Адипин қышқылын өндіру цехын жобалау диплом жұмысы
№3138


 ЖОСПАР
Кіріспе
1 Әдеби шолу..................................................... 8
1.1 Циклогексанның бір сатылы тотығуы............................. 8
1.2 Циклогексанның екі сатылы тотығуы............................. 12
2 Технологиялық бөлім.......................................................... 29
2.1 Құрылыс орнын таңдау.................................................... 29
2.2 Адипин қышқылын өндірудің технологиялары.................................. 29
2.3 Материалдық баланс........................................................ 35
2.4 Механикалық есептеу...................................................... 36
2.5 Реактордың жылу балансы............................................... 37
3 Автоматтандыру бөлімі....................................................... 38
3.1 Механикаландыру және автоматтандырудың өнеркәсіптегі ролі..... 38
3.2 Автоматтандыру жабдықтарын таңдау.......................... 39
3.3 Автоматты жүйені реттеушінің реттеу заңын таңдау.......................... 40
4 Қоршаған ортаны қорғау.................................................... 41
4.1 Қоршаған ортаның ластануы............................................ 41
4.2 Атмосфералық ауаны қорғау........................................... 41
4.3 Химиялық ластануы......................................................... 41
4.4 Су қоймаларының ластануы........................................... 42
5 Еңбекті қорғау.............................................. 43
5.1 Еңбекті қорғаудағы қауіпсіздік техникалық шаралары...................... 43
5.2 Жерге қосу қондырғыларының есебі............................. 44
5.3 Еңбек қорғаудағы өндірістік тазалық шаралары................................ 45
5.4 Жарықтандыру........................................... 45
5.5 Өндірістік шу мен діріл................................................... 47
5.6 Өртке қарсы шаралар...................................................... 47
6 Экономикалық бөлім.......................................................... 48
6.1 Негізгі өндірістік қорды есептеу.................................... 48
6.2 Негізгі өндірістік қордың басқа элементтерін есептеу...................... 48
6.3 Энергиялар.................................................. 51
6.4 Өнеркәсіп, өндіріс жұмысшыларының санын және жалақы қорын есептеу...............................................................
52
6.5 Жалақы қорын есептеу..................................................... 52
6.6 Шығындардың кешенді статьялары................................ 55
6.7 Өнімнің өзіндік құны........................................................ 58
6.8 Айналым қаражатын есептеу.......................................... 59
Қорытынды ............................................... 62
Пайдаланған әдебиеттер тізімі........................ 63



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 62 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ
 ЖОСПАР
Кіріспе
1 Әдеби шолу..................................................... 8
1.1 Циклогексанның бір сатылы тотығуы............................. 8
1.2 Циклогексанның екі сатылы тотығуы............................. 12
2 Технологиялық бөлім.......................................................... 29
2.1 Құрылыс орнын таңдау.................................................... 29
2.2 Адипин қышқылын өндірудің технологиялары.................................. 29
2.3 Материалдық баланс........................................................ 35
2.4 Механикалық есептеу...................................................... 36
2.5 Реактордың жылу балансы............................................... 37
3 Автоматтандыру бөлімі....................................................... 38
3.1 Механикаландыру және автоматтандырудың өнеркәсіптегі ролі..... 38
3.2 Автоматтандыру жабдықтарын таңдау.......................... 39
3.3 Автоматты жүйені реттеушінің реттеу заңын таңдау.......................... 40
4 Қоршаған ортаны қорғау.................................................... 41
4.1 Қоршаған ортаның ластануы............................................ 41
4.2 Атмосфералық ауаны қорғау........................................... 41
4.3 Химиялық ластануы......................................................... 41
4.4 Су қоймаларының ластануы........................................... 42
5 Еңбекті қорғау.............................................. 43
5.1 Еңбекті қорғаудағы қауіпсіздік техникалық шаралары...................... 43
5.2 Жерге қосу қондырғыларының есебі............................. 44
5.3 Еңбек қорғаудағы өндірістік тазалық шаралары................................ 45
5.4 Жарықтандыру........................................... 45
5.5 Өндірістік шу мен діріл................................................... 47
5.6 Өртке қарсы шаралар...................................................... 47
6 Экономикалық бөлім.......................................................... 48
6.1 Негізгі өндірістік қорды есептеу.................................... 48
6.2 Негізгі өндірістік қордың басқа элементтерін есептеу...................... 48
6.3 Энергиялар.................................................. 51
6.4 Өнеркәсіп, өндіріс жұмысшыларының санын және жалақы қорын есептеу...............................................................
52
6.5 Жалақы қорын есептеу..................................................... 52
6.6 Шығындардың кешенді статьялары................................ 55
6.7 Өнімнің өзіндік құны........................................................ 58
6.8 Айналым қаражатын есептеу.......................................... 59
Қорытынды ............................................... 62
Пайдаланған әдебиеттер тізімі........................ 63
АНДАТПА
«Өнімділігі 7000 т/жыл. Адипин қышқылын өндіру цехын жобалау» дипломдық
Дипломдық жобада адипин қышқылын алудағы негізгі қондырғының көрсеткіштері келтірілді.
АННОТАЦИЯ
Дипломный проект на тему «Проектирование производства адипиновой кислоты с
В дипломном проекте дана технологическая схема с основными
ABSTRACT
The Degree project to subjects "Designing production adipin of
Technological scheme is given In degree project with the
КІРІСПЕ
Менің дипломдық жобамда адипин қышқылын өзіміздің республикамызда өндірудің жобасы
Циклогексан және оның оттекті туындылары циклоалифатты ядроның тотыққан кездегі
Адипин қышқылы – молекулалық массасы 146; ρ=1,366 г/л, балқу
Адипин қышқылын өндіру негізінен 1930-1940 жылдары ғана найлон өндірісінің
1 Әдеби шолу
Адипин қышқылының синтезі циклогексанның, циклогексанолдың, циклогексеннің әртүрлі тотықтырғыштармен тотығу
