Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын талдау курстық жұмыс
№2243



1. ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРС: ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ЖӘНЕ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарық жағдайында қаржылық ресурс тұрақтылығының түсінігі, мәні.......................................................................................................................5
1.2 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына ықпал ететін факторлар......11
1.3 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіштер........................................................................................................14
2. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРС ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН ТАЛДАУ НЕГІЗДЕРІ (ЖШС «Азия» мысалында)
2.1 ЖШС «Азия» кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын талдау..19
2.2 Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын бағалау........................23
2.3 Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау ..................................................26
3. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРСЫН ҚОЛДАНУДЫ ЖОҒАРЫЛАТУ ЖОЛДАРЫ
Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын жоғарылату .................28
3.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру ..........................................33
Қолданылған әдебиеттер тізімі.....................................................................37



Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Жұмыс көлемі: 37 бет
Пәні: Қаржы

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
КУРСТЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ


1. ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРС: ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ЖӘНЕ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарық жағдайында қаржылық ресурс
1.2 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына ықпал ететін факторлар......11
1.3 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіштер........................................................................................................14
2. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРС ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН ТАЛДАУ
2.1 ЖШС «Азия» кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын талдау..19
2.2 Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын бағалау........................23
2.3 Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау ..................................................26
3. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРСЫН ҚОЛДАНУДЫ ЖОҒАРЫЛАТУ ЖОЛДАРЫ
Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын жоғарылату .................28
3.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру ..........................................33
Қолданылған әдебиеттер тізімі.....................................................................37
КІРІСПЕ
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпкерлер мен кәсіпорындардың басшыларының алдында
кәсіпорынды әрі қарай дамыту мақсатында, оның қаржылық қызметін
қаржы ресурстарын басқару тиімділігін арттыру;
кәсіпорын нақты кезең ағымында қаржы ресурстарын қаншалықты тиімді
Осы және де басқа маңызды сұрақтарға объективті
Қаржылық жағдай деп кәсіпорынның өз қызметін қаржыландыру қабілеті
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау нәтижелері кәсіпорынның қаржы ресурстарын
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты – кәсіпорынның ресурс
Банктер несие алушы несиені уақытылы және толық қайтарғанында
Жеткізіп берушілер және сатып алушылар төлем қабілетті кәсіпорындармен
Жоғарыда айтылғаннын барлығы «АЗИЯ» ЖШС мысалында «Кәсіпорынның
жұмыс тақырыбын таңдауды анықтады. Бұл жұмыста кәсіпорынның қаржылық
Кәсіпорын иелері табыстарын максималдауда мүдделі, өйткені кәсіпорындар
Талдауда есептің деректерін пайдаланып, кәсіпорынның жұмысындағы жетістіктер
1. ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРС: ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ЖӘНЕ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Нарық жағдайында қаржылық ресурс тұрақтылығының түсінігі,мәні
Соңғы уақытта нарықтық қатынастардың ерекшеліктеріне бәсекелік күрестің
- қазіргі заманға сай кәсіпорынның стратегиясы мен тактикасы
- кәсіпорынның дамуын қамтамасыз ету үшін, оның қаржылық
- қаржы ресурстарын басқару тиімділігін арттыру жолдары;
- кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын қамтамасыз ететін шаруашылық
Объективті қаржылық талдау осы және басқа да
Қаржылық талдау кәсіпорынның қаржылық жағдайын зерттеуге, оның қаржы
Қаржылық жағдай деп кәсіпорынның өз қызметін қаржыландыру қабілеттілігі
Нарықтық экономика жағдайында төлем қабілеттілігі және қаржылық тұрақтылығы
Жоғарыда айтылғандай, кәсіпорынның тұрақты жағдайының сипатта-маларының бірі болып
Қаржылық тұрақтылық өндірістік-шаруашылық қызмет үрдісінде қалып-тасады және кәсіпорынның
Қаржылық тұрақтылықтың сыртқы көрінісі – төлем қабілеттілігі.
