Оқу тәрбие үдерісінде бастаыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру диплом жұмысы
№3258



Жоспар:
Кіріспе
I Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастырудың ғылыми теориялық негіздері.
1.1 Бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру бағыттары және түрлері.
1.2 Бастауыш сынып оқушыларының оқу құзыреттілігін қалыптастырудың жолдары.
ІІ Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушылар құзыреттілігінің қалыптасуын экперимент бойынша зерттеу нәтижесі
2.1 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастырудың әдістемесі.
2.2 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыруда зерттеу нәтижесінің көрсеткіші.
Қорытынды.
Пайдаланған әдебиеттер.



Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Жұмыс көлемі: 65 бет
Пәні: Соңғы қосылған дипломдық жұмыстар

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

Жоспар:
Кіріспе
I Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
1.1 Бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру бағыттары және түрлері.
1.2 Бастауыш сынып оқушыларының оқу құзыреттілігін қалыптастырудың жолдары.
ІІ Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушылар құзыреттілігінің
2.1 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының
2.2 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
Қорытынды.
Пайдаланған әдебиеттер.
КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейтестілігі. Еліміздегі орта білім беру реформасы 12 жылдық
Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Интелектуалды ұлт - 2020» жобосында
Тұлғаның сапалық көрсеткіші ретінде құзыреттілікті қалыптастырудың түрлі аспектісі философиялық,
Педагогика ғылымында зерттеу мәселесәне қатысты И.А.Зимняя, Дж. Равен, Н.Хомский,
Психологтар И.Н.Шпильри, С.Г.Геллерштейн, Е.А.Климов, В.Д.Шадыриков, К.К.Платонов, Н.В.Кузьмина, Л.А. Петровская,
Бастауыш сынып оқушыларына оқу тәрбие, білім беру мәселесін зерттеуде
Бастауыш мектеп Оқушылардың негізгі құзыреттілігін түрлі іс-әрекет арқылы қалыптастыру
Психологиялық, педагогикалық, әдістемелік әдебиеттерді арнаиы зерттеулерді талдаудың натижесінен мектептің
Қазіргі қоғам талаптарына сай натижеге бағдарланған білім беруді ұйымдастыру
Зерттеу мақсаты: оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының
Зерттеу нысаны: бастауыш мектептегі оқу-тәрбиелеу үдерісі барысында оқушының құзыреттілігін
Зерттеу пәні: бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру жолдары.
Зерттеу болжамы: егер бастауыш мектептің оқу тәрбие үдерісі барысында
Зерттеудің міндеттері:
1. оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттіліктерін
2. құзыреттілікті бастауыш сынып оқушыларында қалыптастырудың педагогикалық шарттарын анықтау.
3. оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттіліктерін
4. оқу іс-әрекетінде әдістемелік тапсырмалар негізінде бастауыш сынып оқушыларының
Зерттеудің жетекші идеясы: оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып
Зерттеудің әлеуметтік және теориялық негіздері ретінде философ, писихолог, педагог
Зерттеу көздері: зерттеу мәселесі бойынша отандық және шетел ғалымдарының
Зерттеу кезеңдері:
Бірінші кезеңде зерттеу проблемасы бойынша философия, психологиялық-педагогикалық, оқу әдістемелік
Екінші кезеңде тәжірибелік – эксперимент жұмыстары жүргізілді. Бастауыш сынып
Үшінші кезеңде жиналған материялды талдау, өңдеу жүйеге келтіру жұмыстары
Зерттеу базасы: тәжірибелі-эксперимент жұмысы Павлодар қаласы №22 жалпы білім
І Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
Бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру бағыттары және түрлері.
Қазіргі замандағы білім беру үрдісі дамуының басым бағыттарын айқындай
“Біліктілік” пен “құзыреттілік” ұғымдарын салыстыра келіп, О.Ховов екінші терминнің
Б.Тұрғанбаеваның айтуы бойынша құзырлыққа бағытталған оқыту үрдісінде тәжірибелік жолмен
Осылайша, бірқатар ғалымдардың еңбектерін саралай отырып, құзыреттілік дегеніміз, білім
Дүние жүзілік әдістемелік ғылымда және қазіргі заманғылық әдістемелік әдебиеттерде
Энциклопедиялық сөздікте «құзырет» (лат. Тіл compete-қол жеткіземін, сәйкес келемін)-
Ғ.Ғ. Мұсабаевтың орысша-қазақша сөздігінде «ком петенция ұғымын «хабардылық» және
“Құзыреттілік” және “хабардарық” әлемдік ғылым үшін жаңа ұғым емес.
Шет тілдерінде “Compentent” сөзі французша “заңға сай”, латынша “сай
Атап айтар болсақ шетел ғалымдары бұл аумақтаға зерттеу жұмыстарында
Құзыреттілікті Ю.Н. Емельяновтың еңбектерінде ауқымды қарастырғаны байқалады. Автор дара
Н.Розов құзыреттіліктің екі жағы болатынын анықтайды да, бірінші жағына
Бұл мәселе туралы отандық ғалымдарымыз Ш. Таубаева: «құзыреттілік –
Г.Қ. Айқынбаева өзінің зерттеу жұмысын 12 жылдық мектепке өту
Аталған мәселе бойынша педагогикалық сөздіктерде “құзырет” - қойылған мақсаттарға
Құзыреттілік түсінігі көп аспектілі жан – жақты ұғымды білдіреді.Ғалымдар
Ал қазақ тілі түсіндірме сөздігінде құзыр-белгілі бір адамның жетік
«Құзырлылық», «құзыр» ұғымдарының қолданыстағы білім, білік, дағдыдан айырмасы төмендегідей
А) білімнен айырмасы – қызмет жөніндегі ақпараттық сипатта емес,
Ә) дағдыдан айырмасы – оқыған материалды топтастыра, құбылыстарды, заңдылықтарды
Б) біліктіліктен айырмасы – дағдыға автоматты түрде жету немесе
Өмірдің өзгермелі жағдайында құзыретті тұғырлы білім берудің практикасы мен
Осы ғалының айтуына сүйене отырып төртінші тұжырымы жеке тұлға
Білім берудің күтілетін нәтижелері белгіленген мақсатқа сәйкес кіші мектеп
Проблеманы шешу Ақпараттық Коммуникативтік
Түрлі жағдайларда проблеманы анықтауға, шешім қабылдауға
Өз әрекетіне мақсат қоюға
өзін - өзі бағалауға өз әрекетін басқамен салыстыруға
қойылған міндетке сәйкес әдістерін таңдауға сыни тұрғыдан ұсынылған ақпараттар
ақпараттардаы өзбетімен табуға, талдауға, іріктеуге, түрлендіруге, тасымалдауға
коммуникациялық технологияларды қолдануға
ақпаратты өңдеп, қолдануға қазақ және басқа тілдердегі жазбаша
тілдік қатынастық стилдерімен жанрларын қолдануға
әдептілік нормаларына сәйкес пікір білдіруге
басқа мәдениет өкілдерімен, түрлі көзқарастағы адамдармен сұхбат жүргізіп, шиеленіскен
мүмкіндік береді
кесте - кіші мектеп оқушыларының негізгі құзыреттілігі
“Құзыреттілік” ұғымын зерттеп, анықтап және “Құзыреттілік” ұғымының маңызды белгілері
Құзыреттілік дегеніміз – кәсіби түрде сауатты талдау жасай алу
Оқу үдерісінің негізгі сапа көрсеткіші оның жетістігі қойылған педагогикалық
Денсаулық сақтау құзыреттілігі- қазіргі кездегі бастауыш білім беру орындарының
Оны келесі құралдар арқылы жүзеге асыруға болады:
- денсаулықты сақтап оқыту;
- дененің дамуын арттыру;
- санитарлық- гигиеналық ережелер мен нормаларды сақтау;
- салауатты өмір салтын насихаттау және т.б[19].
Денсаулық сақтау құзыреттілігін бастауыш мектепте қалыптастырудағы білім беру саласының
Денсаулық сақтау құзыреттілігін қалыптастыруда ұйымдастырылған оқу міндеті:
1) дене шынықтыру;
2) қауіпсіз мінез-құлық негіздері, валеология.
Денсаулық сақтау технологиясына негіздеп оқу–тәрбие үрдісін ұйымдастыруды төмендегідей қарастыруға
1) сабақты денсаулық сақтау принципіне сүйене отырып құру;
2) сабақта денсаулық сақтау техологияларын қолдану(интерактивті тақтаны уақытымен пайдылыну);
3) қозғалыс қоңырауларын ұйымдастыру.
оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыруда
1. сабақты дұрыс ұйымдастыру;
2. қабылдау іс-әрекетін қолдану;
3. оқушының жұмыс қаблетінің кеңістігін анықтау;
4. баланың ақыл-ойының жеделдігін бөліп тастау;
Бастауыш мектепте оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыруда денсаулықты сақтаудың тиімді жолдарының
аптаның басында сабаққа - ынтасы қалыптасады;
аптаның ортасында сабаққа - ынтасы жоғары болады
аптаның соңында сабаққа деген баланың ынтасы төмендейді[19].
Сондықтан да мұғалім сабақ кестесін құрғанда осыған баса назар
1 сурет - Апта ішіндегі оқушының жұмыс қабілеті
Дәл сол сияқты бастауыш мектепте оқушылардың күнделікті сабақ оқуға
1-сабақта -қалыптасады;
2-3- сабақта - ынтасы жоғары болады
4-5- сабақта - баланың ынтасы төмендейді.
