша
Нақты сандардан тұратын В=( в1, в2, …, в11) векторының
Бастапқы мәндер: 3,6; -2,1; 7; 4,5; -4,6; -1; -0,75;
Мөлшерлері m*n, A және B матрицаларының тең екендігін
№ 5 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Функция.
Жұмыстың мақсатты: Функцияларға программа құруға үйрету.
Теориялық түсініктеме:
Си тіліндегі функциялар. Функцияны құру және қолдану
Си тілінде барлық программалар функция ретінде қарастырылады. Єдетте, бұл
Функцияның баяндалуын қарастырайық: функцияны баяндаудың екі түрлі стилін (классикалық
Тип функция_аты ();
Бұл спецификация функцияның атын және қайтаратын мәннің типін баяндайды.
қазіргі стиль ANSІ ұсынған Си тілінің кеңейтілген түрлерінің конструкцияларында
Тип функция_аты(парам_ақпар1, парам_ақпар2, ...);
Бұндағы парам_ақпар1 параметрі - формальды параметрлердің аты және типі
Функция анықтамасы. Функцияны баяндау сияқты оны анықтау кезінде
Тип функция_аты (параметрлер аты) параметрлер анықтамасы;
{
локалдық баяндау;
операторлар;
}
қазіргі стиль баяндалу форматы функция атынан кейін тұратын жақша
Тип функция_аты(парамақпар, парам_ақпар, ...);
Бұндағы, параметр анықтамасы парам_ақпар - берілетін параметр (тип және
Функция ішінде (maіn() басты функциясынан басқа) тұрған баяндаулар тізбегі
Функциялар программа ішінде әр түрлі ретте тұра береді және
Функцияны шақыру функция аты және жақша ішінде аргументтері бойынша
Функцияның орындалу нәтижесі return операторы көмегімен қайтарылады. Жалпы түрі:
Return (өрнек);
Оператор функция жұмысын аяқтайды және басқаруды шақырған программадағы келесі
Return операторын мына түрде қолдануға болады:
return; return 0;
Оны қолдану ол тұрған функция жұмысын аяқтап, басқару шақырушы
Maіn()
{
float y, x, mult(); /*шақырушы программадағы баяндау*/
іnt n;
y=mult(x, n); }
float mult(v, k) /*функция анықтамасында баяндау*/
float v; іnt k;
{
float res;
for(res=0.0; k>0; k--)
res=res*v;
return(res); /*float типті мәнді қайтарады*/
}
Return операторы көмегімен шақырушы программаға тек бір ғана мән
Функция анықталуы атымен, формалды параметрлерімен және функция денесімен ерекшеленеді.
[<ЖК түрі>][<тип түрі>]<сипаттаушы>([<параметрлер тізбегі>])[<параметрлерді баяндау>]<функция денесі>
Жады класының түрі <ЖК түрі> функцияның жады класын береді.
қазіргі құрылымы:
[<ЖК түрі>][<тип түрі>]<сипаттаушы>([<параметрлерді баяндау тізімі>])<функция денесі>
Функцияны баяндау: классикалық түрі.
[<ЖК түрі>][<тип түрі>]<сипаттаушы>([<аргументтер типінің тізбегі>]); Функцияны баяндау функция атымен,
Баяндаудың қазіргі стилі (прототиптерді баяндау). Аргументтер типінің тізбегінде прототипте
Float f1(float a; float b)
{
float c;
c=(2*pow(a, 3)+sіn(a))/pow(a+b, 4);
return c; }
maіn()
{
float x, y, s=0;
clrscr();
prіntf(“\nx, y-ті енгізіңіз ”);
scanf(“%f%f”, &x, &y);
s=f1(5.6, y)+f2(2*x-1,x*y);
prіntf(“\n s=%6.2f”, s);
return 0;
}
Адресті операциялар. Си екі арнайы адрестік операцияларды қолдайды: адресті
Тапсырмалар:
1 нұсқа
s, t нақты сандар берiлген. f(3t, s,
s, t нақты сандар берiлген. g(2.4,s+t)+g(2t-1, s-t) есептеу керек,
2 нұсқа
a, b, c нақты сандар берiлген. (min(a+c, a+b)+min(a-b,b-c))/(1-min(ab+c,
n натуралды сан берiлген. n, n+1, n+2,…,2n
3 нұсқа
n мен m натуралды сан және а1,а2,..,аn, b1,b2,…, bm,
max(а1,а2,..,аn,)+ max(c1,…,c30), егер (min (b1,b2,…, bm)(>20
f=
2+ (min(а1,а2,..,аn,))2, керiсiнше жағдайда
n натуралды сан берiлген. 1,2, …, n
4 нұсқа
х1, у1,х2,у2,…, х7, у7 нақты сандар берiлген . Төбелерiнiң
a,b,c,d нақты сандар берiлген. 1-суретте көрсетiлген бесбұрыштың
5 нұсқа
Процедура құру керек оны негiзгi программадан шақырған нәтижесiнде бiрiншi
Екi массив берiлген А(10) және В(10). Әр массивте бiрiншi
6 нұсқа
Үш массив берiлген А(5,5), В(5,5) және С(5,5). Массивтердiң тақ
2. Төрт массив берiлген А(5,5), В(5,5),C(5,5) және D(5,5). ң»
7 нұсқа
1. Үш массив берiлген А(6,6), В(6,6) және С(6,6). Массивтердiң
2. Бес массив берiлген А(4,4), В(4,4),C(4,4), D(4,4) және F(4,4).
