Кәсіпорынның тәуекелін талдау курстық жұмыс
№782


МАЗМҰНЫ - www.topreferat.com
КІРІСПЕ 3
І Тәуекел мәні, функциялары және жіктелуі 5
1.1 Тәуекел мәні және функциялары 5
1.2 Кәсіпкерлік тәуекелдердің жіктелуі 8
2. Кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау және тәуекелін бағалау 16
2.1. Кәсіпорынның қызметін және техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау 16
2.2 Кәсіпорын қызметінің тәуекелін бағалау 19
3. Тәуекелдікті төмендету жолдары 27
ҚОРЫТЫНДЫ 37
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI 38
2




Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Жұмыс көлемі: 37 бет
Пәні: Қаржы

-----------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
КУРСТЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

 МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
І Тәуекел мәні, функциялары және жіктелуі 5
1.1 Тәуекел мәні және функциялары 5
1.2 Кәсіпкерлік тәуекелдердің жіктелуі 8
2. Кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау және тәуекелін бағалау
2.1. Кәсіпорынның қызметін және техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау 16
2.2 Кәсіпорын қызметінің тәуекелін бағалау 19
3. Тәуекелдікті төмендету жолдары 27
ҚОРЫТЫНДЫ 37
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI 38
КІРІСПЕ
Нарықтық қатынастар жағдайында экономикалық тәуекелді бағалау және есептеу
Басқарушылық шешімдердің көбісі тәуекелділік жағдайында қабылданады және оны
Бизнес әлемінде сәттілік шешуші түрде кәсіпкерлік қызметтің таңдаған
Тәуекелсіз бизнес мүмкін емес. Тәуекелдің күшеюі – кәсіпкерлік
Нарықтық қатынастар жағдайында өмір сүру үшін техникалық жаңашылдықтарды
Осыдан мынадай шешімге келуге болады – кәсіпкер тәуекелдіктен
Кәсіпкердің ең маңызды мінез-құлық ережелерінің бірібылай: «Тәуекелден қашпау,
Жоғарыда айтылғаннан осы курстық жұмыстың негізгі міндеттері мен
қазіргі заманғы экономикалық фактордың сипаты ретінде тәуекелді есепке
тәуекелді ескеретін экономика-математикалық модельдерді пайдалану, талдау және құрастыру
шешім қабылдау кезінде экономикалық тәуекелді өлшеу және моделдеудің
тәуекелді төмендету жолдарын анықтау және оны іс жүзінде
Курстық жұмыстың құрылымына келетін балсақ, бірінші бөлімінде –
І Тәуекел мәні, функциялары және жіктелуі
1.1 Тәуекел мәні және функциялары
Кәсіпкерлік қызметтегі тәуекел табиғи түрде менеджментпен, оның барлық
Экономикалық ортада тәуекел әрдайым орын алса да, ол
Әдетте тәуекелді ресурстардың немесе табыстың шығынына әкеліп соғатын
Егер шаруашылық тәуекел тек теріс нәтижелермен байланысты болса,
Нарықтық экономика жағдайындағы тәуекел – кәсіпкерліктің маңызды элементі.
Саяси және экономикалық тұрақсыздық жағдайында тәуекелділік дәрежесі бірталай
Тәуекелділік - бұл жоспарларды іске асыру және кәсіпорын
Ынталандырушы функциясының 2 аспектісі бар: конструктивті және деструктивті.
Қорғаушы функциясының да 2 аспектісі бар: тарихи-генетикалық және
Тәуекелге тән сипаттың қатарынан мыналарды бөліп көрсетуге болады:
қайшылықтылық;
баламалылық;
белгісіздік.