Сондықтан да күнделікті сабақ барысында сабақтарды дұрыс ұйымдастыра білу
2 сурет – бастауыш сынып оқушыларының оқу күніндегі жұмыс
Баланың денсаулығын сақтай отырып, құзыреттілігін қалыптастыруда оқытудың келесі технологияларды
тұлғаға бағытталған оқыту;
даралап оқыту;
проблемалық оқыту;
күштемей, ерікті оқыту;
диалогты оқыту.
Яғни денсаулық сақтау құзыреттілігінде сабақта әрекет түрлерінің ауысуы (бір
Сергіту жаттығуларын орындауға 1,5 – 3 минут уақыт бөлеміз.
Біз бастауыш сынып оқушыларының денсаулық сақтау құзыреттілігін қалыптастыру мақсатында
Осы бағдарламаны бастауыш сатыдағы іс-жоспарына пайдалана отырып жұмыстар жүргізгенімізде
Коммуникативтік құзыреттілік – адамдар мен өзара әрекет пен қарым-қатынас
Бастауыш сынып оқушыларының коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыруда үнемі мынадай жұмыс
1. Әңгіме оқытып оның мазмұнын айттыру.
2. Сурет бойынша әңгіме құрастыру.
3. Көргендері жөнінде әңгіме айттыру.
Бұл жұмыстарды ұйымдастырудағы алға қоятын мақсат-оқушылардың еркін, өз сөзімен
Оқушылар суретке қарап мұғалімнің сұрағына жауап береді. Осындай дайындықтан
Коммуникативтік тілдік құзыреттілік:
ауызша қатынастың алуан түрлі құралдарын ана тілінде және басқа
тілдің қажетті лексикалық және грамматикалық құралдарын талдау және оларды
Танымдық құзыреттілік:
қоршаған ортаға қызығушылық білдіруге;
алға қойылған міндеттерге барар қызмет тілдерін таңдауға;
алға қойылған мақсатқа жетуге;
экологиялық білімді меңгертуге;
сұрақтар қоюға, эксперимент жасауға, себеп-салдарлық байланыстар орнатуға;
құрастырылмдық іс – әрекеттегі ойды жүзеге асыруға;
заттарды олардың жалпы түсінігі негізінде біріктіруге және оларға ауызша
Бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыруды дамытудағы білім беру саласының
Әлеуметтік құзыреттілік:
тәртіпке барабар мінез – құлықтың баламасын таңдауға ;
өз мүмкіндігінің шегін білуге;
ересектермен құрдастарымен бірлескен қызметке қосылуға;
қазақ және Қазақстан Республикасында тұратын мәдени құндылықтарын түсінуге мүмкіндік
Құзыреттіліктің келесі бір саласы - шығармашылық құзыреттілік. Ең әуелі
Шығармашылық құзыреттілік - өте күрделі психологиялық процесс. Ол іс-әрекеттің
Оқушыларды шығармашылыққа бағыттау мынадай мәселелерді қарастыруы тиіс:
бағдарламалық-мотивациялық;
ізденушілік-зерттеушілік;
тәжірибелік;
рефлексиялық- бағалаушылық;
Бүгінгі таңда білім саласының алдында дайын білімді, дағдыларды меңгеретін,
Бастауыш мектепте тәрбие мен оқыту ұйымдарының негізгі бағыттыры ол
Құзыреттілікті қалыптастырудағы негізгі бағыттар:
серіктестік пен ынтымақтастық негізінде отбасымен бастауыш сынып оқушыларына қойылатын
оқушының отбасы мен сынып ішіндегі психологиялық – физикалық денсаулығын
оқушының дамуы үшін оқу тәрбие үдерісінде оқушының бейімділігі мен
оқушының жоғары сыныпқа даярлауды қамтамасыз ету;
отбасы жағдайында жеке тұлғаны қамтамасыз ету;
отбасы жағдайында жеке тұлғаны қалыптастыруды қадағалау, дамыту мен тәрбиелеу
оқушылармен бірлескен шығармашылық іс – әрекет түрлеріне қатысу.
Қазіргі таңда бастауыш білім берудің жалпы білім беретін оқу
Оқу үдерісіндегі оқудың басты міндеттері - бастауыш мектеп оқушыларының
Сондықтан жаңа үлгідегі білім берудің бастауыш деңгейінде баланың жеке
Оқыту үдерісі мен оқытудан күтілетін натижелерге іс-әрекеттік құзыреттілікті жүзеге
Оқу тәрбие үдерісі логика бойынша өзін-өзі тәрбиелеуге ұштасуы қажет.
Сонымен мектепте білім берудің тәжірибелік бағыттылығын күшейту, оқушылардың ойлау
Бастауыш сынып оқушыларының оқу іс-әрекетіне құзыреттілік тұғырымен келу олардың
1.2 Бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін дамыту жолдары
Бастауыш мектепте оқытушының танымдық іс-әрекет түрлерін таңдап, оны жоспарлап,
Қоғамдық дамудың қазіргі үрдісі өзінің іс-әрекетін тиімді жоспарлай алатын,
Оқушы құзыреттілігі – оның өзінің игерген білім, білік, дағдыларын
Бастауыш сынып оқушыларының қабілеттері екі түрлі әрекетте дамиды: біріншіден,
Екі әрекетте оқушылар екі түрлі мүдделер көзделген мақсатты шешеді.
Бүгінгі таңда оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының
Бұл технологиялар білім беру деңгейінде төмендегі негізгі талаптарға сәйкес
Оқу үрдісінде білім алушылардың өздерін еркін сезінуіне жағдай туғызу,
Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын дамыту, күтілетін нәтижелерге жетуге талаптандыру;
Жеке тұлғаны дамытуға бағытталған әдіс – тәсілдерді қолдану;
Өз бетімен жұмыс істеп, шешім қабылдауға мүмкіндіктер туғызу[27].
Осы аталған талаптардың бәріне жауап бере алатын технологиялардың бірі
В.В. Давыдов «Дамыта оқыту дегеніміз – ақыл – ойдың
Дамыта оқытуда баланың ізденушілік - зерттеушілік әрекетін ұйымдастыру басты
Оқу міндетін қою сабағы
Модельдеу сабағы
Түсінікті нақтылау сабағы
Нақтылау сабағы
Бағалау сабағы
Осылайша, дамыта оқыту бойынша сабақ кезеңдерінде оқушылар сабақтың мақсат,
Дамыта оқыту белгілері:
Педагогикадағы түсіндірмелі - иллюстративті әдісі алмастырады. Бұл әдіс тұлға
Дамытудың барлық заңдылықтарын ескереді, жеке бастың өзіндік деңгейі мен
Балаға іс - әрекеттің толыққанды субъектісі болып табылады.
Балаға қоршаған ортамен өзара қатынасқа түсетін дербес субъект
Тұлғаның барлық қасиетін тұтас дамытуға негізделген.
Баланың жақын даму аймағында жүзеге асады.
Оқушы құзыреттілігін қалыптастырудың тағы бір тиімді жолы модульдік оқыту.
Оқушы қатынасының танымдық қабылеттерін дамытуға;
Танымдық процестерді (жады, ойлау, зейін, елестету қаблеті) дамытуға;
Оқуға жағымды қызығушылық қалыптастыруға;
Белсенді сөздік қорын, ауызша және жазбаша тілін дамытуға;
Тұлғаның қиындықтарға даяр болу және оны білу, қарым-қатынас, ойын
Сондай жаңа инноватциялық әдістердің бірі – интерактивті әдістер арқылы
Интерактивті әдістер арқылы өтілген сабақтарда оқушылардың үш жақты белсенділігі
• Оқушылар түсінбеген жерін орындап тұрып, екінші оқушыдан еркін
• Жақсы оқитын оқушы өзінің микротобындағы нашар оқитын оқушыларға
• Оқушылар тапсырма бойынша бір-бірімен сөйлесіп, ақылдасып отыруы;
• Екіншіжен, оқушының әлеуметтік құзыреттілігін дамыту қажет оның жолдары:
• Оқушылар өзара бір-біріне сұрақтар береді;
• Оқушылар өзара сабақта пікірлеседі; қиын сұрақтарға қарсы топтың
Яғни, интерактивті әдістерді пайдалану натижесінде бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
Осыған орай Ж.Сардарованың тұжырымынша, тұлғалық - әрекеттік тұрғыдан бастауыш
өз әрекетінің ынтасын, мақсатын, құралы мен жағдайларын өз бетімен
олардың тұтас субьектілік тәжірибесінің өзектенуі мен түрленуін талап ететін
оқушыларға тапсырмалар мен оларды орындау тәсілдерін, формаларын таңдауға мүмкіндік
Қаблетті балаларға мүмкіндік деңгейлердегі тапсырмалар бойынша жұмыс ұйымдастыру;
Жоба әдісі негізінде оқушыларды зерттеу жұмыстарына баулу;
Мұғалім мен оқушы арасындағы ашық қарым-қатынас, сенімділік, диалог негізінде
Сол сияқты, сыни тұрғыдан ойлау технологиясы да қазіргі таңдағы
Бұл бағдарламаның мақсаты – барлық жастағы соның ішінде бастауыш
Сын тұрғысынан ойлау сынау емес, шыңдалған бірін-бірі толықтырған ойлау.
Сын тұрғысынан ойлау технологияларын пайдалану қазіргі кіші мектеп жасындағы
сабаққа деген қызығушылығы артады;
нақты өз деңгейінде бағаланады;
жеке қабылеті айқындалады;
өз бетімен жұмыс істеуге үйренеді;
даму деңгейі айқын болады.