8 нұсқа
1. Төрт массив берiлген А(5,5), В(5,5),C(5,5) және D(5,5). Массивтердiң
Жетi бұрышты фигура берiлген төбесiнiң координаттарымен (х1.х1), (х2,х2),…,(х7,х7). Ауданы
9 нұсқа
N натуралды сан және а1,а2,..,аn берiлген. Бестiң дәрежесiнен тҰратын
N натуралды сан және а1,а2,..,аn берiлген. Қарапайым сандардан тұратын
10 нұсқа
Төрт массив берiлген А(15), В(15),C(15) және D(15). Массивтердiң тақ
Квадраттық матрицаның негiзгi диагоналiнда тұрған элементтердiң қосындысын матрицаның
№ 6 зертханалық жұмыс
Тақырыбы: Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді өңдеу.
Жұмыстың мақсатты: Бір өлшемді және екі өлшемді массивтерді өңдеу
Теориялық түсініктеме:
Массивтер және көрсеткіштер. Массивтерді баяндағанда мәліметтер типі және талап
int b[30]; /*30 бүтін элементтен тұратын
float a[30]; /*30 саннан тұратын float
static char c[20];
extern b[ ]; /*сыртқы массив; өлшемі жоғарыда
}
Жадылар класына байланысты сыртқы, статикалық, автоматты және регистрлік массивтер
int stud[10]={10,12,14,16,12,10,17,10,15,13};
main( )
{ int i;
extern int stud{ }; /*маңызды емес баяндалу*/
for (i=0; i<10; i++)
printf(“Группа N %d %d студентов”, i+1,
stud[10] массиві жақшаларға алынған тізіммен инициалдаған, тізімнің элементтерін үтір
Массив элементтерін инициалдауды келесі түрде де көрсетуге болады:
int stud[ ]={10,12,15,16,17,11,18,10};
main ( )
{ int i;
extern int stud [ ];
for (i=0; iprintf (“Группа N %d
Егер массивті инициалдауға бос батырмалар лар қолданылса, онда компилятор
Массивтердің көрсеткіштері. Жоғарыда айтылғандай, көрсеткіштер символдық адрестермен жұмыс істеуді
Мысалы, массивтің аты сондай-ақ соңғы элементті анықтайды, яғни егер
Екі мәнде барлық программаның барысында өзгермейтін болғандықтан, көрсеткіш типті
{ int a[4], *pti, i;
float b[4], *ptf;
pti=a; /*массив көрсеткішіне адресті меншіктейді */
ptf=b;
for (i=0, i<4,i++)
printf(“көрсеткіш +%d: %8u %10u\n”, i, pti+i, ptf+i); }
Нәтиже:
көрсеткіш +0: 56014 56026
көрсеткіш +1: 56016 56030
көрсеткіш +2: 56018 56034
көрсеткіш +3: 56020 56038
Адрестеудің бірлігі байт болып табылады, бірақ int типі 2
«Көрсеткішке бірді қосу»-компилятор бірді жадыға қосады. Массив үшін бұл
Келесі теңдікті қарастырайық:
a+2==&a[2]; /*екеуі де бірдей адрес*/
*(a+2)==a[2]; /*екеуі де бірдей мән*/
Бұл ара қатынастар массивтер мен көрсеткіштердің арасындағы байланысты көрсетеді,
Нақтылы біз екі әртүрлі белгілеулерді бірдей қолданамыз. Шыныменде, компилятор
Көрсеткіштерді қолданып, массивтермен жұмыс істеу. Массивтерді қолданатын функцияны қарастырайық,
int func(a, l)
int a[ ], l;
{ int i, sum;
for (i=0, sum=0; iif (a[i]%2!=0)
sum+=a[i];
return (sum); }
for (i=0,sum=0;isum+=a[i];
return ((int) (sum/l)); }
Шақырушы функцияда шақырылатын операторды келесі түрде жазуға болады:
func(x, size);
Функцияны көрсеткіштерді қолданып, қайтадан жазамыз. Ра-ны int типіне сілтенетін
int func(pa, l)
int *pa, l;
{ int i, sum;
for (i=0, sum=0; isum+=*(pa+i);
return ((int) (sum/l));
}
for (i=0, sum=0; iif (*(pa+i)%2!=0)
sum+=*(pa+i);
return (sum); }
Функцияны шақыру сол түрінде қалады:
func(x, size)/
Массив аты көрсеткіш болғандықтан, келесі баяндалу операторлары әрекеттері бойынша
int pa[ ]; и int *pa;
Программада бұлардың кез келгенін қолдануға болады, әйтсе де біз
Тапсырмалар:
1-ші
1. Өлшемі n * m A
Өлшемі n * m A матрицасында барлық теріс
ал оң элементтерді квадраттаңыз.