Дүниежүзілік өнімділігі жылына 1 млн.т. құрайтын адипин қышқылының негізгі
Адипин қышқылын циклогексанның екі сатылы тотығу әдісімен қатар тағы
Циклогексанның бір сатылы тотығуы
Циклогексанның адипин қышқылына бір сатылы тотығуы тотықтырғыштар ретінде :
Азот қышқылымен тотығуы. Циклогексанның тотығуымен адипин қышқылын алу реакциясын
Қысымның 0,3-1,96 МПа көтерілуі циклогексан конверсиясын екі есеге көтереді
Реакцияның екі сағатқа дейін ұзаруы циклогексан мен азот қышқылының
Циклогексан мен азот қышқылы арасындағы реакция 100 ºС-дан төмен
Циклогексанның азот қышқылымен тотығуымен адипин қышқылын алу екі жолмен:
Циклогексанның азот қышқылымен тікелей тотығуымен адипин қышқылын алу әдісі
Біршама жақсы нәтижелер циклогексан қоспасын нитроциклогександа 40-97 % азот
Азот оксидімен тотықтыру. Циклогександа ерітілген азот төрт оксидінің тотығуы
Егер циклогександы азот төрт оксидімен тотықтыру процесін катализатор қатысында
Циклогексанның азот оксидтерімен тотығуымен адипин қышқылын және нитроциклогександы бірге
Тотығуды азот қос оксидімен жүргізеді. Процесс 50 ºC-да ванадий
Адипин қышқылының шығымы циклогексанның азот қос оксидімен реакциясын ультракүлгін
Циклогександы азот қышқылымен тікелей тотықтыру әдісіндегі кемшіліктер бұл әдіске
Циклогексанның оптималды жағдайда (95 %-қ сірке қышқылында еріген 30
Циклогексил асқын тотығын ыдырату мақсатында сұйықфазалы тотығу өнімдерін 100-300
Барлық көрсетілген әдістерде адипин қышқылын сірке қышқылын айдағаннан кейін
Оттегімен тотықтыру. Циклогександы оттегімен немесе ауаның оттегімен сұйық фазада
Циклогексанның каталитикалық тотығуы кезіндегідей каталитикалық емес тотығу кезінде пайда
Кобальт катализаторының активтілігі 2,4,6-триметил-1,3,5-триоксан, азобисизобутиронитрил инициаторларының қатысында жоғарылайды. Үздіксіз
Циклогександы ауамен бір сатылы тотықтыру кезінде температурасы 110-150 ºС
Циклогексанның тотығуы сонымен бірге, ацетон қоспасында өткізіледі. Оксидат құрамынан
Адипин қышқылының жақсы шығымы циклогександы оттегімен 70-100 ºС-да тотықтырғанда,
Сонымен бірге циклогексанның тотығуын 1: (1,5-10) қатынаста, газбен 80-150
Реакциялық қоспаға озон, органикалық асқын тотықтар, кетон, альдегидтер және
Циклогексанның сірке қышқылында бір сатылы каталитикалық тотығуы жақын болашақта
Озонмен тотығуы. Адипин қышқылы циклогексаннан озонмен әрекеттесу нәтижесінде алынуы
Сулы-сілтілі сутек асқын тотығы қоспасында циклопарафин эмульсияларының бір сатылы
Бір сатылы эмульсиялық озондануды өткізу үшін тиімді эмульгаторларды (лаурил
Жоғарыда көрсетілгендерден, алынған адипин қышқылының шығымы, озон мен сутек
1.2 Циклогексанның екі сатылы тотығуы
Циклогександы екі сатылы тотықтыру процесінде бірінші сатыда циклогександы оттекпен
Ауа оттегісімен тотықтыру. Ең бірінші өндірістік процестің екі сатысында
Одан әрі марганец және кобальт стеараттары циклогексанонның сұйықфазалы тотығуының
Циклогексанонның, циклогексанолдың және олардың қоспаларын тотықтыру процесінің басқа
Адипин қышқылын алудың екі сатылы процессі көрсетілген, оның бірінде
Адипин қышқылының осы шығымы циклогексанонмен оның циклогексанол қоспаларының 60-100
Кейбір жұмыстарда тотығудың бірінші сатысында айдаусыз немесе циклогександы жартылай
Циклогексанның сұйықфазалы тотығу өнімдерін, құрамында циклогексан, циклогексанон, сондай-ақ глутарь,
Көрсетілгендей, бұндай процестерде кристалдану қиыншылықтар туғызған, өйткені 20 тәулік
Циклогексанның ауамен екі сатылы тотығуын жетілдіру мақсатында қарқынды жұмыстар
Годт және Квинн циклогексанолдың азот қышқылымен 20 ºC-да тотығуының
NOH
∕ ∕
С6Н11ОН+2НNO3→HOOC−(CH2)4−C
\
NO2
Қышқыл ортада КНҚ адипин қышқылын және азот закисін түзе
NOH
∕ ∕
2HOOC─(CH2)4─C
\
NO2 (2)
Азоттылау (азотнаватистая) қышқыл азот қышқылы ортасында мына теңдік бойынша
5H2N2O2→2HNO3 + 4H2O + 4N2
Циклогексанолдың азот қышқылымен тотығу реакциясының стехиометриялық теңдігі (1-3) теңдіктері
10C6H11OH + 18HNO3→10HOOC─ (CH2)4─COOH + 5NO2 + 4N2 +
(4) теңдіктен 1 моль адипин қышқылы түзілген кезде 0,9
Циклогексанолдың азот қышқылымен тотығу кезінде азот закисінен басқа, (0,5-0,6
Адипин қышқылының түзілуіне әкелетін аралық қосылыстар. Годт пен
Қосымша өнімдердің түзілуіне әкелетін аралық қосылыстар. Адипин қышқылы циклогексанол
Ол келесі тәсіл бойынша алынды:
Циклогексанолды (150 г, 1,5 моль) қарқынды араластыра отырып, 567
Элементарлық анализ нәтижесінде, синтезделген қосылыстың молекулалық салмағының криоскопиялық анықтамасы
Диолдың түзілуіне әкелетін қосылыстар қатарын келесі түрде көруге болады:
Осы сызбанұсқаға байланысты, реакциялық қоспадағы 2-изонитрозоциклогексанон, біреуі циклогександионның түзілуіне
Диолдың азот қышқылымен тотығуы кезінде янтарь және глутарь қышқылдары
Глутарь қышқылы 2,6-динитрозоциклогексанонның гидролизі кезінде мына реакция бойынша пайда
1- кесте
Циклогексанолдың 57 %-қ азот қышқылымен тотығуы кезіндегі төмен дикарбон
(HNO3 қарағанда циклогексанолдың мольдік қатынасы 1:7)
Температура
°C Қышқылдар шығымы, циклогексанол моль/моль Глутарь және янтарь қышқылдарының
глутарь янтарь щавель
1 2 3 4 5
10 0,089 0,153 0,170 0,65
20 0,045 0,106 0,088 0,50
1 кестенің жалғасы
1 2 3 4 5
30
40
50
60
70 0,041
0,046
0,043
0,062
0,081 0,067
0,058
0,045
0,040
0,045 0,063
0,047
0,026
0,017
0,034 0,70
0,90
1,09
1,75
2,03
Циклогексанолдың азот қышқылымен тотығуынан түзілген азот қышқылын реакциялық ерітіндіге
H2N─C─NH2·HNO3 + 2HNO2→2N2 + CO2 + 3H2O + HNO3
׀׀
O
Қосылған мочевина мөлшерін өзгертуі бойынша глутарь және янтарь қышқылдарының
Мочевина
концентрациясы, сал.%
қатынасы
0
0,5
2,0
4,0
Сонымен, циклогександың азот қышқылымен тотығуы кезінде дикарбон қышқылдары түзілуінің
Циклогексанолдың тотығуы кезінде сонымен бірге, оның ароматизациялық тотығу реакциясын
Осы айтылғандарға қарағанда, циклогексанолдың азот қышқылымен тотығуынан түзілетін аралық
Адипин қышқылының шығуына температураның әсері. Практикада циклогексанолдың азот қышқылымен
Адипин қышқылының шығымына температураның әсерін қарастыру үшін, аралық өнімдердің
2 – кесте
Циклогексанолдың 64,5 %-қ азот қышқылымен тотығуының температураға тәуелділігі (реакция
Тотығу температурасы,ºC Шығым,циклогексанол моль/моль
КНҚ адипин адипин+КНҚ
20
25
30 0,522
0,468
0,364 0,095
0,311
0,630 0,617
0,779
0,994
2 кестеде көрсетілгендей 30 ºC-да КНҚ мен адипин қышқылының
Азот қышқылымен тотығуы. Өнеркәсіпте екі сатылы процесті, яғни екінші
Циклогексанолдың азот қышқылымен адипинге дейін тотығуы ең бірінші рет
HNO2 + HNO3 ↔ [H2NO2]+ + [NO3]-
[H2NO2]+ ↔ [NO]+ + H2O
Осы тотығу және нитрозирлеу реакциялар нәтижесінде үш негізгі
Азот қышқылының есептелген және эксперименттік шығыны жақсы сәйкес келеді.