Әр оқушыға өзін– өзі дамыта, жетілдіре бақылай алатын дағды
Оқушы құзыреттілігін қалыптастыруда мұғалімнің басты міндеті оқу материалдарын оқушыға
Сондықтан сабақ барысында:
1. Оқу мақсаттарының нақты қойылуы.
2. Оны шешудің жолын бірге қарастыру.
3. Шешімнің дұрыстығын дәлелдеу.
Оқушы алдына оқу мақсаттарын қоюда ешқандай дайын үлгі берілмейді.
Оқу үдерісінде бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастырудың тағы бір
1. Табыс ситуациясын тудыру кезеңінде оқушылар өз жетістіктеріне көз
2. Интеллектуалдық шиеленіс кезеңінде оқушылардың ізденіс зерттеу әрекеттерін ұйымдастыруда
3. Оқу міндетін қою кезеңінде жеткіліксіз білімдерін өздері меңгереді.
4. Оқу міндетін шешу амалдарын іздестіруде практикалық жұмыстарды топ
5. Қорытынды рефлексия кезеңінде әр топ, әр оқушы өз
Осындай бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастырудың тағы бір тиімді
В.П.Стрезикозин мен Б.П.Есипов оқушылардың өзіндік жұмысын үшке бөледі:
1) жаңа білімді қалыптастыруда жүргізілетін өзіндік жұмыстар;
2) іскерлік пен дағдыны қалыптастыру бағытындағы жүргізілетін өзіндік жұмыстар;
3) білім, іскерлік пен дағдыны қайталап тексеру бағытындағы жүргізілетін
Н.Г. Дайридің пікірінше оқушылардың оқу әрекетінің сапасына баса назар
Жоғарыда айтылғандай жеке тұлғаны дамытудың педагогикалық тұрғыдан дұрыс ұйымдастырылған
Оқу тәрбие үдерісінде бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін дамытудың алғы
оқушының логикалық ойлау қаблетін дамытады;
жеке тұлғаның бойында дербестік, белсенділік, ерік, жаупкершілік, мақсаттылық, сияқты
пәндік білім, білік, дағдыларды қалыптастырады;
оқушының алған білімдерін оқу және өмірлік жағдаяттарда қолдануда болатындай
оқушыларды өзіндік жұмыс кезінде нәтиже шығаруға жетелейді;
оқушылардың құзыреттіліктерін дамытады.
Мектеп оқушысы әрбір білім беру деңгейін аяқтағаннан кейін енгізген
Ғылыми зерттеулерге сүйенер болсақ, оқушы шығармашылылық құзыреттілігін дамытуда
Шығармашылықты,
- біріншіден, оқушылар дербес, өз бетімен ойдан жаңаны құрастырады,
- екіншіден, жағдай тудырушы материалдар даярлап, шығармашылыққа икемдейтін ересек
Педагогке жауапкершілік жүктеледі, жұмыс нәтижесі оның іскерлігіне байланысты.
Шығармашылыққа баулу шәкірт бойындағы талант көзін ашып, тілін байытып,
Оқушыларды келесі жұмыстар арқылы шығармашылыққа баулуға болады деп есептейміз:
сюжетті сурет бойынша әңгіме жазу;
жыл мезгілдерін, табиғат көріністерін көркем тілмен суреттеу;
нақыл сөздердің мәнін ашу;
мақал-мәтелдер негізінде әңгіме жазу;
жұмбақ, жаңылтпаш, бейнесөз құрастыру;
өз сыныптастарының (т.б.) портретін суреттеу, мінездеме беру;
автордың идеясын өз идеясымен өрбітіп жазу;
өлең құрастыру;
жансыз нәрселерді жандандырып әңгіме, ертегі жазу;
еркін тақырыптарға шығарма, ой толғау, эссе жазу;
ұжым болып ертегі құрастыру;
ұлы адамдар өміріне байланысты сұрақтар беріп, пікір айту;
ақын-жазушылар шығармалары бойынша пікір алмасу;
оқыған кітаптары бойынша ой толғау жазу;
қоғамдағы әр түрлі өзгерістерге байланысты пікір айту;
баспасөз материалдары бойынша пікір айту;
өлеңді қара сөзге айналдырып мәтін құрау;
ақпарат құралдарын пайдалана отырып, реферат, баяндама жазу;
іс қағаздары үлгілерін жаздыру;
тақырыпқа сай диалог, монолог жаздыру;
оқиғаға қатысты өз ойларын айту;
автордың көзқарасы туралы айта білу;
көркем туындыны талдау, салыстыру, қорыту, шешім көрсету т.б.
Ғалымдар білім берудегі құзыреттілік қалыптастыруды жүзеге асыру жолдарын мынадай
түйінді құзыреттер;
жалпыланған пәндік біліктіліктер;
қолданбалы пәндік біліктіліктер;
өмірлік дағдылар;
Бұл төрт бағыттың бәрі біздің мектептер үшін өте қажет.
Қазіргі кездегі білім берудегі мұғалімнің мақсаты білім мазмұнын игеруге
Білім беру жүйесінде оқушының бойында коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыруда ақпараттық-коммуникативтік
Ахмет Байтұрсынұлы айтқандай: « Мұғалім әрдайым ізденісте болса ғана
Болжау
Ұйымдастыру
Бақылау
Реттеу
Үйлестіру
Сәйкестендіру
Белсенділігін арттыру
Зерттеу
Оқыту формасында оқушының өз еркімен білім алуына, материалды ойлау
Ақпараттық құзыреттілік арқылы нақты объектілер көмегімен қажетті ақпаратты
Қазір ғалымдардың зерттеулерінде құзырлықты қалыптастыру білім беру мазмұны құралдары
Әр күні өзгеріске толы бүгінгі жауапты кезеңде замана көшінен
Сондықтан да педагогика ғылымындағы жаңа көзқарас бойынша тұлғаға бағдарлы
Олай болса бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін қалыптастыру жолдарының тағы
Ана тілі сабақтарында оқушылардың құзыреттілігін қалыптастырып қызығушылығын оятуда, шығармашылық
- өлең шығаруға үйрету;
- ұйқасын тапқызу, сөзбен - сөзді байланыстыру;
- ой тастау.
Ана тілі сабағын оқу барысында бастауыш сынып оқушыларына қойылатын
әдебиеттің адам өмірінде сөз өнері ретінде атқаратын қызметін түсіндіре
дұрыс, түсініп, шапшаң, мәнерлі оқи алу;
дауыстап және іштей оқи алу;
фольклор шығармаларын ажырата ( төрт түлік жырлары, батырлар
оқыған шығармасының тақырыбы мен оның авторының аты – жөнін
Оқыған шығармасының тақырыбы мен негізгі ойын анықтай алу;
Көркем әдебиеттің жанырларын (өлең, әңгіме, мысал) ажырата алу;
оқыған шығармасына өз қатынасын білдіре алу;
оқығанынан алған өз әсері бойынша шығармашылық деңгейде әңгімелер құрастыра
Жоспар құру және әдеби шығармадағы оқиғалардың логикалық байланысын сақтай
Ертегінің композициясын, көркем шығарманың сюжетін анықтай алу;
әдеби кейіпкердің іс - әрекеттік мотивтерін анықтай, кейіпкерлер әрекеттеріне
мәтінді (тілдің бейнелегіш - көркемдегіш құралдарын пайдаланып, тілдік ерекшеліктерді
таныс емес мәтіндерді саналы, дұрыс,мәнерлеп шапшаң оқи алу;
сыныптар бойынша белгіленген өлеңдер мен үзінділерді жаттау;
тақырып, жанр бойынша шығармаларды таңдай, талғай алу;
балаларға арналған бастырмаларды оқу (газет – журнал)
Қазақ тілі сабақтарында оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыру оқу -
Құзыреттілігін қалыптастыруда қазақ тілі пәнінің міндеттері:
• дұрыс, түсініп және мәнерлеп оқу, жазу дағдыларын қалыптастыру;
• тілдік қарапайым түсінік, орфографиялық, пунктуациялық біліктілік қалыптастыру;
• сөйлеу әрекетінің түрлерін (оқылым, тыңдалым, жазылым, айтылым) меңгерту
• алғашқы тілдік фактілерді танымдық нысан ретінде меңгерту, оларды
• тілдік материалдар негізінде теориялық білім беру арқылы оқушылардың
• оқушылардың сауатты, көркем жазу дағдыларын жетілдіру;
• диалогтық және монологтық сөйлеу дағдыларын жетілдіру;
• өздігінен мәтін құру, өз ойларын ауызша және жазбаша
• оқушының бойында адами құндылықтарды: қайырымдылықты, сүйіспеншілікті, елжандылықты, имандылықты
• қоршаған ортамен ізгі қарым-қатынас жасауға тәрбиелеу.
Дүниетану сабақтарында оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыруда хрестоматиялық материалды пайдаланудың мәні
Оқу пәнінің міндеттері:
білім алушылардың бойында қоршаған ортаны құраушылардың
біртұтастығы мен өзара байланыстылығы туралы қарапайым
түсініктер қалыптастыру;
білім алушыларға құндылықтар жүйесі, әлеуметтік ортадағы мінез–
құлық және қауіпсіздік нормалары және экологиялық мәдениет туралы алғашқы
білім берудің бастауыш деңгейінде білім алушыларды оқытудың
келесі деңгейлерінде жаратылыстану және қоғамтану пәндері шеңберінде қоршаған орта
Оқу үрдісіндегі «есеп» оқушылардың құзыреттілігін қалыптастырып белсенділігін арттыратын маңызды
- Жылдың жетінші айын ата.
- Бағдаршамның қай түсі жанғанда тоқтау керек?
- Есік қандай геометриялық фигура?