Төлем қабілеттілігі – бұл сауда, несие және басқа
Төлем қабілеттілігін келесі деректер растайды:
- есеп, валюта счеттарындағы ақша қаражаттарының болуы;
- қысқа мерзімді қаржылық салымдар (бұл активтердің мөлшері
- төлеу мерзімі өткен қарыздардың болмауы;
- несиені уақытылы өтеу, несиемен ұзақ және
Төмен төлем қабілеті кездейсоқ, уақытша және де ұзақ
- қаржы ресурстарымен жеткіліксіз қамтамасыз етілу;
- өнімді өткізу жоспарының орындалмауы;
- айналым қаржының рационалды емес құрылымы;
- контракт бойынша төлемдердің уақытылы емес келіп түсуі;
- сақтаудағы тауар запастарының артык болуы.
Кәсіпорын тұрақтылығының ең жоғарғы нысаны – оның даму
Табыс есебінен кәсіпорын бюджет, банктер, сақтандыру компаниялары және
Сонымен, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы – бұл жіберілетін
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына көптеген факторлар әсер етеді:
- тауарлы нарықтағы кәсіпорынның жағдайы;
- сұранысқа ие, арзан өнім шығару;
- іскерлік қызметтесудегі оның әлуеті;
- сыртқы кредиторлар мен инвесторлардан тәуекел дәрежесі;
- төлем қабілетсіз дебиторлардың болуы;
- шаруашылық және қаржылық операциялардың тиімділігі.
Қаржылық жағдай тұрақты, тұрақсыз және критикалық болу мүмкін.
Кәсіпорынның тұрақтылығы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым нарықтық
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы оның өндірістік, коммерциялық және
Және керісінше, өнім өндіру және өткізу жоспары орындалмау
Жоғарыда айтылғандай, қаржылық талдау шаруашылық қызметті жалпы, толық
- қаржылық талдау;
- басқару (өндірістік) талдау.
Талдаудын қаржылық және басқару деп бөлінуі кәсіпорын масштабында
Сыртқы талдауда кәсіпорын мүлігінің нақты құны зерттеледі, келешек
Сыртқы қаржылық талдаудың ерекшеліктері:
- талдау субъектілерінің, кәсіпорын қызметі туралы ақпаратты
- талдау субъектілерінің мақсаттары мен мүдделерінің
- типтік талдау әдістемелері, есеп және есеп беру
- талдаудың кәсіпорынның сыртқы есеп беруіне бағытталуы;
- алдынғы факторлар салдары ретінде талдау міндеттерінің
- кәсіпорын қызметі туралы ақпаратты пайдаланушылар үшін талдау
Басылымға шығарылатын қаржылық есеп беру деректері бойынша, сыртқы
- табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау;
- табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін талдау;
- кәсіпорынның қаржылық жағдайын, қаржылық тұрақтылығын, баланстың өтімділігін,
- қарыз капиталды пайдалану тиімділігін талдау;
- кәсіпорынның қаржылық жағдайына экономикалық диагностика жасау.
Сыртқы талдаудың міндеттері талдау материалдарын пайдаланушылардың мүдделерімен
- меншік иелері-акционерлер, құрылтайшылар, олар үшін
- көптеген бөтен шаруашылық жүргізетін субъектілер:
Шаруашылық ішіндегі талдау ақпарат көзі ретінде қаржылық есеп
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың негізгі міндеттері:
- қаржы жоспарының орындалу дәрежесін анықтау;
- меншікті айналым капиталымен қамтамасыз етілуін, оларды рационалды
- қаржылық және есеп беру тәртібінің сақталуын
- қаржылық жайдайды бағалау, ұйымның қаржылық көрсеткіштеріне ықпал
Қаржылық талдаудың негізгі мақсаты - кәсіпорынның қаржылық
Қаржылық талдаудың мақсаттары уақыт параметрлерімен қоса талдау субъектілерінің,
Қаржылық талдаудың мақсаттарына жету үшін әртүрлі
Қаржылық жағдайды талдау әдістері әртүрлі топтастырылады. Қаржылық талдау
- деңгейлес талдау;
- сатылас талдау;
- трендік талдау;
- коэффициенттік талдау (қаржылық коэффициенттер әдісі);
- факторлық талдау.