Қайшылықтылық бір жағынан, тәуекел қоғамдық техникалық прогресті жеделдететіндіктен,
Баламалық шешімнің екі немесе бірнеше мүмкін нұсқаларын таңдаудың
Тәуекелдіктің болуы белгісіздікпен тікелей байланысты. Ол пайда болу
1.2 Кәсіпкерлік тәуекелдердің жіктелуі
Экономикалық тәуекелдердің жіктелуінің әртүрлі нұсқалары тәуекелділік ретінде қабылданатын
- тұтынушылық таңдау мен мінез-құлық еркіндігі (тұтынушылық тәуекелділік);
- кәсіптік қызметтің таңдау еркіндігі (кәсіптік қызмет тәуекелдігі);
- кәсіпкерлік еркіндігі (кәсіпкерлік тәуекелділік);
- нарықтың барлық қатысушыларының рационалды мінез-құлқы, яғни олардың
- нарықтың барлық субъектілері шектеулі ресурстарды тиімді пайдалануға
Тәуекелділіктерді әртүрлі белгілері бойынша жіктеуге болады: пайда болу
1.1-кесте. Кәсіпкерлік тәуекелдіктердің түрлері
Жіктелу белгілері Тәуекелдік түрлері Тәуекелдіктің сипаттамасы
1 2 3
Пайда болу табиғаты Субъективті (кәсіпкердің жеке басымен байланысты)
Объективті Ақпараттың жеткіліксіздігі; апаттар; инвестициялаудың, салық салудың, несиелеу
Мәселенің шешілу кезеңіне байланысты Шешім қабылдау кезеңінде Ақпараттың
Шешімді іске асыру кезеңінде Дұрыс шешімді іске асырудағы
Масштаб бойынша Жергілікті, жеке өндіріс деңгейінде Жеке фирмалардың
Салалық Саланың ерекшелігімен байланысты тәуекелдік
Аймақтық ҚР-дың, елдің экономикалық аймақтарының субъектілерінің территориясы деңгейінде
Ұлттық Кәсіпкерлікті макроэкономика (салық салудағы, несиелеудегі, заңдардағы, саясаттағы
Халықаралық (еларалық) әлемдік нарық коньюктурасындағы өзгерістермен, елдер арасындағы
Пайда болу ортасына байланысты Сытрқы Экономикалық саясаттағы, өндірістің
Ішкі Кәсіпорынның мамандануымен байланысты тәуекелдіктер: өндірістік, қаржылық, сақтандыру.
Сақтандыру мүмкіндігі бойынша Сақтандырылатын Сақтандырушылардың тәуекелін өзіне алатын
Сақтандырылмайтын Деңгейін бағалау мүмкін емес форс-мажорлы тәуекелдер, сондай-ақ
Кәсіпкерлік қызмет түрі бойынша Қаржылық Фондтық нарықтағы тәуекелдік:
Заңдық Заңдардағы кенет өзгерістермен және заң шығаратын актілердің
өндірістік өндірістегі мәжбүр болатын үзілістермен, өндірістік қорлардың істен
Коммерциялық Нарық коньюктурасының және басқа да коммерциялық қызметтердің
Инвестициялық Инновациялық қызметтегі, инвестициялық ортадағы күтпеген жағдайлармен, белгісіздіктермен
Сақтандыру Сақтандыру қорын құру, басқару, сондай-ақ меншік мүлікті,
Инновациялық Инновациялық ортадағы белгісіздіктерден туындайтын (инновациялық идеяның туындауынан,
Әртараптандыру мүмкіндігі бойынша Жүйелі Кәсіпкерлік қызметтің белгілі бір
өзіндік Берілген қызметтік ортада нақты операциядан кәсіпкерлік табыс
Мүмкіншілік деңгейі бойынша Минималды Есепті көрсеткіш табыстың 0-25%
Жоғары Есепті көрсеткіш табыстың 25-50%-дан жоғары болмайтын жоғалтулар.
Критикалық Есепті көрсеткіш табыстың 50-75%-ға дейін жоғалтулар.
Жіберуге болмайтын Мүмкін болатын жоғалтулар жеке құралдар мөлшеріне
Тәуекелдің ғылыми негізделген жіктелуі олардың әрқайсысының жалпы жүйедегі
Таза тәуекел теріс немесе нөлдік нәтиже алу мүмкіндігін
Спекулятивті тәуекелдер оң және теріс нәтиже алу мүмкіндігімен
Пайда болуының негізгі себептеріне (базисті немесе табиғи тәуекел)
Табиғи-жаратынды тәуекелдерге табиғи апаттарға байланысты тәуекелдер (жер сілкінісі,
Экологиялық тәуекелдер – қоршаған ортаның ластануымен байланысты тәуекелдер.
Саяси тәуекелдер мемлекеттің қызметімен және елдегі саяси жағдайлармен
Транспорттық тәуекелдер – көлікпен жүк тасымалдаумен байланысты тәуекелдер.
Коммерциялық тәуекелдер қаржылық-шаруашылық қызмет процесінде жоғалту қаупін сипаттайды.
Мүліктік тәуекелдер кәсіпкердің мүлкін ұрлату, диверсия, немқұрайлық, техника
Өндірістік тәуекелдер – айналым немесе негізгі қорлардың бұзылуымен
Саудалық тәуекелдер төлемдер бөгелісінің тауарды тасымалдау кезінде төлеуден
Қаржылық тәуекелдер қаржылық ресурстардың, яғни ақша қаражаттарының жоғалу
Инфляциялық тәуекел – инфляция өскенде алынған ақшалай табыстар
Дефляциялық тәуекел –дефляция өскенде бағалар деңгейі төмендейді, кәсіпкердің
Валюталық тәуекелдер – сыртқы экономикалық, несиелік және басқа
Өтімділік тәуекелдері –құнды қағаздарды немесе басқа да тауарларды
Инвестициялық тәуекелдерге кіреді: табыстан айырылу тәуекелі, пайдалылықтың төмендеу
Табыстан айырылу тәуекелі – қандай да бір шараны
Пайдалылықтың төмендеу тәуекелі несиелер, салымдар және портфельдік инвестициялар
Пайдалылықтың төмендеуі тәуекеліне пайыздар мен несиелік тәуекелдер кіреді.