Циклогексанолдың 40-60 %-қ азот қышқылымен тотығуы кезіндегі оптималды температура
Циклогексанолдың каталитикалық емес тотығуы процесінде қысымның адипин қышқылының шығымына
Ауа оттегісімен тотығуы процесінде түзілетін циклогексанол мен циклогексанонды оксидаттан
Таза адипин қышқылын алу мақсатында органикалық қабатты азот қышқылымен,
Басқа әдісте, циклогексанолдың 30 %-қ азот қышқылымен аммоний метванадаттың,
Циклогексанның ауа оттегісімен үздіксіз тотықтыру процесін араластырғышы бар үш
Егер тотықтырылатын циклогексанға адипин қышқылының ұсақталған кристалдарын немесе адипин
Кейбір әдістерде карбоксинитрол қышқылының түзілуіне ыңғайлы жағдайлар жасалынады. Осы
Адипин қышқылының өндірісінің үлкен масштабтарын ескере отырып, циклогексанолдың немесе
Циклогексанолдың тотығу процесінде бөлінетін төменгі азот оксидтерін оттегімен үрлеумен
1-3 – реакторлар, 4,5-ректификациялық колонналар, 6-скруббер, 7-кристаллизатор.
1 – сурет. Адипин қышқылын алудың сызбанұсқасы
Циклогексанол мен циклогексанонның азот қышқылымен тотығу өнімінің бір бөлігін
Реакцияны бір немесе екі кезекті жұмыс істейтін реакторларда өткізсе
1,2,4-реакторлар, 3,5-тотығу реакторлары, 6,7-ректификациялық колонналар.
2 – сурет. Адипин қышқылын алудың сызбанұсқасы
5 колоннада азот оксидтерінен ажыратылған оксидатты азот қышқылымен араластырады
Оксидатты рециркуляциялау арқылы тотығу кезіндегі жылуды түсіруге болады. Сонымен
Циклогексанолдың 65-95 °С кезінде тотығу жағдайында және 6,6-93,3 кПа
Циклогексанол
Азот қышқылы (100 %-қ)
Өткір натр (100 %-қ)
Мыс
Аммоний метванадаты
Циклогексанол мен циклогексанонның тотығуын бір-бірімен кезекті байланысқан реакторларда өткізуге
Басқа қондырғыда бірінші реактордың төменгі бөлігіне бастапқы шикізаттың азот
Сонымен бірге үш реактордан тұратын қондырғы да көрсетілген, онда
Тағы бір жұмыста циклогексанол мен циклогексанонның азот қышқылымен мысванадийлі
Циклогексанол, циклогексанон және олардың қоспаларын азот қышқылымен тотықтыру процесі
Циклогексеннің тотығуы және озондануы. Бензол-сырец құрамында 1,5-2,5 % циклогексен
Циклогексен мен азот қышқылының бес валентті ванадийдің қатысында әрекеттесуінен
Реакцияны әдетте 70-90 °С кезінде мысванадийлі катализатор қатысында жүргізеді.
Сондай-ақ ванадийліосмий катализаторын қолдануға және циклогексеннің тотығуын сұйық фазада
Өте таза адипин қышқылы циклогексеннің сутек асқын тотығымен
Циклогексеннің озонолиздеу реакциясымен адипин қышқылын алуда бірқатар зерттеу жұмыстары
Циклогексеннің озонолизін метил спирті ерітіндісінде -70 тен -75 °С
Тетрагидрофураннан және басқа қосылыстардан синтезделінуі. Адипин қышқылы тетрагидрофураннан дихлорбутан
Бір жұмыста адипин қышқылының бутандиол-1,4 синтезделінуі көрсетілген. Соңғысын ацетилен
Бутандиол-1,4 бромды натриймен күкірт қышқылы қатысындағы реакциясының өнімі 89-91
Адипин қышқылы тетрагидрофуранды көміртек оксиді жоғары температурасында және қысымда
Адипин қышықылының түзілуі δ-валеролактон алу стадиясымен сатылы жүреді. Оптималды
Адипин қышқылын синтездеудің басқа да өндірістік әдістері.
Адипин қышқылын циклогексанонды натрий гипобромитінің сулы ерітіндісімен 20 °C
Адипин қышқылы хлорциклогександы азот қышқылымен тотығу кезінде алынған, шығымы
Басқа дикарбон қышқылдарының қоспасында адипин қышқылы парафиндердің, мұнай фракцияларының,
Сұйық парафиндердің ауа оттегісімен су қатысында қысым астында дикарбон
Кейбір жұмыстарда әртүрлі факторлардың мұнай оксиқышқылдарының ауамен тотығуының нәтижесінде
Дизельді отындардан бөлінген парафиндердің ауамен тотығу өнімдерін 57 %
2 Технологиялық бөлім
2.1 Құрылыс орнын таңдау
Адипин қышқылын алатын цехты Павлодар
Өйткені бұл қалада мұнай өңдеу
Орташа жылдық температурасы 5,2ºС. Судың
Құрылыстың конструктивті шешімін таңдау технологиялық
жабылған жабулардың элементтеріне іліндіріп қойылған. Нольдік
Ең биік үйдің биіктігі – 30,600
Құрастырылған сым темірден жасалған. Плиталар таға
Есіктері ашпалы, өлшемі 3х3м, әкімшілік-тұрмыстық үйі
Жарық көлденең түседі. Терезенің ағаш
Есіктері қабатты, саты арқылы әр қабатпен
Саты плиткалары қабырғадағы терезеге түсетін
2.2 Адипин қышқылын өндірудің технологиялары
Қазіргі кезде адипин қышқылын алудың бірнеше әдістері белгілі. Бұл
Циклогексанонның азот қышқылымен адипин қышқылына тотығу реакциясы бірнші рет
Циклогексанның ауалық тотығуынсыз жүретін басқа да әдістері белгілі. Оны
Адипин қышқылын өндіруде циклогексанолды азот қышқылымен тотықтыру кең қолданылады.
Технологиялық сызбанұсқасының жазбасы. Сызбанұсқада циклогексанолдан адипин қышқылын өндіру технологиясы
Бұл жерде 60-80 °C және 0,3-0,5 мПа қысымда реакция
Бұл скрубберден шыққан газды санитарлық тазалаудан өткізіп, атмосфераға жібереді
Оксидатты 6 скрубберден вакуум-ректификациялық колоннаға 8 жібереді, ол жерде
Маточный ерітінді щавель, янтарь, глутарь және адипин қышқылыдарының қоспасынан
Азот және дикарбон қышқылдарын регенерациялау мақсатымен оны өңдеудің
Катализатор регенерациясы. Циклогексанол мен циклогексанонның азот қышқылымен тотығу процесінде
Маточный ерітіндіні ваккумда азот қышқылын айдаумен буландырғанан кейін мыс
Катализаторды бөлуді ультрацентрифуга көмегімен жүргізу ұсынылған. Катализатордың көп мөлшері
Адипин қышқылын тазалау. Адипин қышқылын өндірудің жақсы дайындалған екі
Осылайша, циклогексанол-ректификаттың 55 %-қ азот қышқылымен мыстыванадийлі катализатор қатысында
Адипин қышқылын алу үшін қолданылатын бастапқы органикалық шикізаттың тазалығына
Адипин қышқылы минералды қышқылдар қоспасынан оның сулы ерітіндісін анионалмастырғыш
Адипин қышқылдарының кристалдарын алифатты қышқылдармен, сумен немесе алифатты қышқылдардың
Циклогександы ауамен тотықтыру кезінде қосымша өнім ретінде түзілетін адипин
Шикі дикарбон қышқылдарын сутек асқын тотығының 30 %-қ су
Адипин қышқылының ірі кристалдарын өндірілетін кристалдардың суспензиясынмен қышқылдың қаныққан
Кристаллизаторда түзілетін адипин қышқылының кристалдарының өлшемдерінің тұрақтануы супензияны 7
Адипин қышқылдарының кристалдарын тазалаудың екі немесе үш комбинациялы әдістері
2.3 Материалдық баланс
Өнімділігі 7000 т/жыл, процесс периодты.