Деңгейлес талдау (уақыттық) – есепті кезең аралығында баланстың
Сатылас талдау – есеп берудің әрбір позициясының жалпы
Трендік талдау (даму тенденцияларын талдау)-деңгейлес талдаудың нұс-қасы болып
Коэффициенттік талдау (қаржылық коэффициенттер әдісі) есеп беру немесе
Қаржылық коэффициенттерден басқа қаржылық жағдайды талдауда есеп
1.2. Кәсіпорының қаржылық тұрақтылығына ықпал ететін факторлар
Нарықтық экономика жағдайында шаруашылық жүргізетін субъек-тілердің қаржылық есеп
Есеп беруде көрсетілген ақпаратқа қойылатын негізгі талап –
- орындылығы – бұл ақпарат маңызды, тұтынушы қабылдайтын
- ақпараттың дәстүрлілігі – шындылығы, экономикалық мазмұны басым,
- ақпарат шынайы болып саналады, егер қателер
-бейтараптандырылғандық – қаржылық ақпарат тұтынушылардың жеке топта-рының
- түсініктілігі – есептің мазмұны тұтынушыларға арнайы
- салыстырмалылығы – кәсіпорын туралы деректер басқа фирмалардың
Есептік ақпарат қалыптасу барысында есепке енгізілетін ақпаратқа нақты
- шығындар мен пайданың оптималды арақатынасы, есеп құруға
- консерватизм принципы, есеп беру құжаттарында актив пен
- құпиялылық - есептік ақпаратта кәсіпорынның бәсеке позицияларына
Кәсіпорындар мен ұйымдар келесі мекен-жай бойынша (қаржылық ақпаратты
- меншік иелеріне (қатысушылар, құрылтайшылар) құрылу құжаттарына сәйкес;
- мемлекеттік салық инспекциясына (кәсіпорынның заңдық мекен-жайына сәйкес);
- мемлекеттік статистика органдарына жалпылау және жариялау үшін
- басқа мемлекеттік органдарға, кәсіпорынның жеке қызмет түрлерін
- Мемлекеттік мүлік комитетінің органдары, министерстволар, ведом-стволарға
Жылдық бухгалтерлік есепті кәсіпорындар есепті жылдан кейінгі жыл-дын
Қаржылық есеп беруге есептің үш негізгі формасы кіреді:
- форма №1 «Бухгалтерлік баланс» есепті кезеңге
- форма №3 «Ақша қозғалысы туралы есеп»
Қаржылық есепте есепті жылда кәсіпорын қызметінің қорытынды нәти-желеріне
Есеп беру бүхгалтерлік есеп жүйесінің
1.3. Кәсіпорының қаржылық тұрақтылығына ықпал ететін факторлар
Қаржылық жағдайды анықтау, белгілі кезең аралығында оның
Сурет 1. Қаржылық жағдайды талдау.
Талдаушылар кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау әдістемесінің екі түрін
- қаржылық жағдайды экспресс-талдау.
- қаржылық жағдайды толық егжей-тегжейлі талдау. Экспресс-талдаудың мақсаты
Талдаушылардың пікірі бойынша экспресс-талдауды үш кезенде орындау
Бірінші кезеннің мақсаты – қаржылық есепті талдау қажеттілігі
Екінші кезеннің мақсаты - баласқа қосымша түсіндірме
Үшінші кезен экспресс-талдауда негізгі болып табылады. Оның
Экспресс-талдау қаржылық жағдайды және қаржылық нәтижелерді терең және
Қаржылық жағдайды деталды талдаудың мақсаты – шаруашылық жүргізетін
Талдаушылар кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметін тереңдетілген талдау бағдарламасын
а) шаруашылық жүргізетін субъекттің экономикалық және қаржылық жағдайына
1) қаржылық - шаруашылық қызметтің жалпы бағытын сипаттау;
2) есеп берудің «науқас баптарын» белгілеу;
б) шаруашылық жүргізетін субъекттің экономикалық әлуетін талдау және
1) мүліктік жағдайын бағалау;
2) талдау балансын құру;
3) балансты деңгейлес талдау;
4) балансты сатылас талдау;
5) мүліктік жағдайдағы сапалық өзгерістерді талдау;
6) қаржылық жағдайды бағалау;
7) төлем қабілеттілігін бағалау;
8) қаржылық тұрақтылықты бағалау;
в) шаруашылық жүргізетін субъекттің қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелілігін талдау
1) негізгі қызметті бағалау;
2) табыстылықты талдау;
3) бағалы қағаздар нарығындағы жағдайын бағалау.
Кәсіпорынның жағдайын талдауды өткізудін мақсаты – баланс құрылымын
Баланс құрылымының қанағаттанарлығын келесі көрсеткіштер негізінде өткізеді:
- ағымдағы өтімділілік коэффициенті (жалпы жабу коэффициенті);
- негізгі қаражатпен қамтамасыз етілу коэффициенті;
- төлем қабілеттілігін қалпына келтіру коэффициенті.