Мұндай сұрақтар балалардың назарын бірден сабаққа аударып, белсенділіктерін арттырады,
Міне, осындай құзыреттілігін қалыптастыруға байланысты шығармашылық тапсырмаларды қолдану барысында
Зерттеліп отырған мәселе бойынша жүргізілген талдаулар мынадай олшемдерді бөліп
• ғылыми және пәндік білімдерінің болуы;
• танымдық іс - әрекет тәсілдерін игеруі;
• өзіндік тапсырмаларды орындауда оны жоспарлай алуы;
• танымдық іс - әрекетті ұйымдастыр білуі;
• оқу тәрбие үдерісінде іс - әрекеттерді орындауда ұйымдастыру
• оқу тәрбие үдерісі барысында тапсырмаларды орындауда оны алдын
Осының бәрін ескере отырып, оқушылардың қабілеттеріне байланысты өз бетімен
• жеке дара тапсырма беру барысында;
• үй тапсырмасын беру барысында
Мұндай тапсырмалар беру арқылы мұғалім қабілеті төмен оқушының танымдық
В. А. Сухомлинский: "Сабақ жасөспірімдердің интелектуалды өмірінде құр сабақ
Сонымен қатар қазір негізгі мәселе «Баланы қалай оқыту керек?»,
Қоғамдық дамудың қазіргі үрдісі өзінің іс-әрекетін тиімді жоспарлай алатын,
Қазіргі кездегі білім берудегі мұғалімнің мақсаты білім мазмұнын игеруге
Білім беру жүйесінде оқушының бойында коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыруда ақпараттық-коммуникативтік
Бүгінгі күні ұрпақ өз таңдауына шексіз мүмкіндік туған заманда
Сондықтан да мектептегі білім беру міндеттерінің бірі оқушыны шынайы
Сондай-ақ бәсекеге қабілетті өзгерістерге бейім құзыретті тұлға тәбиелеу ізденіске
Сондықтанда оқушының әр түрлі өмірлік жағдайларда мектепте алған білімін,
Қазіргі таңда қазақ тілі мен әдебиет сабағында электрондық оқулық,
Оқыту үрдісіне жаңа инновациялық технологиялардың қайсысын пайдаланбайық біздің, яғни,
Ақпараттандыру ғасырындағы білім берудің парадигмасының өзгеруіне орай дербес тұлғаға
Қазақ тілі сабақтарында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттіліктерін қалыптастыруда қатысымдық
Оқушы құзыреттілін қалыптастыруда, жалпы тілді үйретуде психологияның алатын орны
Мысалы, мәтінмен жұмыс істеуде төмендегідей жаттығу түрлерін қолданамыз.
Жаттығулар
Сөз байлығын дамыту өзіндік ізденіске жетелейтін интеллектуалдық дамытушылық
Мәтіннен нақыл сөздерді,мақал - мәтелдерді, тұрақты сөз тіркестерін теріп,
Мәтін бойынша пікір таластар дайындау, өз пікірлерін қорғау. Бірнеше
Мәтінді бөліктерге бөлу, ат қою,өлең шумағын әрі қарай өз
Ойлаудың басты формасы - ұғым. Сөзді қабылдау және оны
Оқушының нәтижеге бағытталған білім беруде күтілетін тұлға құзыретілігін төмендегіше
өзінің даралығын сезініп, өзін-өзі дамыта білуі;
өзінің қызметін бағалай білуі;
түйіткіл мәселені шешудің ең тиімді жолдарын таба білу;
өз алдына мақсат коя білуі және оны жүзеге асыра
өз әрекетінің нәтижелерін бағалай білуі;
өз бетінше алынған ақпаратты таңдай білуі;
түрлі өмірлік жағдайларында пайдалы, тиімді шешім қабылдай білуі;
Жоғарыдағы зерттеулерге сүйене отырып құзыреттілікті қалыптастыру білім беру мазмұны
Бұл қазіргі таңда оқыту үрдісіне қойылатын талаптардың өзгеруіне байланысты
Ұжымдық шығармашылық істердің, пікір-таластардың маңыздылығы мен тиімділігі сондай оқушылардың
Білім алушылардың іс-әрекетін белсендіруге және қарқындандыруға негізделген технологиялардың тағы
Проблемалық оқытудың басқалардан айырмашылығы - білім оқушыларға дайын күйінде
Арнайы пәндерді оқытуда проблемалық оқыту технологиясын қолдану тиімді деп
Мен бұлардың бәрін іс жүзінде қолдану үшін сабақ барысында
ІІ Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушылар құзыреттілігінің
2.1 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының
Бастауыш сыныптарда құзыреттілікке бағытталған тапсырмалар құзыреттіліктерді қалыптастыру ретінде оқушылардың
Біз мақсатқа жетуге көмектесетін , нақтырақ оқушылардың құзыреттілігін
Берілген әдістерді сипаттайық:
Графикалық органайзерлер
Графикалық органайзерлер (ағылшын тілінен аударғанда ұйымдастыру) ойлау жұмыстарының нәтижесін
Графикалық органайзерлерге келесі әдістер жатады: кластерлер, концептуалдық карталар,
1) Кластерлер (ағылшын сөзі. Ол араның ұясы,
Кластердің құрылуы түсініктер жүйесіндегі байланыстарды шапшаң ойлауға, осы негізгі
Оқытуға арналған бұл әдіс оқушыларға реферат, шығарма жазуға, ауызша
Кластер жорамалдар, естеліктер кезеңіндегі(І кезеңде) сияқты рефлексия кезеңінде де
Кластердің құрылу үрдісі келесілерден тұрады:
Тақырыптың басты ұғымы таңдалады(сөз немесе сөз тіркеі), парақтың ортасына
Ары қарай шапшаң тәртіпте бірнеше минут ішінде барлық сөздер
Барлық сөздер жазылып болған соң оларды бағыт - сызықтармен
Ары қарай балалар кластердің барлық құрушылары жумыстың мазмұнына кіре
Бұдан басқа, кластерді оқушылар сұраққа ұтымды жауап беру үшін
Егер ассоциация қиын болса балалар сөздіктің көмегіне жүгінді. Кластерді
2. Венн диаграммасы ортада қиылысатын екі немесе одан да
Оның кезеңдері:
Біз балаларға бір бірімен қиылысып диаграмма құратын екі шеңбер
Ары қарай балаларға әр шеңбер бір батыр екенін түсіндірдік!
Осыдан кейін әрқайсысына жеке бірінші кеңістікті толтырып, не жетпейтінін
Осыдан кейін топпен жұмыс ұйымдастырылды. Бір адам диаграмма мазмұнын
Сол тәрізді 2, 3 кеңістік толтырылды
Түстіграмма – бұл істегендерді шығармашылық, суретте, түсте көрсететін әдіс.
2 – кесте - түс үйлесімділігінің қалай болатыны көрсетілген
Ақ тазалық, шынайылық,тәртіпті
Қою жасыл Мерекелік
Қоңыр күмән, сенімсіздік
Күлгін алдау, өтірік
Көгілдір әділдік, заңды
Сары Қуаныш
Қара түнек, шарасыздық
Қызыл сары Мерекелік
Қызыл ашу, қызуқандылық
Сұр талқандаушылық, депрессия
Көк қобалжу, уайымдау, абдырау
Жасыл сабырлық, алаңсыз тыныштық
Тек талап етілген нәрсені ғана көрсету емес, өзінін суретін
Дискуссиялық машықтардың дамуына арналған әдістер
1. Дебаттар –дауды өркениетті түрде жасаудың дамуына арналған әдіс.
Топтар тыңдалды. Дискутациялаушылардың бірі өз дәлелін атады, келесісі жауап
Дебат уақытында дауға қатысшылар өздерінің ұстанған айқындамаларына байланысты бір
Соңында күмәнданғандар шығып, өз позициялары мен дәлелдерін айтты.
Академиялық дау
Бұл әдіс келесі кезеңдерге байланысты өткізілді:
Біз талқылауға тақырып бердік.
Оқушылар 4 адамнан топтарға бөлінді.
Төрттіктің ішінде бір жұп бір позицияны ұстанды, басқалары келесі
Жұптар өз көзқарастарын қорғау үшін дәлелдер іздеді, әр дәлелді
Осыдан кейін жұптар уақытша бөлініп сыныптасымен жаңа жұп құрады.
Сөйлесу есебіне өз дәлелдерін көбейтіп, күшейту керек. Барлығы көрнекі
II
3 сурет – «Академиялық дау» әдісінің өту кезеңі
Содан кейін өздерінің алғашқы топтарын құрып өз позициялары бойынша
Бір жұп қатысып жатқанда келесі топ қысқаша жазып отырды.
Сосын жұптар таласты.
Топтар позицияларын қайта қарап шығып, 4,8 қадамдарды қайталауға құқықтары
Даудың нәтижесінде эссе, шығарма түрінде жазбаша жұмыстар жүргізілді.
3. соңғы сөзді маған қалдырыңыз – оқыған мәтінді талқылау
Мәтінді оқу кезінде оқушылар өздерінің ойынша өте қызығырақ ,
Оқушылар бет нөмірін, абзацты, өлең жолдарының қайдан шыққанын көрсете
Майдандағылардың біреуі өз өлең жолдарының барлығына оқығаннан кейін біз
Ең соңында кімнің өлең жолдарыны соңғы естіліп, талқыланса, сол
Ары қарай біз сөзді келесі қалаған адамға бердік, барлығы
Бұл әдіс мыналарға себеп болды:
- ауызша және жазбаша сөздің дамуына (диалогтік және монологтік)
- аудитория алдында шығуға, олармен пікір таластыруға, өзінің позициясын
- оқып жатқан мәтіннің мазмұнына, яғни жалпы сөзге назар
- оқушылар өздеріне тыңдауға ұсынылған нәрсеге құлақ салып, кейін
Басқалардың пікірлерін сыйлай отырып, дискутация жасау машығын қалыптастыру керек.