Бір жылдағы жұмыс күндері:
365-65=300 күн.
Жоғалтусыз тәуліктік өнімділік:
П =700/300=23,3 т/тәу. немесе 23300 кг/тәу.
Адипин қышқылының жоғалуы 1 %.
Жоғалтуларды ескергендегі өнімділік:
П =23300/1-1/300=23300/0,99=23535 кг/тәу.
Жоғалтулардың жалпы мөлшерін анықтаймыз:
23535-25300=235 кг/тәу.
Циклогексанолдың қажетті мөлшері:
23535*94/146=15152,6 кг/тәу.
Реакция шығыны 95%:
15152,6/0,95=15950 кг/тәу.
HNO3 қажетті мөлшері:
23535*63/146=10155,5 кг/тәу.
Бұл жерде, 63 – азот қышқылының молекулалық массасы;
146 – адипин қышқылының молекулалық массасы:
10155,5/0,95=10690,01 кг/тәу.
60%-тік HNO3 алғандықтан:
10690,01*100/60=17816,6 кг/тәу.
Онда судың шығыны:
17816,6 – 10690,01=7126,6 кг/тәу.
2.1 – кесте
Адипин қышқылының технологиясының материалдық балансы
Кіріс Шығыс
Аталуы Кг/тәу Аталуы Кг/тәу
Циклогексанол 15950 Циклогексанол 797,4
HNO3 10690 HNO3 534,6
Адипин қышқылы 23535
Валериан қышқылы 1773
Барлығы 33766 Барлығы 33766
2.4 Механикалық есеп
Қысым астында жұмыс істейтін корпус обечайкасының қабырғасының қалыңдығын
Бастапқы берілгендері:
Ді=3500 мм; t=80 0С; Р=1 МПа; беріктілік коэффициенті φ=0,95;
Обечайка қабырғасының есептік температурасын анықтаймыз:
Тқабырға=Торта+20 °C=80+20=100 °C
Созылуға жіберілетін кернеуді анықтаймыз:
σд*= σв/nв=600/2,6=231 МПа
Ағу шегіне байланысты жіберілген номиналды кернеуді анықтаймыз:
σдоп*=σт/nт=350/1,5=233 МПа
Дұрыстау коэффициентін ескергендегі жіберілген кернеу (ең азын таңдаймыз):
σдоп*= σд*· η=231*0,9 =207,9 МПа
Анықталатын параметрлер қатынастарын анықтаймыз:
σдоп/Р*φ=207,9/1*0,95=218,8 МПа
Обечайка қабырғасының номиналды қалыңдығы:
S'=Ді*Р/2 σд* φ*1=3500*1/2*207,9*0,95*1=8,8 мм
С=Сд+Ск+Сэ+Со=1+0+0+0,2=1,2
S= S'+С=8,8+1,2=10 мм
Обечайканың сыртқы диаметрін анықтаймыз:
Дс=2S+Ді=2*10+3500=3520=3,52 м.
Тексеру есебін жүргіземіз:
Рд= σд* φш*ln* Дс/ Ді+2Ск=19,7 МПа
Ржұмыс=1 МПа
Рұқсат етілген Р>Ржұмыс
Шарт орындалды.
Аппаратты есептеу
Ρад. қ. =1,366 г/л
Реакциялық массаның көлемі секундына:
qсек =Псб/3600=23535/3600=44,42 кг/сек
Qсек=44,42/1,366=32,5 м3/сек
Vр=32,5*57/60=30,8
МЕСТ 13.372-78 Vап=30 м3
Dап=3500 мм
Аппарат биіктігі: H=7,03 м
Н<10 м және Н/D=7/3,5=2<5 м болғандықтан, аппаратты жел күшіне
2.5 Реактордың жылу балансы
Реактордың жылу эффектісі реакцияның жылу эффектісінен және оған кіретін
Реакцияның жылу эффектісі 112 кДж/моль.
Реагенттердің жылу құрамы:
q1(HNO3)=n*∆H=2.3*(-484.09) = -32.4340 кДж
q2(циклогексанол) = n*∆H=3,2*329,66=44329,66 кДж
Qкір=44329,66-344340=203780 кДж
Жылудың шығыны:
соңғы өнімдердің жылу ағынынан;
жылудың реактор қабырғасынан сумен берілуінен.
∆H(адипин қышқылы) =30 ккал/моль
∆H=30*4,2*86*10-3=9,8 кДж/кг
q3=9,8*23535=230643
3 Автоматтандыру бөлімі
3.1 Механикаландыру мен автоматтандырудың өнеркәсіптегі рөлі
Органикалық синтезде және мұнай химия өнеркәсібінде комплексті механикаландыру мен
Өндірісті механикаландыру ауыр физикалық еңбекті қысқартады, өндірісте көп уақыт
Температураны және қысымды көтерумен химиялық реакциялардың жылдамдығын көтеруді қол
Адам ағзасының шектеулі мүмкіндіктері өндіріс жұмыстарының ары қарай жүруіне
Жаңа кезең, яғни машиналы өндірісті автоматтандыру кезеңі келді. Адам
Өндірістік процестерді автоматтандыру белгілі бір объектінің автоматтандыру деңгейін, мысалы
Осы сұрақтардың барлығы процестерді автоматтандыруға жататындарды жақсылап танып білген
Технологиялық қондырғы үшін басқару жүйесін жасауда келесі негізгі бағыттарды
1) басқару организациясының сұрақтарын шешу, ол жергілікті немесе орталықты
2) бақыланатын параметрлерді таңдау және ол параметрлер технологиялық процесс
3) сәйкестендіретін параметрлерді және сәйкестендіргіштер әрекетіне ену каналдарын таңдау.
3.2 Автоматтандыру жабдықтарын таңдау
Автоматикалық қондырғылар және басқару функциясын жүзеге асыратын объектінің қиындығын
Температура физико-химиялық процестерінің маңызды параметрлерінің бірі болып табылады. өнеркәсіпте
3.3 Автоматты жүйені реттеушінің реттеу заңын таңдау
Автоматты реттеу – бұл, берілген мәндердегі технологиялық процестің қандайда
Реттегіштердің жұмысы әртүрлі энергияның түрін шығындаумен байланысты. Тура әрекеттеуші
Жұмыс барысында энергияны пайдаланатын тура емес әрекеттеуші реттегіштер кең
Конструкциялық рәсімдеу бойынша құралды және блокты реттегіштерді ажыратады. Бірінші
4 Қоршаған ортаны қорғау
4.1 Қоршаған ортаның ластануы
Негізгі түсініктер. «Қоршаған ортаның ластануы » ұғымының ауқымы кең.
• қоршаган ортаға түсіп жатқан немесе адаммен табиғатқа зиянды
• қоршаған ортаны ластайтын заттар ( мысалы,
4.2 Атмосфералық ауаны қорғау
Ластаушылардың табиғаты бойынша былай бөлінеді:
• биологиялық ластану – экожүйеге, оған жат организм
• физикалык (радиациялык, жылулык, жарықтык, электромагниттік, шулық және
• химиялық (биосфераның химиялық заттармен ластануы).