Кәсіпорынның баланс құрылымы қанағаттанарлықсыз, ал кәсіпорын – төлем
Егер, жоғарыда көрсетілген екі коэффициенттердін біреуі ғана
Ағымдағы өтімділік коэффициенті активтердің өтімділігіне баға береді, ол
Негізгі қаражатпен қамтамасыз етілу коэффициенті кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына
Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру (жою) коэффициенті кәсіпорынның нақты
Ол есептелген ағымдағы өтімділілік коэффициентінің оның бекітілген мөлшеріне
Баланс құрылымын қанағаттанарлық деп есептегеннен кейін кәсіпорынның мүліктік
Негізгі құралдарды сапалық сипаттайтын көрсеткіштер де бар. Оларға
- негізгі құралдардың белсенді бөлігінің, яғни машиналар, құрылғылар,
- тозу коэффициенті алдынғы кезендерде есептен шығарылған негізгі
- жарамдылық коэффициенті тозу коэффициентіне кері. Оның өсімі
Тұрақты актив индексі меншікті қаражат көздеріндегі негізгі құралдар
Негізгі құралдардың тозу коэффициенті негізгі құралдардың техникалық жағдайын
Бұл коэффициентті есептегенде негізгі құралдар құнындағы амортизация үлесінің
Мобилды және имобилизацияланған қаражаттын арақатынасы коэффициенті. Ол ағымдағы
Ағымдағы және ұзақ мерзімді активтердің арақатынасының оптималды және
Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері абсолютті және салыстырмалы деп бөлінеді.
Тауарлы-материалдық запастарды қалыптастыру көздерімен қамтамасыз ету дәрежесін сипаттайтын
Тауарлы-материалдық запастарды қалыптастыру көздерін сипаттау үшін үш негізгі
а) меншікті айналым капиталдың болуы. Бұл көрсеткіш
б) тауарлы-материалдық запастардың меншікті және ұзақ мерзімді
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын маңызды көрсеткіш – кәсіпорынға
2. Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын талдау негіздері
2.1 Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын талдау
Шаруашылық қызмет заңды тұлға болып саналады. Жеке куәлігі
Серіктестік бухгалтерлік және салықтық есеп Қазақстан Республикасында 1995
Есеп саясатына сәйкес бухгалтерлік есеп кірістер мен шығыстар
Қаржылық есеп беру толық және түсініктілік, орындылық, сенімділік,
Есеп саясаты бойынша бухгалтерлік жазбалар шаруашылық амалдардың орындалу
1 кесте –ЖШС «Азия» активтерінің құрамы мен
Мүлік түрлері 2007 2008 өзгеріс (+,-)
Млн. тг % Млн. тг % Млн. тг
Актив құны барлығы
Оның ішінде
100
16 676
100
+866
+5,5
-ұзақ мерзімді активтер 15 448 98
-ағымдық активтер 362
Кестедегі мәліметтер бойынша кәсіпорын активтерінің құны жыл ішінде
2 кесте - ЖШС «Азия» ағымдағы активтерінің
Мүлік түрлері 2007 2008 өзгеріс (+,-)
Млн. тг % Млн. тг % Млн. тг
Қысқа мерзімді активтер барлығы 362 100 362
Соның ішінде:
Ақша қаражаттары 3 0,8 13 3,8 10
Дебиторлық берешектер 2 0,6 3 0,9 1 50
Қорлар 352 98,6 342 94,5 10 2,8
Басқа қысқа мерзімді активтер - -
- - -
Активтер құрамында үлкен өзгерістер ақша қаражаттары мен қорлар
3 кесте - ЖШС «Азия» пассивтерінің
Мүлік түрлері 2007 2008 өзгеріс (+,-)
Млн. тг % Млн. тг % Млн. тг
Қысқа мерзімді міндеттемелер
15810
100
16676
100
866
+5,4
Соның ішінде:
Салық бойынша міндеттемелер 8 0,05 8 0,05 -
Шаруашылық қызметтің қысқа мерзімді кредиторлық берешектері 15722 99,4
Қысқа мерзімді кредиторлық берешек 61 0,4 32
Қысқа мерзімді бағаланған міндеттемелер 13 0,08 9 0,05
Басқа қысқа мерзімді міндеттемелер 6 0,03 9 0,06
Пассив құрамында үлкен өзгерістер қысқа мерзімді міндеттемелер бойынша
қысқа мерзімді кредиторлық берешек бойынша -29 млн.тенгеге, яғни
қысқа мерзімді бағаланған міндеттемелер бойынша -4 млн.тенгеге, яғни
Енді кәсіпорын балансы негізінде оның мүліктік жағдайын бағалауға
4 кесте - ЖШС «Азия» мүліктік жағдайының
Көрсеткіштер Есептеу формуласы Мәні Шекті мәні
2007 2008
1.Өндірістік бағыттағы мүлік коэффициенті НҚ+Қор+Аяқ.Өн.