3. бүтін сандары берілген. В(3,3) матрицасын құру
2-ші
Мөлшерлері m*n, A және B матрицаларының тең екендігін
Мөлшері m*n матрицаның жол және бағаналарының орнын алмастыратын
Берілген n * m өлшемді матрицаның әр бағанының
3-ші
Мөлшері m*n берілген А матрицасының кез келген екі
Мөлшері m*n берілген А матрицасының кез келген екі
3. Нөлге тең элементтері жоқ n *
4-ші
Мөлшері m*n берілген А матрицасының k-шы бағанасының элементтерін
Мөлшері m*n В матрицасы берілген. Нөмірі k жолдың
3. Нақты сандардан тұратын квадрат матрица берілген. Осы
5-ші
Бірінші бағана және бірінші жол элементтері 1-ге, ал қалған
Натурал n саны берілген. болатын [bij], i, j =
3. Берілген n * m өлшемді матрицаның
6-шы
Мөлшері m*n берілген А матрицасының k-шы жолының элементтерін
A және B квадрат матрицалары берілген. С матрицасын құрастырыңыз.
3. Берілген n * m өлшемді матрицаның
7-ші
1. Квадрат матрица берілген. а) барлық элементі
2. Матрицаның элементі иінді деп аталады, егер ол
3. Мөлшерлері m*n екі матрицаны қосатын және
8-ші
В(4,4) екі өлшемді массивінің теріс таңбалы мүшелерін санап, оларды
Квадрат матрица берілген. а) элементтері тақ; ә) элементтері өспелі
С(4,3) матрицасының жұп мүшелерінің қосындысын табу керек.
9-шы
n * m өлшемді нақты марица берілген. Оның
К(3,3) екі өлшемді матрицасының 0-ге тең мүшелерін санын және
L(4,5) матрицасының жұп сандарының қосындысын табу керек.
10-шы
Элементтері әр түрлі n * m ретті нақты
Т(3,3) екі өлшемді массивінің теріс таңбалы элементтерінің квадраттап және
5-ші ретті нақты квадрат матрица берілген. Басты диагональдағы элементтері
2.2 Электрондық құралын жасау және пайдалану әдістемесі.
Жоғарыдағы айтылған мәселелерге, талаптарға, технологияларға сүйене отырып жасалынған бұл
Арнайы курста оқытуға арналған бұл құралдың интерфейсі төмендегі
Суреттен көріп отырғандай электрондық құралдың мазмұны тоғыз негізгі бөлімнен
кіріспе;
жоспар;
тестілеу;
глоссарий;
тапсырмалар;
аудио және видео.
Әрбір бөлім оқытылатын оқу жоспарына сай, жалпы арнайы
ЭОҚ жасауға пайдаланылған технология-бағдарламалық жабдықтар ретінде мыналар таңдалынып алынды:
- HTML гипермәтінді бағдарламалау тілі;
- Dreamwevear редакторы;
- Move Maker аудио-видео редакторы.
ЭОҚ толық қанды жұмыс істей алу үшін қойылатын техникалық
Pentium IV типті процессор, сәйкесінше аналық карта, 256 Мб
Қорытынды
Электрондық оқу басылымы – оқытуды және білім бақылауды автоматтандыруға
Web бет - гипермәтін технологиясы қолданылатын құжат. Web
Графика информатика саласының үлкен бір тарауы. Компьютерлік графикамен жұмыс
Программалық- аппараттық есептеу комплекстері көмегімен кескінді салу мен оны
Инженерлік, ғылыми, бизнес, өнер саласы болсын барлығы компьютерлік графиканы
Электрондық оқу басылымы мектеп оқушылыры мен студенттер үшін өте
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Электрондық оқу басылымы туралы Қазақстан Республикасының Мемілекеттік стандарты.
Электронный учебник по статистике. Москва, StatSoft7 WEB: http//www.statsoft.ru/home/textbook/default.htm.
Бөрібаева А С программалау тілі 2007.200 бет.
Молли Э. Хольцшаг. Использование HTML 4. Киев. 2001, 999
Подбельский «Программирование на языке С»
Г. Алексеев. Копьютерная графика. М. 2001. 485 стр.
С. Н. Макарович. Изучаем графику. Санкт-Петрбург. 2001. 366 стр
ҚОСЫМША
1
b
c
d
a






22 шілде 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^