дискуссиялық карта
Бұл әдіс талқыланып жатқан проблемаға, мәселені екі қарама қарсы
Оқушылар дәптерлеріне үш бағаннан тұратын тор кесте сызды;
Орта бөлігіне біз қойған дискуссиялық сұрақты қысқаша жазып отырды,
5 кесте – Дискуссиялық карта
Иә , себебі... Проблемалық мәселе Жоқ, себебі...
Ары қарай оқушыларға тезисті қорғау үшін үш дәлелді жаза
Содан кейін оқушылар соңғы бағанды жоқ деп толтырды. Бұл
Сосын оқушылар өздерінің дәлелдерін жолдастарының жауаптарымен толтыра отырып, бір-бірімен
Енді, оқылғаннан кейін оқушылар өздерінің позициясында тұрды. Бұл өте
Кімде дәлелдері иә деген сөзден басталса, солар бірге бір
Бұл жұмыстың келесі кезеңі дебатқа айналды. (10-12 минут).
Ментальді карта әдісі.
МК-ақпараттың мазмұнын қысқаша бейнелеудің немесе құрылысын көрсетудің ең қолайлы
МК-ны Тони Бьюзон деген жазушы ,психолог консультант қолданған.Аударылымы «Интелект
1. Ақ қағаз А4
2. 3 түрлі қалам, қарындаш не фламастер
3. Ең алдымен картаның ортасына тақырып немесе тақырыпты бейнелейтін
4. Сол сөзден не суреттен тармақтанып екі жаққа сызықтар
5. Суретті кеңінен қолдануға болады.
6. Ең алдымен негізгі ойды алып, оны шешетін тірек
қасқыр
ДАЛА
қоян
аю
4 сурет – мысал ретінде ментальді карта әдісі
Біздің ұжымдық оқытуда қолданатын әдістер
Мәтінмен жеке жұмыс үшін авторлардың ұсынған стратегиясынан басқа біз
«Жигсо» әдісі
Бұл әдіс әріптестік топтың ішіндегі бейтаныс оқушылардың мәтінмен жұмыс
Берілген әдіс бойынша жұмыстың ұйымдастырылуын қарастырайық.
1. Үлкен топ 4 адамнан тұратын микротоптарға бөллінді, әрқайсысына
2. Әріптестік топтардың реттелуі және материалдарды оқуға бөлу: әр
3. Сараптамалық топта білім алу және презентация дайындау: материалдарды
4. Әріптестік топқа білім алып, тексеру үшін олар: оқушылар
5. Жеке және топтық жауапкершілік: топтар баүкіл топ мүшелерінің
Топтағы барлық оқушылардың материалдың мазмұнын толық білетініне сенімді болу
Бірге жұмыс істеу аяқталғаннан кейін біз оқушылардың білімдерін түрлі
«Үш реттік интервью» әдістемесі (Каган) – қатысушылар берілген тақырып
Үш реттік интервью әдісін оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыру мақсатында біз
«Командалар – ойындар – турнирлер » әдісі(Славин:
Командалар – ойындар – турнирлер – командадағы жолдастардың бірлесіп
3 сынып «Қос жазбаның күнделігі» әдісі
Қос жазбаның күделігі оқушылардың мәтіннен басты сөздерді тез тауып
Қос жазбаның күнделігі 2 - кестеде берілген .
2 кесте – қос жазбаның күнделігі 3сынып.
Сөз тіркестерімен басты сөздер дәлелдер (бұл мәтіндегі сөздерді неге
Күнделікті өздері толтырғаннан кейін топтың әр мүшесінің сөздері мен
Басты сөздер – мәтіннің негізгі ақпаратын алуышылар. Олар
Ары қарай топтардың есеп берулері жүргізілді. Әр топтан бір
Берілген тақырыпқа мәтін құру әдісі
Бес жолдық әдісі ақпаратты өлшеуге, талдауға; ой мен сезімдердің
Бірінші кезеңде біз өлеңді қалай жазу керек екенін түсіндірдік.
Бесжолдық өлеңді біз жұптарға да құруға бердік. Ойланып болғаннан
Бесжолдық өлеңнің формуласы:
1 жол: бір сөз, тақырып, негізі зат есімнен (мұғалім
2 жол: зат есімді сипаттайтын екі сын есім, есімше;
3 жол: негізгі ұғымның қимылын сипаттайтын үш сөз
4 жол: жазушының тақырыпқа қатысын, оның эмоцияларын, сезімдерін көрсететін
5 жол: тақырыптың маңызын қайта көрсетіп жоғарыда аталғандарды жалпылайтын
«РАФТ» әдісі
Бұл әдістің мақсаттары:
- шығармашылық қиялдарды дамытады;
- проблеманы жоғары деңгейде ойлануға көмектеседі;
- өз өзін объективті бағалауды үйренуге көмектеседі;
- жазбаша монологиялық тілді дамытады.
1. біз оқушыларды қызықтыратын тақырыптарды таңдадық.
2. рөлдердің бөлінуі (рафт – аббревиатура: рөл, аудитория, форма,
3. майдан: әрқайсысы таңдаған рөліне байланысты мадандарын анықтады.
4. Форма: оқушылар өз ойларын жеткізетін формаларды жақсылап ойлады.
5. Уақыт: біз жұмысқа қанша уақыт кететінін ескертеміз.
6. аудиториялардың жазғандарын көрсетуі. Қатысшылар өздерінің шығармашылық жұмыстарын аздаған
Бес минуттік эссе
Бұл жазбаның түрі сабақтың соңында оқушыларға оқыған тақырыптары бойынша
оқушыларға келесі екі тапсырманы орындауды;
берілген мәтіннен не білгендерін жазуды және өздері жауабын таппаған
Констатациялық эксперименттің кезінде біз көп балаларда сөйлеу кезінде өз
Сіздің тұжырымыңыз қандай: басқаша айтқанда, сіз тыңдауышыларға қандай ой
Сіздің тұжырымыңыз қандай дәлелдерден тұрады?
Сіз қандай болжамдар жасайсыз? Бұл болжамдар дұрыс па? Оларды
Қандай шарттарда сіздің болжамдарыңыз қате болуы мүмкін? Неге тыңдаушы
Не жетіспейді? Берілгендерден басқа да тұжырымдар болуы мүмкін бе?
Басқа тұжырымдар бар ма? Басқа болжамдар? Бұл жерде берілген
Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында сын ойдың даму технологисын
Байланыстың орнатылуы;
Міндеттердің нақтылануы;
Ақпаратты жеткізу;
Проблеманың шешілуі;
Айқындаманың түсіндірілуі;
Ойлармен алмасу;
Қорытындылау.
Берілген жанрдың, оны құратын тілдік формулалардың ерекшеліктерін білу, олардың
Тілдік шығармалар құру кезінде біз балаларға диалогтің құрылысын анықтайтын
Дайындығы жайлы, бір жағынан ойы жайлы сұраныстар: дайынсың ба,
Ұсыныстың енгізілуі:
Егер сіз қарсы болмасаңыз онда...
Мен келесіні ұсына алмаймы...
Мен сізге ұсынамын…
Жағдайды бағалау:
Мен сіздің көзқарасыңызды(пікіріңізді) бөлемін ..
Мен келісемін…
Өкінішке орай қайтару керек…
Мен сіздің пікіріңізбен келіспеймін…
Жауаптан тайқу:
Нақты айту қиын…
Қазіргі уақытта маған бұл белгісіз…
Мен қазір нақты жауап бере алмаймын…
Менде әлі соңғы шешім жоқ…
Мен қазір нақты жауап беруге қиналамын...
Пікірлердің бағалануы:
Сіздің ойыңызды тағы да тұжырымдайы (шешім);
Берілген сындар бойынша бағалайық.
Білім алу үрдісін ұйымдастыру кезінде коммуникацияның қозғалымдылық үрдісін дамыту
1) қатысушылардың бір біріне позитивті тәуелділік: біз оқушыларды топта
а) ортақ қойылған міндеттермен;
б) барлық топпен көтермелеу;
в) қатысушылардың арасында ақпарат бастауларымен бөлісу;
г) белгілі рөлдермен;
2) оқушылардың байланысы (былайша айтқанда «бетпе бет»): оқушылар бір-біріне
3) жеке жауапкершілік: топпен орындалған тапсырмалар тексерілді, бағаланды
4) кіші топтағы өзара жеке машықтар: егер оқушылар қоғамдық
5) топтың өсуі, дамуы: біз мынадай міндеттерді анықтай отырып,
а) топқа тапсырманы түсінуге көмектескен іс әрекеттерге оқушылардың назарын
б) ертең көп жеңіске жеткізетін бір іс әрекетті атап
в) біз топ пен барлық ұжымның жұмыстарын бірге қадағалап,
Сонымен, жұмыстың бұл бөлімінде біз оқушылардың құзыреттілігін дамыту мақсатында
Бастауыш сынып окушыларын қазақ тілі мен әдебиетіне оқыту кезінде
Бұл экспериментің мақсаты эксперименттік және бақылау сыныптарындағы оқушылардың құзыреттілігінің
Мазмұны жағынан оқушылар құзыреттілігі мынаған саяды:
арнайы таңдалған, педагогикалық өңделген білімдерді қолдану;
бағытталу және тұлғаның қатынастары;
жеке қабілеттіліктер;
адамгершілік - этикалық қондырғылар;
тұлғаның саласын эмоционалды бағалау.