Баланс валютасы 0,91 0,85 >0,5
2.Активтердің мобильділігінің коэффициенті Ағ.активтер
Баланс валютасы 0,022 0,021 <0,5
3.Мобильді және иммобильді қаражаттардың қатынасының коэф. Ағымдық активтер
Ұзақ м.активтер 0,023 0,022 <0,5
4.Негізгі құралдардың нақты құнының коэффициенті Нег.құр.қалдық құны
Баланс валютасы 0,88
0,83 >0,5
5.Негізгі құралдардың жарамдылық коэффициенті
6.Негізгі құралдардың тозу коэффициенті Нег.құр.қалдық құны
Н.қ.бастапқы құны 0,78 0,98 >0,5
Н.қ.тозу құны
Н.қ.бастапқы құны 0,24 0,28 <0,5
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттаушы барлық көрсеткіштер шекті мәндерге
2.2 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын бағалау
Кәсіппорынның қаржы тұрақтылығын бағалау - кәсіпорында дағдарыстың дамуының
1) қаржы тұрақтылығын экпресс-диагностикалау жүйесі;
2) қаржы тұрақтылығын терең диагностикалау жүйесі. Қаржы тұрақтылығын
Қаржы тұрақтылығын экспресс-диагностикалаудың негізгі мақсаты – кәсіпорында дағдарыстың
Қаржы тұрақтылығын экспресс-диагностикасы келесі негізгі саты бойынша жүзеге
1. Кәсіпорында қаржы тұрақтылығының туындауы қауіпті «дағдарыс өрісі»
Осы тұрғыдан кәсіпорынның «дағдарыс өрісін» қадағалау жүйесіне мына
Кәсіпорынның «дағдарыс өрісін» қадағалау жүйесі.
2-кесте. Кәсіпорынның «дағдарыс өрісін» қадағалау жүйесі
2. Кәсіпорында қаржы дағдарысының туындау қаупін бағалайтын индикаторлар
3. Кәсіпорын қаржысында дағдарыстың дамуының жекелеген жақтарын талдау
• деңгейлес (трендік) қаржы талдауы;
• сатылас (құрылымдық) қаржы талдауы;
• салыстырмалы қаржы талдауы;
• қаржы коэффициентін талдау;
• қаржы тәуекелін талдау;
• «Дюпон моделіне» негізделген интегралдық қаржы талдауы.
4. Кәсіпорын қаржысының дағдарыстық жай-күйінің ауқымын алдын ала
• жеңіл қаржы дағдарысы;
• терең қаржы дағдарысы;
• апатты қаржы дағдарысы (каржы апаты).
Қаржы тұрақтылығын терең диагностикалау кәсіпорын қаржысының дағдарыстық даму
Қаржы тұрақтылығын терең диагностикалау мына мақсатта жүзеге асырылады:
• кәсіпорын қаржысының дамуының дағдарыстық параметрін экспресс-диагностикалау процесінде
• кәсіпорын қаржысының жай-күйіндегі дағдарыстың ауқымын алдын ала
• кәсіпорынның қаржы дағдарысын және оның жағымсыз салдарының
• кәсіпорынның каржы дағдарысын ішкі қаржы әлеуетінің есебінен
1. Кәсіпорын қаржысының дамуының дагдарысына себеп болатын негізгі
Аталмыш факторлар шетелдік зерттеу мен бағалау процесінде мынадай
1) кәсіпорынның қызметіне тәуелді емес (сыртқы немесе экзогендік
2) кәсіпорынның қызметіне тәуелді (ішкі немесе эндогендік факторлар).