Атмосфералық ауаның ластануы адам ағзасына тікелей әсер етеді, ал
Ауаны негізгі ластаушылар қатарына ауаға қорғасынды, көміртек оксидін, күкірт
4.3 Химиялық ластану
Химиялык ластануға қоршаған ортада табиғи, табиғи антропогенді және антропогенді
Қазіргі кезде химиктерге химиялық заттардың 4-5 млн түрі белгілі.
Жердің геосферасы бойынша атмосфераның, гидросфераның және литосфераның ластануын айырады.
• ауаның ластануы;
• тұрмыстық және өндіріс бөлмелердің;
• топырақтың;
• тамақтың және тағы басқалардың.
Ортаның химиялық ластаушы көздерін мынадай
• қоршаған ортаға сұйықтың, газды және қатты түрдегі өндіріс
• ластушы заттар шығаратын немесе оларды жинақтап сақтайтын шаруашылықтар;
• ластаушы заттар келіп тұратын (трансшекаралық жылжу)
• планетарлық ластануға әкелетін атмосфералық жауын-шашын, тұрмыстық, өндірістік және
Су қоймаларының ластануы
Халық санының өсуіне байланысты көп елдерде ауыз суға деген
• құрамында өнеркәсіптік тегі
• қаланың қалдықты сулары (тұрмыстық, канализациялық сулар);
• ауылшаруашылығының қалдық сулары.
Су қоймаларының негізгі ластаушысына толық тазартылмайтын өнеркәсіптік қалдықты сулар
5 Еңбекті қорғау
Еңбекті қорғаудағы ұйымдастыру адипин қышқылын өндіру цехы 6318м2 ауданды
Бұл цех үш сменамен жұмыс істейді. Жұмыс күннің ұзақтығы
Техникалық журнал;
Жұмыскердің мамандығы бойынша оқытудың бағдарламасы;
Өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқау;
Құрал-жабдықты қолдану жөніндегі нұсқау;
Жаңадан келген жұмысшыларды оқыту үшін өндірістік техникалық бағдарлама.
Зауыттың бас инженері еңбек қорғау қауіпсіздік техникалық ережелердің сақталуына
Менің жобалау объектімде еңбек қорғаудағы нұсқаулардың барлық жиі жүргізілетін
Еңбек туралы заңдылықтар негіздері өндіріс басшыларына жұмысты қауіпсіз қамтамасыз
5.1 Еңбек қорғаудағы техникалық қауіпсіздік шаралары
Қауіпті өндірістік факторларды талдау жобалап отырған цех зияндылығы жағынан
Теориялық адамның терісін дірілдетеді, қоздырып әсер етеді. Осы 3
1-ші электрлік жарақат;
2-ші электрлік соққы.
Осы электр тогынан сақтану үшін белгілі бір жүйелерді еңбекті
5.2 Жерге қосу қондырғыларының есебі
Жұмысшыларды электр әсерінен қорғау үшін цехтағы жабдықтар жермен жалғастырылады.
Электродтарды жалғау үшін диаметр 6 см болатын болат сым
Жалғайтын жолақтың кедергісі
( - жердің меншікті кедергісі, Ом(м
с – жолақтың диаметрі, м
to – электродтарды көшіру тереңдігі, м
Мұнда ( - жердің меншікті кедергісі, Ом(м
l – электродтың ұзындығы, м
d – диаметрі, Md=0,6(0,95=0,057 м
t – тереңдік, м
(=(о(=15(1,1=16,5 Ом(м
м
Енді жасанды жерге қосылған қондырғының жалпы кедергісін
мұнда
кж – қондырғы жалпы кедергісі, Ом
(п – жолақты пайдалану коэффициенті
5.3 Еңбек қорғаудағы өндірістік тазалық шаралары
Өндірістік тазалық - зиянды факторлардың әсерінен жұмыс істеушілерге зиянын
5.4 Жарықтандыру
Жобаланып отырған цехта табиғи жарықпен қоса түнгі уақытта электр
Жарықтандырғыштар саны:
Мұндағы:
Fu – жарықтың нормасы
S – жарықталатын аудан, м2
Цехтың өлшемдері
а=81,8 (ұзындығы), в=78 м (ені)
n=30 м (биіктігі)
S=a(в=81,8(78=6381 м2
кз – запас коэффициент (кз – 1,4)
( - минималды жарықтандыру коэффициенті ((=0,913)(=I/L – қолданылатын
- жарықталатын жұмыс алаңы мен светильник орналасқан арадағы биіктік,
nо=1,1 м – светильниктің төменгі жағымен төбеге дейінгі биіктік.
қолданатын жарық ағынының коэффициенті
шам санын есептейміз:
дана
Желдеткіш ұйымдастыру.
Жобаланып отырған цехтың, яғни өндірістік ғимараттың ауасын тазартып тұру
Менің жобамда ПДК=10мг/м3. Өндірісте табиғи және жасанды желдеткіш қолданылады.
Цехтың көлемі:
V=81,8(78(30=191412
ПДК=10 мг/м3 берілген шаңды W=100 г/сағ, шаң концентрациясы жұмыс
Сп =0,3 мг/м3
Ауадағы концентрациясы:
м3/сағ
м3/сағ
г/сағ
Сонда цехтағы ауа 1 сағатта 39 рет ауысып тұруы
5.5 Өндірістік шу мен діріл
ҚР СНжЕ 2.03-05-2001.
Шуға қарсы шаралар:
Шулы технологиялық процестерді шусыз процестерге айырбастау;
Машинаның металды бөлшектерін шусыз қозғалатын бөлшектермен алмастыру, мысалы пластмассалармен;
Машиналарды уақытымен жөндеп, майлап тәртіпке келтіру.
Аэродинамикалық шуға қарсы тұншықтырғыштар қолданылады.
Діріл деп – механикалық тұрғыдан құрал-жабдықтардың тербелістік дірілдік қозғалыста
Дірілге қарсы шаралар:
Агрегаттардың, жабдықтардың жобаланған цехтың іргетасына жақын қойылуы;
Конструктордың тығыз қатты қосындылары бар жерге прокладкалар қою;
Машиналар мен оның орнатылған базасының арасына арматизациялық сүйеніштер қою
5.6 Өртке қарсы шаралар
Жобаланып отырған цех қауіпсіздігі бойынша “А” категориясына жатады. Жобаланып
Жобаланып отырған цехта жанбайтын материалдан, кірпіштен, бетоннан, темірбетоннан, металдың
Сатылы аудандар жүкпен оңай өтуді қамтамасыз етеді.
Екі эвакуациялық шығу есіктері қарастырылған.
Цехтың айналасындағы жолдар бетон.
Еденге болаттық плиталар қолданылады.
Газды шығару үшін қосымша ыдыстар бар. Жобалаушы зауыт орыны
Сондықтан зауытта стерженді найзағай қайтарғыштар бар, оның қимасы 100
Өлшеуіш құрал шриккілер өртті бақылап, өшіріп жауып тұрады.