Оқушылардың құзыреттілігі сөйлеу, қызмет ету және солардан туындайтын қарым
Е.Е.Косилько оқушылардың құзыреттілігін үш аналитикалық жақтан ажыратқан, тұтастай
когнитивті;
операциялық қызметті;
мотивациялық құндылықты.
Компоненттердің әрқайсысы жүзеге асырудағы сияқты және оқушылардың құзыреттілік тәртібін
Когнитивті компонент сөйлесу нормасы жайлы қоғамдық рөлдердегі, сөйлеу тіліндегі,
Білімдердің жүйелілігі түрлі белгілік формалармен ұсынылған жаңа ақпаратты өзіндік
Операциялық қызметті компонент сөйлеу машықтарының кешенімен ұсынылған: сөйлесудің ақпартты
Түрткілік құндылықты компонент қабілеттілік, бағыттаушылық, сөйлесушілік, сөйлесуге мұқтаждық, өз
Бастауыш сынып оқушылар құзыреттілігінің сындарының қалыптасуын анықтау сөйлеу құзыреттілігінің
Сындар бұл және басқа да сындардың үлкен және кіші
Осылайша, Е.Е. Красилько жағдайларына негізделе отырып, бастауыш сынып оқшыларының
мазмұнды;
іс жүргізілушілік;
себепті.
Берілген сындарды негізге ала отырып біз айғақтайтын эксперимент өткіздік.
Екінші сын бойынша диагностика жасау үшін біз «Аяқталмаған сөйлемдер»
Үшінші сын бойынша диагностика жасау үшін біз тағыда «Аяқталмаған
Әр әдістің және солардың көмегімен алынған нәтижелердің жүзеге асуы
Мазмұнды компоненттің даму деңгейін анықтау үшін біз балалармен
2.2 Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
Біз тәжірибелік эксперимент, бақылау жұмысына Павлодар қаласы №22 жалпы
Бұл жайында эксперименттің мақсаты эксперименттік және бақылау сыныптарындағы оқушылардың
Анықтау эксперименті
Қалыптастыру эксперименті
Қортынды эксперименті
Анықтау экспериментінің мақсаты: эксперименттік және бақылау сыныптарының жалпы құзыреттілік
Қалыптастыру экспериментінің мақсаты: эксперименттік және бақылау сыныптарына әр түрлі
Қорытынды экспериментінің мақсаты: эксперименттік және бақылау сыныптарында құзыреттілікті қалыптастыру
Анықтау экспериментінде педагогтардың теориялық және әдістемелік деңгейіне бақылау, педагогикалық
Арнайы ұйымдасқан оқушылар жұмысын қадағалау барысында оқушылар құзыреттілігін
Құзыреттіліктің қалыптасуы келесі компоненттерден тұрады:
Денсаулық сақтау құзыреттілік
Оқу-танымдылық құзыреттілік
Коммуникативтіктік құзыреттілік
Ақпараттық-технологиялық құзыреттілік
Әлеуметтік-еңбек құзыреттілігі
Шығармашылық құзыреттілік
Оқушылар құзыреттілігіннің қалыптасу деңгейін зерттеу мақсатында біз Рене
Құрылымы:
Мұғалім оқушыға айтады: Мен аяқталмаған сөйлемдерді оқимын, ал сен
Мәтін:
мен балалардың біреуін күлкілі жағдайда көретін болсам, онда мен...
егер біреу мені келеке етсе, онда мен...
егер мені ойынға қабылдағанын қаласам, онда мен...
әрқашан ойымды бұза берсе, онда мен...
егер балалармен сөйлескім келмесе онда мен...
егер досым қаламымды менің рұқсатымсыз алса, онда мен...
егер лотода ойнап екі рет ұтылсам, онда мен...
егер мұғалім сыныптан шығар кезде сыныптастарымның тәрбиесін маған бақылауға
егер менің досым маған ренжісе, онда мен...
егер менің достарым ойынның шарты үшін керісіп қалса, онда
Интерпретация (түсіндіру)
Бірінші сұрақ
Егер жауапта агрессия, бейқам қарау, жеңіл ойлы қатынастар болса,
Оң нәтиже:көмек пен жан ашу.
Екінші және жетінші сұрақтар
Теріс : агрессия, психологиялық қысымның түрлі жолдары.
Оң нәтиже: реакцияның болмауы, жағдайдан кетуі, өз сезімдерін айту,
Үшінші, сегізінші сұрақтар
Теріс нәтиже: қысым, агрессия, айлакерлік.
Оң нәтиже: өз өзін нақтылайтын әдеп, тепе тең қарым
Төртінші оныншы сұрақтар
Теріс нәтиже: қайдағы реакциялардың болмауы, агрессия, тітіркену, қауіп, қысым.
Оң нәтиже: өзінің тілегін, көзқарасын, сезімдерін, агрессия мен дөрекіліксіз
Бесінші, алтыншы, тоғызыншы сұрақтар
Теріс нәтиже: дөрекілік, агрессия, әдепсіздік.
Оң нәтиже: тактикалық, жұмсақ, өзінің тілеген түсінікті ойы.
Әр оң нәтиже үшін бала 1 балл алады.
Оң нәтижелерді санап берілгендерді 3 кестеге салдық
Әр сынды біз үш балдық жүйе бойынша бағаладық:
1 балл – төменгі деңгей;
2 бала – орташа деңгей;
3 бала – жоғарғы деңгей.
Нәтижені бағалау:
Жоғарғы деңгей – 24-20 балл;
Орташа деңгей – 19-14 балл;
Төмеңгі деңгей – 13-8 балл.
3 «З» сыныбын бақылау деңгейінің нәтижелерін 7 кестеге салдық
3 «Д» сыныбын бақылау деңгейінің нәтижелерін 8 кестеге салдық
7 кесте – 3 «З» сынып оқушылар құзыреттілігінің қалыптасу
Оқушының аты жөні Оқушылар құзыреттілігінің компоненттері Жалпы балл
Құрастырылған бес жолды өлең Айтылған ойдың түсініктілігі Дәлелдеменің айқындығы
Қоршаған ортаны тануы
Ақпараттық құрал пайдалану Танымдық Шығармашылық әлеуметтік
Ахметов Н 1 1 1 1 2 1 1
Амангелді А 2 2 1 1 2 2 2
Агзау Қ 3 3 2 2 2 3 3
Адильханов А 2 2 2 3 3 3 3
Абилов С 1 1 1 2 2 2 2
Абаева А 2 2 1 1 2 2 2
Аксакова А 2 2 2 1 3 3 2
Биғазы А 1 1 1 1 2 1
Егінбай Е 1 1 1 1 1 1 1
Жапарғазинов А 2 2 1 1 2 2 2
Каимкулова Д 3 3 2 2 2 3 3
Комарова Ю 3 3 3 3 3 3 3
Кайролла А 2 2 2 2 2 2 2
Кайрбекова М 3 3 2 2 2 3 3
Кайрбаева Л 2 2 2 2 2 2 2
Муратова Д 2 2 2 2 2 2 2
Нурғалиева А 1 2 1 1 2 2 2
Нурашов Б 1 1 1 1 1 2 1
Назымбеков Р 1 1 1 1 2 2 2
Русыланов Е 3 3 2 2 2 3 3
Омарбаева Д 1 1 1 1 2 2 1
Садвақасов Қ 1 1 2 2 2 1 2
Салімбекова А 2 2 1 1 2 2 2
Тоқтарова С 1 1 1 2 2 2 2
Тулешова А 1 1 1 2 2 2 2
Томарбаева Ж 2 1 2 2 2 2 2
Хамит Ш 2 2 2 2 2 2 2
ШәріпқызыҰ 2 2 2 2 2 2 2 2
Шаймарданов М 2 2 1 1 2 2 2
Шалхманова Н 3 3 2 2 2 3 3
8 кесте – 3 «Д» сынып оқушылар құзыреттілігінің
Оқушының аты-жөні Сөйлеу әрекетінің компоненті
Жалпы
балл
Құрастырылған фразаның сауаттылығы Айтылған ойдың түсініктілігі Дәлелдеменің мәнерлігі
Қоршаған зорта тану
Ақпараттық құрал пайдалану танымдық шығармашылық шығармашылық
Абашкуров А 1 1 1 2 2 1 1
Ахметова А 2 2 1 1 2 2 2
Адильханов А 1 1 1 1 1 2 1
Байжуманова Д 1 1 1 1 2 2 2
Ермұратқызы А 3 3 2 2 2 3 3
Жетпіспайқызы М 3 3 2 2 2 3 3
Жүсіп М 2 2 2 2 2 2 2
Ибраева Д 1 1 1 1 2 2 1
Иманбекова Г 1 1 2 2 2 1 2
Карыспаева А 2 2 1 1 2 2 2
Камелова Ә 1 1 2 2 2 2 2
Комарова Г 1 1 2 2 2 2 2
Кизат М 2 1 2 2 2 2 2
Қасымова Е 2 2 2 2 2 2 2
Қамырбаева Д 1 1 1 2 2 1 2
Қарагужа М 2 2 2 2 2 2 2
Қозыбаева Д 2 2 1 1 2 2 2
Қуаныш А 3 3 2 2 2 3 3
Малиязова А 2 2 2 2 2 2 2
Масалимов Д 2 2 2 3 3 3 2
Нұрсарина А 3 3 2 2 2 3 3
Ромашева Т 2 2 2 3 3 3 3
Сабыржанова К 1 1 1 2 2 2 2
Сәлімов Ә 2 1 1 1 2 2 2
Сагинтай С 2 2 2 1 3 3 2
Тошанов Д 1 1 1 1 2 1 1
Турдиматов А 1 1 1 1 1 1 1
Шагиров Ә 2 2 1 1 2 2 2
Шарова К 3 3 3 3 3 3 3
Шустерман В. 3 3 3 3 3 3 3
Сыныптар бойынша нәтижелерді жалпылай отыра кестеге салдық
9 кесте – эксперименталды және бақылау сынып оқушыларының құзыреттілігінің
Сынып Деңгей
Жоғарғы орташа Төмен
Эксперименттік 7 оқушы 13 оқушы 10 оқушы
Бақылау 8 оқушы 13 оқушы 9 оқушы
Пайыз бойынша сыныптардағы көрсеткіштерді анықтайық және 10 -
Эксперименттік сынып:
Жоғарғы деңгей – 23,3%;
Орташа деңгей – 43,3%;
Төменгі деңгей – 33,3%.