Қаржы дағдарысының дамуының сыртқы факторлары талдау кезінде мына
а) елдің жалпы дамуының әлеуметтік-экономикалық факторлары. Аталмыш факторлардың
3) нарықтық факторлар. Осы факторларды қарастырғанда кәсіпорын үшін
б) өзге сыртқы факторлар. Кәсіпорын осы факторлардың құрамын
Кәсіпорын қаржысының дамуында дағдарысқа себеп болатын сыртқы (экзогендік
а) жалпы экономикалық факторлар:
• үлттық кіріс мөлшерінің құлдырауы;
• инфляцияның өсуі;
• төлем айналымының баяулауы;
• салық жүйесінің тұрақсыздығы;
• реттейтін заңнаманың тұрақсыздығы;
• халықтың нақты кірісі деңгейінің төмендеуі;
• жұмыссыздықтың ұлғаюы.
ә) нарықтық факторлар:
• ішкі нарық сыйымдылығының тарылуы;
• нарықта монополияның күшеюі;
• сұраныстың айтарлықтай кемуі;
• қор нарығының белсенділігінің төмендеуі;
• валюта нарығының тұрақсыздығы.
б) өзге факторлар:
• саяси тұрақсыздық;
• жағымсыз демографиялық үрдіс;
• табиғи зілзала;
• қылмыстық жағдайдың нашарлауы.
2.3 Кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау
Жоғарыда айтылғандай, кез келген кәсіпорынның нарықтың жағдайдағы ең
Кәсіпорын, егер де өзінің жұмысында белгілі бір принциптерге
• жоғары сапалы
• өзара алмасушыларын
• кәсіпорынның бет алысының стратегиясы мен тактикасын әзірлеу
• ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибені,
• өздерінің қызметкерлеріне жағдай жасау, олардың сыныптамаларының
• кәсіпорынның шығарған өнімінің бәсекеге
• баға саясатын
Қорыта айтқанда, ең маңыздысы, кәсіпорындардың барлық функциялары межеленген
Қазіргі заман жағдайында көптеген отандың кәсіпорындардың алдында кәмілдік
Осы кезеңдегі қиындық жағдай Қазақстан экономикасы үшін жақын
• операциялық қызметпен байланысты факторлар;
• инвестициялық кызметпен байланысты факторлар;
• қаржы қызметімен байланысты факторлар. Кәсіпорын қаржысының дамуының
а) операциялық факторлар:
• тиімсіз маркетинг;
• ағымдағы шығынның тиімсіз құрылымы (тұрақты шығынның жоғары
• негізгі кұрал-жабдықты төмен деңгейде пайдалану;
• сақтандыру және маусымдық
• өнімнің әртараптандырылған түрінің жеткіліксіздігі;
• тиімсіз өндірістік менеджмент.
ә) инвестициялық факторлар:
• тиімсіз қор қоржыны;
• қүрылыс-монтаж жұмыстарының тым ұзақтығы;
• инвестициялық ресурсты шамадан тыс жұмсау;
• іске асырылған накты жоба бойынша жоспарланған пайда
• тиімсіз инвестициялық менеджмент.
б) қаржы факторлары:
• тиімсіз қаржы стратегиясы;
• активтің тиімсіз құрылымы (олардың төмен өтімділігі);
• қарыз капиталының шамадан тыс үлесі;
• қарыз капиталы тартылатын қысқа мерзімді көздің кептігі;
• дебиторлық берешектің осуі;
• капиталдың жоғары құны;
• қаржы тәуекелінің жол берілетін деңгейінен асу;
• тиімсіз қаржы менеджменті.
ыстары іске асады деп үміттенуге болады.
3. Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын жоғарылату жолдары
Кәсіпорынның қаржылық ресурс тұрақтылығын жоғарылату
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын жоғарылатуда шетел тәжірибесін қолдану нәтижесінде
• таза ақша ағынының өсуін қамтамасыз етуді;
• қаржы міндеттемесінің жалпы сомасын төмендетуді;
• өзінің каржы міндеттемесін қысқа мерзім нысаннан ұзақ
• ағымдағы шығынның деңгейін жэне операциялық леверидж коэффициентін
• өз кызметіндегі қаржы тәуекелінің деңгейін төмендетуді;
• жекелеген факторлардың жағымсыз ықпалына қарамастан басқа да
Кәсіпорын қаржысының жай-күйі дағдарысының ауқымын түпкілікті анықтау. Қаржының
Кәсіпорынды тұрақтандыру, қайта ұйымдастыру және тарату процесін қаржылай
Кәсіпорынды дағдарысқа қарсы басқару жүйесінде қаржыны тұрақтандырудың ішкі
Дағдарыс жағдайында кәсіпорынның қаржысын тұрақтандыру шетелдік тәжірибелерін мына
1. Төлемге қабілетсіздікті жою. Кәсіпорынның жай-күйінің дағдарысының ауқымын
2. Қаржының тұрақтылығын (каржылық тепе-теңдікті) қалпына келтіру. Төлемге
3. Ұзақ кезеңде ңаржы тепе-теңдігін қамтамасыз ету. Кәсіпорын
Кәсіпорын қаржысы тұрақтандырылатын әрбір кезеңнің белгіленген ішкі механизмі
Жоғарыда атап өтілген пайдаланылатын ішкі механизм «қорғаныс» немесе
Қаржыны тұрақтандырудың жедел механизмі «артықты алып тастау» принципіне
Қаржыны тұрақтандырудың тактикалың механизмі жекелеген қорғаныс іс-шарасын пайдалана
Меншікті қаржы ресурсының көлемін үлгайту теңсіздіктің сол жағының
• кәсіпорынның баға саясатын операциялык кірістің қосымша мөлшерін
• тұрақты шығынның сомасын қысқарту (басқару буынының қызметкерлерін,
• ауыспалы шығынның деңгейін төмендету (негізгі және қосалқы
• кәсіпорынның кіріс жэне пайда сомасымен салыстырғанда салық
• амортизациялық ағын көлемін ұлғайту мақсатында негізгі құрал-жабдық
• өте тозуына байланысты істен шығарылатын немесе пайдаланылмайтын
• қосымша акция эмиссиясының (немесе косымша үлестік капитал
Меншікті қаржы ресурсының тұтыну қажет көлемін қысқарту теңсіздіктің
• кәсіпорынның инвестициялық белсенділігінің барлық негізгі нысанын төмендету;
• айналымнан тыс операциялық активті негізінен жалға беру
• өндірістің дамуына бағытталатын таза пайданы арттыру мақсатында
• жалдамалы қызметкерлердің пайдаға қатысу бағдарламасының көлемін қысқарту
• сыртқы әлеуметтік және кәсіпорын пайдасының есебінен қаржыландырылатын
• резервтік және баска да сақтандыру қорына пайда
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын экспресс бағалаудағы шетелдік тәжірибелерге тоқталатын
Төлем қабілетсіздік қаупі болашаққа бағытталған, сондықтан белгісіздік
Шетел мемлекеттерінде қаржылық ағымдарды талдау әдісінің артықшылығы есептеудің
Тұрақты өсу моделінің негізінде өнім сату көлемінің өсуінің
Көрсеткіштер Базалық (өзгермеген нұсқа) Қаржы стратегиясы
Дивиденттік саясаттың өзгеруі Жалдамалы қызметкерлердің пайдаға қатысу
Бастапқы есеп көрсеткіші
1. Таза пайданың сомасы 60 60 60 60
2. Дивидент төлемінің сомасы 20 15 20 20
3. Жалдамалы қызметкерлердің пйдаға қатысу көлемі 10
4. Капиталдандырылған пайданың сомасы 30 35 25
5. Өнім сату мөлшері 1000 1000 1000
6. Активтің құны, барлығы 500 500 500
6.1 соның ішінде айналымнан тыс 300 300
7. меншікті капиталдың сомасы 250 250 250 300
8. Қарыз капиталының сомасы 250 250 250
ІІ. Модельдің есептік коэффициенттері
1. Өнім сатудың пайдалылық коэффициенті 0,06 0,06
2. Таза пайданы капиталдандыру коэффициенті 0,5 0,58
3. Активтік леверидж коэффициенті 2,0 2,0 2,0 2,0
4. Активтік айналымдылық коэффициенті 2,0 2,0 2,0 2,0
ІІІ. Алдағы кезеңде өнім сату мөлшерінің оңтайлы өсу
1. Өсу қарқыны, ондық бөлшекпен көрсетілген 0,12
2. Өсу қарқыны %-да 12,0 13,9 10,1 10,2
Тұрақты өсу моделінің барлык параметрі уакыт өте өзгереді