6 Экономикалық бөлім
6.1 Негізгі өндірістік қорды есептеу
Негізгі қорлар ұзақ мерзім бойынша материалдық өндіріс саласында өзгеріссіз
Негізгі өндірістік қор дегеніміз – бұл өндірістік құралдардың
Кәсіпорынды ұйымдастырудағы жабдықтарға жұмсалатын қаржының көлемі
6.1 - кесте
Өндіріс жабдықтарына жұмсалатын шығынның сметасы
Жабдық атауы Жабдықтар- дың қажетті і
Реактор
Сепаратор
Скруббер
Ректификациялық колонна
Қосалқы жабдықтар 2
2
2
1
3 400
100
50
70
120 800
200
100
70
360 880
220
110
77
396
6.2 Негізгі өндірістік қордың басқа элементтерін есептеу
Бұлардың құнын есептеп шығару үшін төмендігідей көрсеткіштерді анықтап алу
а) цехтың жалпы ауданы;
ә) өндіріс үйдің биіктігі;
б) өндіріс үйдің 1м3 немесе 1м2 құны
Цехтың жалпы ауданына өндірістік, көмекші және қызмет пен тұрмыс
6.2 - кесте
Негізгі өндірістік қор және жылдық амортизациялық жарна
Негізгі өндірістік қордың
элементтерінің аталуы Алғашқы
құны,
мың тг. Амортиза-циялық жарнаның
мөлшері ,% Жылдық амортиза-
циялық жарна,
мың тенге
1.Өндірістік үйлер мен құрылыстар 4680 5 234.0
2.Өндірістік жабдықтар 3960 10 396.0
3.Энергетикалық жабдықтар 118,8 10 11.88
4.Аспаптар мен қондырғылар 396,0 20 79.2
5.Электронды есептеу
техникасы 316,8 20 63.36
6.Бақылау және өлшеуіш
аспаптар 198 20 3.96
7.Жүк тасу құралдары 1200 10 120
8.Өндірістік және шаруашылық
инвентарьлар 86.4 12 10.368
Барлығы 10942,5
846,624
Шығарылу жолы:
1. Өндірістік үйлер мен құрылыстар:
1ст.=10м2;
H=10м2;
1м3=4000тг.
Өндіріс ауданы:
Sө= Тжі*10 [м2];
Sө=9*10=90 м2;
Цехтың жалпы ауданы: Sж=1.3* Sө=1.3*90=117 м2;
Өндірістік үйдің алғашқы құны:
=117*10*4000=4680000тг. (5)
Мұнда:
өндірістік үйдің құны, мың теңгемен.
цехтың ауданы, м2
цехтың биіктігі, м.
өндірістік үйдің м3 бағасы.
Ескерту ретінде, көп жылғы статистика мәліметі бойынша машина мен
2. Өндірістік жабдықтар және станоктар – 1 кестеден аламыз.
3. Энергетикалық жабдықтар – бұл жабдықтарға жұмсалатын қаржының мөлшерін
4. Аспаптар мен қондырғылар – бұларға жұмсалатын қаржының көлемін
5. Электронды есептеу техникасы – бұларға жұмсалатын қаржының мөлшерін
6. Бақылау өлшеуіш аспаптары, приборлары және қажет болатын жарақтар-
7. Жүк тасу немесе көлік құралдары –
8. Өндірістік және шаруашылық инвентарьлар – бұларға жұмсалатын
6.3 Энергиялар
Өндірісте энергияның құрамына электроэнергия , бу,
Электроэнергия – кәсіпорынның электроэнергияға қажеті екі түрге
a) Технологиялық мақсатқа жұмсалатын электроэнергияның жылдық шығынын
Эт=Уж* *Кж*Кс; (5)
Мұнда, Уж- жабдықтар жұмысының сағатпен берілген жылдық уақытының
Р- барлық орнатылған жабдықтардың қосынды қуатының мөлшері,кВт;
Кж=0,8 – жабдықтардың уақыт мерзімінде пайдалануын
Кс=0,5 – сұраныс коэффициенті ;
б) Жарық түсіру үшін жұмсалатын электроэнергияның жылдық
Эжт =Sж*2400*(30:1000); (6)
Су шығыны:
а) Өндіріске қажетті су
Сөнд.=Жт*Фж*Кт*Шс;
Шс=0.6 – 1 станокқа орта есеппен 1 сағатқа қажет
б) Тұрмыс қажетіне су (8)
Стұр.=Ж*Шс*2*266;
Шс=25л. – 1 жұмысшыға шаруашылық және санитарлық қажетке су
Будың шығыны:
Q=0.5*Vж;
(9)
Аз құнды тез тозғыш аспаптар мен тетіктер:
Ақ.т.т.=Ақ.(2-кесте)*0.03; (10)
Шығарылу жолы:
V= ;
C=20000*54.56=1091200;
Hм=4.4*20=88тг.
Км=0.02*1091.2=21.8;
Эт=4015*72*0.8*0.5=115632;
Эж.т.=117*2400*0.03=8424;
Сөнд.=9*4015*0.8*0.6=17344.8;
Стұр.=24*25*2*266=319200;
Q=1170*0.5=585;
Aқ.т.т.=3960*0.03=118.8
6.3 – кесте
Электроэнергияға, суға, буға, аз құнды тез тозғыш қондырғыларға жұмсалатын
Аттары Жылдық шығын Жекелік баға, тг. Жылдық қосынды шығыны,
Энергиялар
Технологиялық қажетке
Жарық түсіруге 124056
115632
8424 5
5
5 620.280
578.160
42.1
Судың шығыны
Өндіріс қажетіне
Тұрмыс қажетіне 336544.8
17344.8
319200 20
20
20 6730.896
346.896
6384
Бу шығыны 585 25 14.685
Ақ.т.т.
118.8
Барлығы
8553.801
6.4 Өнеркәсіп, өндіріс жұмысшыларының санын және жалақы қорын есептеу
Жұмысшылардың санын есептеу. Өнеркәсіпте жұмысшылар екі
Негізгі жұмысшылар:
Бұл жұмысшылар – дайындалып жатқан өнімнің өндіріс процесіне тікелей
ЖН = 20
Көмекші жұмысшылар:
Бұл жұмысшылар өнімді өндіруде тікелей
Мұнда біз 25% деп аламыз, сонда:
Жк=0,25*Жн = 0,25*20=5 адам.
Қызметкерлер:
Өнеркәсіп салаларындағы қызметкерлерге техника инженерлері,
Инженер-техник – жалпы жұмысшы санының 15%-ын құрайды:
25*0,15=3;
Есепшот жалпы – жұмысшы санының 3%-ын құрайды:
25*0,03=1;
Кіші қызметкерлер – жалпы жұмысшы санының 3%-ын құрайды:
25*0,02=1.
6.5 Жалақы қорын есептеу
Жалақы дегеніміз – әрбір қызметкер жұмсаған еңбектің саны мен
Әр уақытта халықшаруашылығы бойынша минималдық
АМС =Еамин. / Жқ * Кс
Мұнда, АМС – минималдық сағаттық еңбек
Еа – елдегі минималдық еңбек ақы, теңгемен;
ЖҚ – бір айдағы жұмыс күндерінің
КС – бір жұмыс күніндегі сағаттардың
Мысалы, елдегі минималдық еңбек ақы
АМС = 9200/22*8 = 52,27 теңге
Негізгі жұмысшылар – 4 разряд,
Көмекші жұмысшылар - 2 разряд, К=1.47.
Төртінші разряд бойынша сағаттық тарифтік
Ст.е.а. = 52,3*2,06 = 107,68 теңге
Екінші разряд бойынша сағаттық тарифтік
Ст.е.а. = 52,3*1,47 = 76,84 теңге
Негізгі жұмысшылардың еңбек ақылары
ЕТК = N *ТТ*СТ
Мұнда, N - өнімнің бағдарламасы;
ТТ – технологиялық процестің ұзақтылығы, сағатпен;
СТ – разряд бойынша сағаттық тарифтік
ЕТК=12400*2.8*107.68=3738649.6
Кәсіпорында жұмысшыларға тарифтік еңбек ақымен
Жнж = ЕТК + 0,07 ЕТК +0,30 ЕТК
Жнж=1.46*3738649.6=5458428.4
Көмекші жұмысшылардың еңбек ақылары – жалақылардың
мерзімді нысаны бойынша есептеледі, былайша
ЕТМ = ЖҚ * УҚ * СТ
Мұнда, ЖҚ – көмекші жұмысшылардың саны;
УҚ - уақыттың жылдық нақты
СТ - разряд бойынша сағаттық
ЕТМ=5*1820*76.84=699244
Көмекші жұмысшыларға тарифтік еңбек
Еаж = ЕТМ +0,05 ЕТМ
Еаж =1.39*699244=971949.16.