Бақылау сыныбы:
Жоғарғы деңгей – 26,6%;
Орташа деңгей – 43,3%;
Төменгі деңгей – 30%.
10 сурет - эксперименттік және бақылау сыныптарындағы оқушылар
Нәтижелердің көрсеткіші бойынша орташа көрсеткішті балалар көп, ал жоғарғы
Жұмыстарды талдай отырып, эксперименттік сыныптарда сияқты, бақылау сыныптарында да
Балалар мәліметтерді мазмұндауда логиканы жиі сақтамайды, бір айғақтан бсқасына
Сөйлеу нақтылығын бағалауда оқушылардың сөз кедейлігі, өзінің ойларын, сезімдерін,
Көптеген оқушылар өз жұмыстарының мазмұнын толтыра алмады, оқушыларға білім,
Шығармашылық жұмыстарды талдау нәтижесі берілген жұмыста мақсатты жұмыс істеу
Ақпараттық құралдарды дұрыс қолдана алмау, қоршаған ортаға деген сүйіспеншілігінің
Алынған нәтижелерді талдайық. Суретте екі сыныптың құзыреттілік қалыптасу деңгейі
Коммуникативтіктік құзыреттілік
Ақпараттық-технологиялық құзыреттілік
Әлеуметтік-еңбек құзыреттілігі
Алайда балалар сынып ішінде бір-бірімен жақсы қарым-қатынас орната бермейді.
Топтарда сөйлесу кезінде көп балалар біреумен келіспесе дауыстарын көтереді.
Негізінде көбі ақырын, сенімсіз сөйлейді. Осының салдарынан сыныптастарының назарын
Бұл эксперименттің нәтижелері оқушылардың құзыреттілігінің қалыптасу деңгейі жайлы қажет
Оқушылар құзыреттілігінің қалыптасуына арналған сын ойлардың технологияларын қолдану әсерлілігін
Әдебиеттік оқу да «төрт түлік туралы » сабақта
Топқа бөлу.
Оқушыларды топқа әр түсті фишкалар арқылы бөлу. Фишка түстес
Жұмбақ шешу.
Әр жұмбақтың шешуінен кейін тақтаға жануарлардың суретін іліп отырдым.
Сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру.
Қызығушылықтыды ояту.
Балалар, төрт түлік деген сөзді естігенде көз алдарыңа не
Балалар сендер төрт түлік жайлы жақсы біледі екенсіңдер. Енді
I топ: «торы құлын»
III топ: «ешкі»
Мағынаны тану. Оқулықпен жұмыс.
Оқулықтарын аштырып өздеріне берілген тапсырманы табу.
а) оқушылар өздеріне берілген мәтінді өздері оқып шығады.
ә) өлең ішінде қисын сөз болса түртіп алады.
б) әр топтан бір оқушыдан дауыстап оқып береді.оқушылар тыңдап
в) түсінбеген сөз болса талдау жасалады.
3 - сынып «Екі жақты күнделік» стратегиясы
Мәтіннен өздеріңе әсер етіп, ойыңда қалған үзінді жаз Сол
1.
2.
3.
Әр топтан бір оқушы тұрып, өздері жазған күнделіктерін оқып
«5 жолды өлең» тапсырмасы.
Әр топ тақырыптарына қарай 5жолды өлең құрастырды. Бір оқушы
1. зат есім (1 сөз)
2. cын есім (2 сөз)
3. етістік (3 сөз)
4. Қорытынды ой (4 сөз)
8. «ой толғаныс», «топтастыру» тапсырмасы.
Сабақты қортып, ой жинақтау мақсатында төрт түлік туралы алған
Соңында оқушылардың жұлдызшасын санап, бағаланады.
Осындай тапсырмалар арқылы оқушылардың ой-өрісі, ізденімпаздығы, шығармашылық қабілеттері дамиды.
Бақылау экспериментінің мақсаты эксперименттік және бақылау сыныптарындағы оқушылардың
Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін біз жоғарыға атап өткен
Мазмұнды компоненттің даму деңгейін анықтау үшін біз қайтадан балалар
Жұмыстарды зерттей отырып және орташа нәтижені шығара отырып, 11
11 кесте – бақылау эксперименті кезеңінде оқушылардың құзыреттілігінің қалыптасу
сынып Деңгей
жоғарғы орташа Төмен
Оқушылар саны пайыздар Оқушылар саны пайыздар Оқушылар саны Пайыздар
эксперименттік 10 33,3 15 50 5 16,6
Бақылау 8 26,6 14 46,6 8 26,6
Көрнекі түрде 12 суретте көрсетіп, талдайық
12 -сурет бақылау эксперименті кезеңінде оқушылардың құзыреттілігінің қалыптасу нәтижесі
Суретте эксперименттік сыныптың нәтижелері бақылау сыныбындағыға қарағанда жақсырақ. Екі
Эксперименттік сыныпта жоғарғы деңгейдегі балалар 13,3% ға көп болды,
Даму динамикасын қадағалай отырып бастауыш сынып оқушылар құзыреттілігінің қалыптасуының
3 «З»сыныбын бақылауға арналған нәтижелерді 13 кестеге салдық.
13 кесте – 3 «З»сынып оқушыларының бақылау эксперименті
Оқушы аты жөні Сөйлеу әрекетінің компоненттері Барлық ұпай саны
Құрастырылған фразаның сауаттылығы Айтылған ойдың түсініктілігі Дәлелдеменің мәнерлігі
Қоршаған орта тану
Ақпараттық құрал пайдалану танымдық шығармашылық әлеуметтік
Ахметов Н 2 2 2 2 2 2 2
Амангелді А 3 3 3 3 3 2 3
Агзау Қ 3 3 3 3 2 3 3
Адильханов А 2 2 2 3 3 3 3
Абилов С 2 2 2 2 2 2 2
Абаева А 2 2 2 2 2 2 2
Аксакова А 3 2 2 2 3 3 3
Биғазы А 1 1 1 1 2 1
Егінбай Е 2 2 2 2 2 2 2
Жапарғазинов А 3 3 3 2 2 2 2
Каимкулова Д 3 3 2 2 2 3 3
Комарова Ю 3 3 3 3 3 3 3
Кайролла А 2 2 2 2 2 2 2
Кайрбекова М 3 3 2 2 2 3 3
Кайрбаева Л 2 2 2 2 2 2 2
Муратова Д 2 2 2 2 2 2 2
Нурғалиева А 3 3 3 3 3 3 3
Нурашов Б 2 1 1 1 1 2 2
Назымбеков Р 2 2 2 2 2 2 2
Русыланов Е 3 3 2 3 3 3 3
Омарбаева Д 2 1 2 1 2 2 1
Садвақасов Қ 2 2 2 2 2 2 2
Салімбекова А 2 2 1 1 2 2 2
Тоқтарова С 1 1 1 2 2 2 2
Тулешова А 2 2 2 2 2 2 2
Томарбаева Ж 3 2 2 2 2 2 2
Хамит Ш 2 3 2 2 2 2 3
ШәріпқызыҰ 3 3 3 3 3 3 3 3
Шаймарданов М 2 2 1 1 2 2 2
Шалхманова Н 3 3 3 3 3 3 3
14 - кесте – 3 «Д»сынып оқушыларының бақылау
Оқушы аты жөні Сөйлеу әрекетінің компоненттері
Барлық ұпай саны
Құрастырылған фразаның сауаттылығы Айтылған ойдың түсініктілігі Дәлелдеменің мәнерлігі
Қоршаған ортаны тану
Ақпараттық құрал пайдалану Танымдық шығармашылық әлеуметтік
Абашкуров А 1 1 1 2 2 1 1
Ахметова А 2 2 1 1 2 2 2
Адильханов А 1 1 1 1 1 2 1
Байжуманова Д 1 1 1 1 2 2 2
Ермұратқызы А 3 3 2 2 2 3 3
Жетпіспайқызы М 1 1 1 1 2 2 1
Жүсіп М 1 1 2 2 2 1 2
Ибраева Д 2 2 1 1 2 2 2
Иманбекова Г 2 1 2 2 2 2 2
Карыспаева А 1 1 2 2 2 2 2
Камелова Ә 2 1 2 2 2 2 2
Комарова Г 2 2 3 2 2 1 2
Кизат М 2 2 2 2 2 2 2
Қасымова Е 2 2 2 1 2 2 2
Қамырбаева Д 3 3 2 2 2 3 3
Қарагужа М 2 2 2 2 2 2 2
Қозыбаева Д 2 2 2 3 3 3 2
Қуаныш А 3 3 2 2 2 3 3
Малиязова А 2 2 2 3 3 3 3
Масалимов Д 1 1 1 2 2 2 2
Нұрсарина А 2 1 1 1 2 2 2
Ромашева Т 2 2 2 1 3 3 2
Сабыржанова К 1 1 1 1 2 1 1
Сәлімов Ә 2 2 2 2 2 2 2
Сагинтай С 3 3 3 3 3 3 3
Тошанов Д 3 3 3 3 3 3 3
Турдиматов А 3 3 3 3 3 3 3
Шагиров Ә 2 2 2 2 2 2 2
Шарова К 3 3 2 2 2 3 3
Шустерман В. 3 3 3 3 3 3 3
Қорытынды
Арнайы жүргізілген зерттеу жұмысы екі бөлімнен тұрады, онда теориялық
Зерттеу барысында дайындалған теориялық қағидалар мен тәжірибелік – педагогикалық
1. Педагогикалық, философиялық, психологиялық, еңбектердегі «құзыреттілік»ұғымына берілген анықтамаларды және
2. Оқу тәрбие үдерісі барысында бастауыш сынып оқушыларының құзыреттілігін
3. бастауыш мектеп білім беру нәтижесіне қойылатын әлеуметтік
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. Алматы. 2010
2. Қазақстан Республикасының білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған
3. С.Н. Исабаева. Студенттердің ақпараттық-құзыреттілігін қалыптастырудың педагогикалық шарттары//автореферат, 3-9б.