Жасалған қорытындыға сүйене отырып кәсіпорынның қаржы стратегиясының параметрлеріне
Егер кәсіпорынның тұрақты даму қарқынын жеделдету нәтижесінде оның
Дағдарысқа қарсы баскарудың қарастырылған әдісі кәсіпорынның ішкі механизмін
3.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру
Қаржыны тұрақтандырудың стратегиялық механизмі каржыны дамытудың тек шабуылдық
Егер кәсіпорын тауарлық нарық жағдаятына орай өнім сатуды
Сөйтіп, тұрақты ету моделі операциялық қызмет көлемінің оңтайлы
Тұрақты өсу моделін пайдалану негізінде кәсіпорын каржысының тепе-теңдігін
Жасалған есептің нәтижесі кәсіпорынның қаржы стратегиясының параметрін өзгерте
Сөйтіп, кәсіпорын каржысын тұрақтандырудың стратегиялық механизмі бойынша мынадай
1. Кәсіпорын қаржының тепе-теңдік жай-күйіне қол жетіскен жағдайда,
2. Кәсіпорынның тұракты өсуін оның қаржысының дамуының мына
• өнім сатудың пайдалылық коэффициенті;
• пайданы бөлу саясаты (таза пайданы капиталдандыру коэффициенті
• капитал құрылымын қалыптастыру саясаты (қаржы левериджі коэффициенті
• актив құрамын қалыптастыру саясаты (активтің айналымдылық коэффициенті).
Кәсіпорынның қаржы стратегиясының кез келген атап өтілген параметрін
Қорытынды
Сонымен, қорыта келе, көптеген отандық кәсіпорындар түрлі себептермен
• КСРО-ның ыдырауы
• нарықтық
• көптеген
• көптеген
• Қазақстанның
• өтпелі
Міне, осы және басқа да себептерге байланысты көптеген
Сонымен қорыта келе, төмендегі ұсынымдрды ұсынамын :
• кәсіпорындар
• көптеген
• нарықта
Кәсіпорынға басшылық ету әдістері нарықтық экономиканың даму дәрежесіне
Кәсіпорын, егер де өзінің жұмысында белгілі бір принциптерге
• жоғары
• өзара
• кәсіпорынның
• гылыми-техникалық
• өздерінің

• кәсіпорынның
• баға
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
ҚР Президентінің 28.02.2007 жылғы №234
Бухгалтерлік есеп стандарттары. ҚР Ұлттық комиссиясы, А., 2005
Русак Н.А. Анализ финансового положения предприятия. В учебнике
Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. –
Тоқсанбай С.Р. Экономика, қаржы-несие, банк, салық-кеден, сақтандыру, биржа
Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы
Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта:
Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия.
Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предпиятия (практическое
Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и инвестиционной привлекательности
Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық
Сокова И.Г., директор аудиторской фирмы «Ирина» //Путеводитель бухгалтера
Ковалев В.В. Финансовый анализ: Управление капиталом. Выбор инвестиций.
Кондратов В.П. Бухгалтерский учет, анализ хозяйственной деятельности и
Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 7 қаңтардағы
Савицкая Г.Р. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. – М.,
Прыкина Л.В. Экономический анализ предприятия. – М., 2001.
Ковалев В.В. Финансовый анализ: методы и процедуры. –
Проект по развитию предпринимательства. USAID / PRAGMA. Финансовый
Кәсіпорынның қадағаланатын «дағдарыс өрісі» объектісі
Кәсіпорынның таза ақша ағыны
Кәсіпорын капиталының құрылымы
Кәсіпорынның нарықтық құны
Кәсіпорынның ағымдағы шығынының құрамы
Кәсіпорынның қаржы міндеттеме-
Сінің өтеу мерзімділігі бойынша құрамы
Қаржылық талдау
Ақпарат базасы
Өткізу әдістері
Талдау балансын құру
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау және әдістеге сәйкес баланс
Көрсеткіштерді есептеу және талдау
Өтімділік
Қаржылық тұрақтылық
Өндіру тиімділігі
өтімділілік
негізгі құралдармен қамтамасыз етілу;
төлем қабілеттілігін қалпына келтіру
коэффициентерін есептеу.
Банкрот болу болжамы
Несиені қайтару қабілеттілігін бағалау
Көтеріңкі тәуекел аймағында қаржы операцияларының деңгейі
18





19 қазан 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^