Қызметкерлердің еңбек ақылары – олардың жалақылары
Техника инженерлерінің жылдық еңбек ақылары
U=4.41*9200=40572.
ЕТИ =3*40572*12=1460592.
WТИ = ЕТИ (1+ 40 %/100) =
WТИ=1,40*1460592=2044828.8тг.
б) инженер – экономистердің жылдық еңбек
ЕЕШҚ=ЕЕШҚ*U*12
U=4.02*9200=36984.
ЕЕШҚ=1*36984*12=443808.
WЕШҚ = ЕЕШҚ (1+30 % /100) = 1,30 ЕЕШҚ
WЕШҚ=1.3*443808=576950.4тг
в) кіші қызметкерлер – вахтерлер, тазалаушылар т.б., олардың
СТ = САМ * 1,18.
Мұнда, САМ – елдегі сағаттық минималдық
СТ = 9200*1.18=10856.
Кіші қызметкерлердің жылдық жалақыларының мөлшері
WКК = ККС * АС *12.
Мұнда, ККС – кіші қызметкерлердің саны;
АС – орта айлық еңбек ақылары;
12 – жылдағы айлардың саны.
Жұмысшылар мен қызметкерлерді орта айлық
5-кестеде келтірілген.
WКК =1*10856*12=1302727
6.4 – кесте
ТИҚ , ЕШҚ және КҚ жылдық
Жұмысшылар мен қызметкерлердің
аталуы Жалпы жылдық
жалақы, мың тг. Орта есеппен
әрбір жұмыскерге
келетін жалақы, тг
1. Негізгі жұмысшылар 5458.428 23940,3
2. Көмекші жұмысшылар 971.949 16199.15
3. Техника инженерлері 2044.828 56800.7
4. Инженер – экономист және есепшот
5. Кіші қызметкерлері 130.272 10856
Барлығы 9182.427
6.6 Шығындардың кешенді статьялары
Кешенді статьяларға мыналар кіреді:
1) Жабдықтарды күту пайдаланудағы шығындар;
2) Цехтық шығындар;
3) Жалпы зауыттық, өндірістік шығындар;
4) Өндірістен тыс шығындар.
Жабдықтарды күту мен пайдаланудағы шығындарды есептеу. Өндірісте қолданатын
6.5 - кесте
Жабдықтарды күту мен пайдаланудағы шығындардың сметасы
Статьяның аталуы Қосынды жылдық шығын,
мың тенгемен
1.Жабдықтарды күту үшін жұмсалатын материал
32.736
2.Өндірістік мақсатқа жұмсалатын электроэнергия, тығыз ауа
939.681
3. Жабдықтарға қызмет ететін көмекші жұмысшылардың жалақылары:
485.974
4. Амортизациялық жарна:
Өндірістік жабдықтар
Энергиялық жабдықтар
Аспаптар мен қондырғылар
Бақылау және өлшеуіш аспаптары
Электронды есептеу техникалары
396.0
11.88
79.2
3.96
63.36
6.5 кестенің жалғасы
Статьяның аталуы Қосынды жылдық шығын,
мың тенгемен
Жүк тасу құралдары 120
5. Аз құнды тез тозғыш аспаптар мен қондырғыларды күту,
Барлығы 2116.095
1) Жабдықтарды күту үшін жұмсалатын
2) Өндірістік мақсатқа жұмсалатын энергияларды
3) Кәсіпорындағы көмекші жұмысшылардың
4) Амортизациялық жарналар 6.2 кестеден алынады.
5) Аз құнды тез тозғыш аспаптар
Цехтардың шығындарын есептеу. Цехтық шығындарға өндіріс
6.6 - кесте
Шығындар
Шикізат Айлық қажеттілік Баға,
мың тг Айлық шығын, мың тг
Циклогексанол, м3 3421 18 61
Оттегі, м3 3553 500 1776500
Тұз қышқылы, м 310 150 46500
Су , м3 4 100 400
Мысванадий, кг 19 50 950
6.7 – кесте
Цехтардың шығындарының сметасы
Статьяның аталуы Жылдық шығындар-
дың сомасы,
мың тг.
1.Көмекші жұмысшылардың жалақысы:
485.974
2.Техника инженерлерінің, есепшот қызметкерлері
мен кіші қызметкерлердің жалақылары 2752.05
3. Өндірістік үй мен құрылысты күту:
а) жарық түсіруге арналған электроэнергия
ә) тұрмыстық қажетке арналған су
б) жылытуға, тұрмыстық қажетке арналған бу
42.120
6384
14.625
4. Өндірістік және шаруашылық инвентарьларды күту 6.912
5. Амортизациялық жарна :
а) өндірістік үй мен құрылыстар
ә) өндірістік және шаруашылық инвентарьлар
234.0
10.368
6. Ағындағы жөндеу:
а) өндірістік үй мен құрылыстар
ә) өндірістік және шаруашылық инвентарьлар
93.6
1.728
7. Басқа да шығындар 163.752
Барлығы 10186.915
Мұндағы шығындарды есептеу әдісі:
1) Көмекші жұмысшылардың, қызметкерлердің жалақыларын 6.4 кестеден
2) Техника инженерлердің, инженер – экономистердің
3) Жарық түсіруге, тұрмыстық қажетке энергиялардың
4-кесте бойынша алу керек;
4) Өндірістік және шаруашылық инвентарьларды
5) Амортизациялық жарналары 6.2-кестеден алынады;
6) Ағымдағы жөндеуге арналған шығындардың
7) Басқа шығындардың мөлшері негізгі
6.7 Өнімнің өзіндік құны
Өнімнің өзіндік құны екі түрлі әдіспен есептеледі. Бірінші әдіс
Екінші әдіс бойынша шығындар экономикалық элементтер бойынша есептеледі
6.8 – кесте
Өнімнің өзіндік құны
Шығынның калькуляциялық статьялары Жылдық сомасы,
мың тг.
1.Негізгі материалдар 1091.2
2.Негізгі жұмысшылардың жалақысы: 5458.428
3.Жабдықтарды күту мен пайдаланудағы шығындар 42116.095
4. Цехтық шығындар 10186.915
Барлығы – цехтық өзіндік құн 18852.638
5. Жалпы зауыттық шығындар 3820.899
6.Жаңа бұйымдардың өндірісін әзірлеу мен игерудегі
шығындар 545.842
Барлығы (цехтық өзіндік құнға екі статьяны қосып есептеу керек
23219.379
7. Өндірістен тыс шығындар 232.193
Барлығы (зауыттық өзіндік құнға соңғы статьяны қосып есептеу
Жалпы заводтық шығындарды негізгі жұмысшылардың негізгі жалақысынан 70%
Жаңа өнімнің өндірісін әзірлеу мен игерудегі шығындарды негізгі жұмысшылардың
Өндірістен тыс шығындарды заводтық өзіндік құннан 1% мөлшерде аламыз;
6.9 – кесте
Өндірістік шығындардың сметасы
Экономикалық элементтердің шығындары
тенге
1. Негізгі материалдар 1091.2
2. Көмекші материалдар 21.824
3. Энергия (электроэнергия, су, бу) 7365.801
6.9 кестенің жалғасы
4. Негізгі және қосымша жалақы (сыйлықтар және қосымша төлемдер)
5. Әлеуметтік қамсыздандыру және зейнетақы қоры 1671.898
6. Өндірістік негізгі қордың амортизациясы 846.624
7. Басқа да шығындар 163.752
Барлығы 20343.526
Шығарылу жолы:
1. Негізгі материалдар – 6.2-кестеден алынады;
2. Көмекші материалдар – 6.2-кестеден алынады;
3. Энергия ( электроэнергия ,су , бу) – 6.3-кестеден
4. Негізгі және қосымша жалақы – 6.4-кестеден алынады;
5. Әлеуметтік қамсыздандыру және зейнетақы қоры – негізгі және
6. Өндірістік негізгі қордың амортизациясы – 6.2-кестеден алынады;
7. Басқа да шығындар - 6.6-кестеден алынады.