4. Қ.С. Құдайбергенова Құзырлылық амалының негізгі ұғымдары. Алматы,
5. Ш.Х. Құрманалина. Б.Ж.Мұқанова, Ә.У.Ғалымоыа, Р.К. Ильясова педагогика 2009.
6. А.Д. Рыскулбекова. Бастауышсынып оқушыларының коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыру// автореферат,
7. Р. Даулетова. Құзырлық -12 жылдық білім беруде күтілетін
8. В.А. Адольф. Формирование профессиональной копетентности будущего учителя //Педагогика,
9. Г.Макшиева. Оқушылардың құзыреттілігін дамытудың алғы шарттары // Қазақстан
10. А.В. Хуторской Педагогические реализации эвристического потенциала образования//педагогика. №3/2009.
11. Б.А. Тұрғынбаева. Мұғалімнің шығармашылық әлеуметін біліктілікті арттыру жағдайында
12. Энциклопедический словар образования и науки. Астана. 2008. 447
13.
14. Н.Х.Розов. Педагогика. 2010. 79-87 б.
15. Ж.А. Жүсіпова педагогикалық шеберлік. Алматы, 2011. 71-72 б.
16. К.C. Құдайбергенова. Құзырлылық – тұлға дамуының сапалық критерийі//Алматы.
17. Қ.Т. Ыбыраимжанов, Г.Р. Қоянбаева, Р.М. Қоянбаева педагогикалық сөздік.
18. Қазақ тілі түсіндірме сөздігі. Алматы 2008. 534 б.
19. Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты.
20. А.В. Ахаев. Здоровьесберегающие технологии обучения//Усть-Каменогорск, 2011. 40-42 б.
21. kzgon.docdat.com
22. Қазақстан Республикасының мемілекеттік жалпыға міндетті стандарты. Астана, 2009ж
23. Философиялық сөздік Алматы. 2009. 303-304 б.
24. Г. Нұрымбетова. Құзыреттілік және дарындылық//Қазақстан мектебі №5/2012 59-60
25. А. Татыранова. Оқыту үдерісінде педагогикалық технологияларды қолданудың маңыздылығы//Воспитание
26. А.Ерназаров, .Г.Нақыпова. Өзіндік жұмыстар арқылы құзыреттіліеті қалыптастыру//Қазақстан
27. С.Жиенбаева. “Технология” оқу – әдістемелік кешеннің жаңа бағыттары:
28. Л.В.Знаков. Обучение и развитие. М Педагогика, 2008. 440
29. Д. Эльконин. «Дамыта оқыту технологиясы//Педагогикалық шығармалар, 2008.
30. Г. Рахматулина. Технологияларды пайдалану арқылы сабақтың тиімділігін
31. Н. Байсеркеева. Дамыта оқыту технологиясы//Ұлағат. №4/2012. 59-65б
32. М.М. Жанпейісова. Модульдік оқыту технологиясы оқушыны дамыту құралы
33. И.Аманова. Түрлі оқыту үлгісіндегі интерактивтік тәсілдерді қолданудың оқушылар
34. К. Атамбаева. Сын тұрғысынан ойлау технологиясы//Бастауыш сынып, №6/
35. Ташенова А. Сын тұрғысынан ойлауды оқу мен жазу
36. В.П.Стрезикозин. Руководство учебном процессом в школе. М. «Просвещение»,
37. Кан-Калик В.А., Никандров Н.Д. Мамандыққа кіріспе //Педагогика.
38. Подласый педагогика
39. Жүсіпова М. Ұжымдық оқыту технология әдістемелері. Павлодар. 2005
40. Ә.Е. Жұмабаева. Шешуші құзыреттіліктер – бастауыш білім беру
41. Б. Асанов. Білім беруді жетілдіру өзекті мәселе//Қазақстан мектебі.
42. Д. Қазақбаева. Құзыреттілік тәсіл негізінде ғылыми білім беру//
43. З.Байжанова Тәрбие үдерісінің мақсаты мен міндеттері// Жалпы педагогика.
44. Т.E.Исаева Kлассификация профессионально личностных компенсаций вузовского преподавателя//Педагогика. 2008.
45. Б.А.Әрінова. Озық технологияларды қолданудың коммуникативтік құзыреттіліктерін қалыптастырудағы орны//Қазақстан
46. К.Л. Кабдолова. Білім сапасын арттырудағы шарт ретінде құзыреттілікті
47. А.Исембаева. Коммуникативті оқыту технологиясының теория және практика
48. М.Валиева «Жаңа педагогикалық технологиялар» Әдістемелік нұсқау, 2012. 55-57
49. Ш.Ш. Қайырғазина. Құзыреттілікке бағытталған тапсырмалар әдістемелік жинағы. Павлодар.
50. Д.А. Иванов, К.Г.Митрофанов, О.В. Соколов. Компетентный подход в
51.
3 – сынып Қазақ тілі
Сабақтың тақырыбы: Зат есім
Сабақтың мақсаты
Білімділік: зат есімнен алған білімдерін пысықтау. Зат есімді сөйлем
Дамытушылық: тапсырмаларды орындау ақылы оқушылардың ойлау қабылетін дамыту, құзыреттілігін
Тәрбиелік: оқушыларды ұйымшылдыққа, ізденушілікке тәрбиелеу.
Сабақтың типі: аралас,құзіреттілікке бағытталған тапсырмалар
Көрнекілік:( интерактивті тақта) электронды оқулық әліппе, слайдтар
Сабақтың түрі: сұрақ-жауап, салыстыру, талдау
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі: Психологиялық дайындық.
Оқушылар топқа бөлінеді.
Топ – қыран
Бүгінгі жарыста
Алға шық, қалыспа
2- Топ – Сұңқар
Тілейміз сәттілік,
Жеңіп шықсын бірлік.
Ерте – ертеде «қазақ тілі» деген елде бір «сөз
«Қарлығаш» тапсырмасы. Үйге берілген тапсырма 83-жаттығуды тексеру.
Жаңылтпаштарды оқып қарамен жазылған сөздерді сөз құрамына талдау.
Құрыш шы, күріш ші, күріш і не
Қызығушылығын ояту
«Сауысқан» тапсырмасы. жұмбақ
Білсеңдер кім? Не? Деген сұрағын,
Сөйлемдегі ой иесі боламын.
Не істейді? Сұрағымен
Көркейемін толамын. (зат есім)
«ой қозғау»
«Тоқылдақтың» тапсырмасы. «сөз жұмбақ»
Адамдар тұраты үй
Жер қазатын құрал
Қарға түскен адам аяғы
Шай ішетін ыдыс
Төрт түлік малдың бірі
«Аққу» тапсырмасы. «мағынаны түсіну»
Әр топ берілген сұрақтарға мысалдар жазып оқу керек.
1-Топ
2-топ
кім?
Не?
Кімдер?
Нелер?
«Көгершін» тапсырмасы
Суретке қараңдар, олардың астындағы сөздеррді оқыңдар.
алма
роза
Сөздердің бірі кіші әріппен, екіншісі үлкен әріппен басталып жазылу
Топ жалқы есімнің ережесін айт.
Топ жалпы есімнің ережесін айт
Суретке қара. Әр суреттегі заттардың санын анықта.
Топ
Балапан
Топ
Балапандар
Аралар
«Ой толғанысы». Торғайдың тапсырмасы 3-еу екен. Оқулықтағы жаттығуларды орындау
Тапсырма.
85- жаттығу. Мәтінді оқып, зат есімдерді тап. Зат есімдердің
Қазақстанда Алтай, Тарбағатай, Жоңғар және Іле алатауы бар. Биік
тапсырма.
86-жаттығу. Жұмбақтарды оқып жатқа жаз. Шешуін тап. Зат есімдерді
Арыстан ақырады,
Орман жарқырады. (найзағай)
87- жаттығу. Оқып, кім? Сұрағына жауап беретін сөздерді бір
Жұлдыз, ақын, нағашы, ата, аққу, үкі, оймақ,
Кім? Не?
Кімдер? Нелер?
Сабақты бекіту.
Ойын: «Баспалдақ»
Сөздердің бірінші және соңғы әріптері бірдей дыбыстардан тұратын сөздер
аА
аА
аА
а
аА
А
аА
ааа
кк
кК
к к
к
кк
к
кк
кк
Сабақты қортындылау.
4
1
2
1
2
3
4
3
4






17 қараша 2018ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^