6.8 Айналым қаражатын есептеу
Айналым қаражаттарының әрбір элементіне норма
Кәсіпорындардың мақсаты – орнатылған норманы қолданып әрбір элементке
6.10 – кесте
Айналым қаражаттарының нормативтері
Статьялардың аталуы Жылдық
шығын Күн Норматив,
мың тг.
1. Негізгі материалдар 1091.2 30 90.933
2. Көмекші материалдар 21.824 30 1.818
3. Құны арзан аспаптар 118.8 30 9.9
4. Болашақ уақыттың шығындары 464.387 30 38.698
5. Басқа да материалдық
құнды заттар, қосалқы
бөлшектер т.б. 1696.211 30 141.351
Барлығы: 3392.422
282.7
1) Негізгі, көмекші материалдардың және аз
Нақ = (Мн:Уж)*Зк
Мұнда, Нақ – негізгі материалдың айналым
Мн – негізгі материалдың жылдық шығыны,
Уж – жылдық календарлық уақыт, күнмен (360 күн);
Зк – запас күндері, зауыттың жұмысы
2) Болашақ уақыттағы шығындардың мөлшерін
3) Басқа материалдық құнды заттардың
Шығарылған жолы:
1. Экономикалық көрсеткіштерін есептеу үшіе ең алдымен күрделі қаржының
КҚ=НӨҚ+АҚН
Мұнда, НӨҚ-негізгі өндірістік қордың құны
АҚН-айналым қаражатының нормативі
Кәсіпорында жылдық пайданың мөлшерін өндіріп отырған бұйым пайдалылығының (рентабельдігінің)
П=(20:100)*ӨТҚ
Ал өндіріліп отырған өнімнің бағасы:
Б=ӨТҚ+П
Қазіргі уақытта бұйымдарды ақшаға айналдырған кезде мынандай салықтар салынады-
БТ=Б+16%Б=1,16Б
=0,2*23451,572=4690,3144
Б=23451,572+4690,3144=2814,8864
БТ=1,16*2814,8864=32644,5882
2. Негізгі өндірістік қордың құны 6.2-кестеден аламыз.
4. Толық өзіндік құндның мөлшерін 6.8-кестеден аламыз.
6. Е0= БТ:ЖС=32644,58882:29=1125,6754
7. Қор.қайт.= БТ: НӨҚ>1;
Қор.қайт.= 32644.5882:10942.5=2.983>1
8. Қор. жарақ.= НӨҚ: ЖС=10942.5:29=377.3275
9. Қор. cый.=1: Қор.қайт.=1:2.983=0.335
10. БӨҚ= ӨТҚ:N=23451.572:12400=1.891
БКҚ= КҚ:N=11225.2:12400=0.905
11. ӨМ= КҚ:П<3;
ӨМ =11225.2:4690.3144=2.3<3
6.11 - кесте
Жобалап отырған цехтің теxника-экономикалық көрсеткіштері
Экономикалық көрсеткіштердің
аталуы Жобалау
көрсеткіштері
1. Өндіріліп отырған тауардың жылдық өнімі :
а) данамен;
б) мың тенгемен.
12400
32.6447
2. Негізгі өндірістік қор , мың тг. 10.9425
3. Күрделі қаржы , мың тг. 11.2252
4. Толық өзіндік құн , мың тг. 23.4515
5. Барлық жұмыскерлердің саны. 29
6. Еңбек өнімділігі , мың тг. 1.1256
7. Қор қайтарымы, тг. 2.983
8. Қормен жарақтану , мың тг. 0.3773
9. Қор сыйымдылығы , мың тг. 0.000335
10. Тиімділігі, % 20
11. Күрделі қаржыны өтеу мерзімі, жылмен 2.3
ҚОРЫТЫНДЫ
Берілген жобада 7000 тонна/жылына өнімділікті құрайтын адипин қышқылы
Кіріспеде адипин қышқылын өндірудің химия өнеркәсібіндегі маңызы келтірілді.
Әдеби шолу бөлімінде процестің негізгі ерекшеліктері, негізгі факторлардың әсері
Технологиялық бөлімде технологиялық жүйесі нақтырақ талданып, материалдық баланс жасалды
Өндірістің аналитикалық бақылауы орындалып, технологиялық процесс жаңа бақылау-өлшегіш аспаптармен
Қоршаған ортаны қорғау бөлімінде қоршаған ортаға келтірілетін зиянды факторлар
Жобаның графикалық бөлімінде процестің технологиялық сызбанұсқасы мен автоматтандырылуы,
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Фурман М.С., Кофанова Н.И. Производство циклогексанона и адипиновой кислоты
Смародубцев Д.С. Органическая химия. -М.: Химия, 1991.
Шайхұтдинов Е.М., Төреханов Т.М., Шәріпов А.Ш. Органикалық химия. -Алматы:
Вацулик П.В. Химия мономеров. -М.: Химия, 1960.
Березин И.В., Денисов Е.Т., Эмануэль Н.М. Окисление циклогексана.
Лебедев Н.Н. Химическая технология основного органического нефтехимического синтеза. -М.:
Шайхутдинов Е.М., Алиев Н.У. Дипломное проектирование. Методические указания. -Алматы:
Лебедев Н.Н. Химия технология основного органического и нефтехимического синтеза.
Кутепов А.М., Т.И.Бондарева., М.Г.Беренгартен. Общая химическая технология. -М.: Химия,
Тимофеев В.С, Серафимов Л.А. Принципы технологии основного органического и
Казановский Л.М. Технологические схемы процессов основного органического синтеза. -М.:
Смирнова. Т.Я, Т.П.Маймаков. Технология пластических масс. Методические указания. -Алматы:
Омбаев Н.О., Кондратьев М.И. Өндірісті автоматтандыру негіздері. Әдістемелік нұсқау.
14. Дытнерский Ю.И. Процессы и аппараты химической технологии.
15. Адельсон С.В., Вишнякова Т.П., Наумкин Я.М. Технология
16. Серафимов Л.А., Тимофеев В.С., Писаренко Ю.А., Солохин
17. Закгейм А.Ю. Введение в моделирование химико-технологических процессов. -М.:
18. Хайлов В.С., Брандт Б.Б. Введение в технологию
19. Арис Р.А. Анализ процессов в химических реакторах: Пер.
20. Вейлас С. Химическая кинетика и расчеты промышленных реакторов:
21. Тимофеев В.С. Системные закономерности в технологии основного органического
22. Платэ Н.А., Сливинский Е.В. Основы химии и технологии
23. Захаров Л.Н. Техника безопасности в химических лабораториях.
24. Основы экологии и экологическая безопастность (Под ред.
25. Экология и безопасность жизнедеятельности. (Под ред. Л.А.Муравья. –
8






19 қазан 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^