Пайыздық тәуекелдерге инвесторлардың акция бойынша дивидендтердің, облигация, сертификаттардың
Несиелік тәуекел- қарыз алушының кредиторға тиесілі пайызбен негізгі
Несиелік тәуекел сондай-ақ тікелей қаржылық тәуекелдердің бір түрі
Биржалық тәуекел биржалық келісімдерден болатын жоғалтулар қаупін білдіреді.
Селективті тәуекелдер – капитал салудың түрлерін, инвестициялық портфельді
Банкротқа ұшырау тәуекелі – кәсіпкердің капитал салуды дұрыс
2. Кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау және тәуекелін бағалау
2.1. Кәсіпорынның қызметін және техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау
«Алматы Құс» ААҚ 1998 жылдың 13 наурызында Алматы
1996 жылдың мамыр айында мемлекеттік меншік бойынша Алматы
1997 жылдың тамызында сенімдік басқару міндеттемелерін толық орындауына
1996 жылдың қарашасы мен 1997 жылдың ақпанында
«Сеймар» концерні сенімдік басқарудан кейін барлық құс фабрикаларының
1998 жылдың көктемінде 4 құс фабрикасының активтерінің бірігуі
1998 жылдың қыркүйегінде «Концерн Сеймар» 4 құс фабрикасының
Қазіргі кезде «Алматы Құс» ААҚ-ның «Сеймар» сауда белгісімен
№ Көрсеткіштер өлш. бірл 2004 ж. 2005 ж.
+;- %
1 Өткізілген өнімнен түскен табыс мың тг 511078
2 Өткізілген өнімнің өзіндік құны мың тг 421861
3 Жалпы табыс мың тг 89217 180756 91539
4 Кезең шығындары мың тг 42636 120771 78135
5 Негізгі қызметтен түскен табыс мың тг 46581
6 Негізгі емес қызметтен түскен табыс мың тг
7 Салық салынғанға дейінгі жиынтық табыс мың тг
8 Таза табыс мың тг 28605 41348 12743
9 Өткізілген өнімнің 1-теңгесіне келетін шығындар тг 0,9
10 Өнім рентабельдігі % 6,2 5,6 -0,6 -
11 Сату рентабельдігі % 5,6 5,2 -0,4 -
12 Өндіріс рентабельдігі % 1,9 2,2 0,3 -
13 Негізгі қордың орташа жылдық құны мың тг
14 Қор қайтарымдылығы тг 0,9 1,2 0,3
15 Қор сиымдылығы тг 1,13 0,8 -0,33
16 Айналым құралдарының орташа жылдық құны мың тг
Кестені қарастырсақ 2 жылдағы мәліметтер арасында біршама айырмашылықтар
1-көрсеткіш - өткізілген өнімнен түскен табыс 2004 жылы
2-көрсеткіш - өткізілген өнімнің өзіндік құны базалық жылда
3-көрсеткіш – жалпы табыс 2004 жылы 89217мың теңге
4-көрсеткіш – кезең шығындары ағымды жылы базалық жылға
5-көрсеткіш - негізгі қызметтен түскен табыс 2004
6-көрсеткіш - негізгі емес қызметтен түскен табыс
7-көрсеткіш – салық салынғанға дейінгі жиынтық табыс 2004
8-көрсеткіш – таза табыс 2004 жылы 28605 мың
9-көрсеткіш - өткізілген өнімнің 1 теңгесіне келетін шығындар
10-көрсеткіш - өнім рентабельділігі 2004 жылы 6,2 пайыз
11-көрсеткіш – сату рентабельділігі 2004 жылы 5,6 пайыз
12-көрсеткіш - өндіріс рентебельділігі 2004 жылы 1,9
13-көрсеткіш – негізгі қордың орташа жылдық құны 2004
14-көрсеткіш – қор қайтарымдылығы 2004 жылы 0,9 теңге
15-көрсеткіш – қор сиымдылығы 2004 жылы 1,13 теңге
16-көрсеткіш – айналым құралдарының орташа жылдық құны 2004
2.2 Кәсіпорын қызметінің тәуекелін бағалау
Тәуекелді талдауға тәуекел аспектілері бойынша мәліметтерді жинау және
Тәуекел аспектілері бойынша мәліметтерді жинау және өңдеу –
Осы кезеңде алынған ақпарат дәйекті, сапалы толыққанды және
Мұндай ақпараттың көзі болып өткен шақтағы осындай жобаның
Сапалық талдауға жатады: тәуекел себептері мен көздерін, кезеңдер
Сапалық талдау үрдісінде тек жобаға қауіпті барлық тәуекелдерді
Сапалық талдау нәтижелері сандық талдауды іске асыру үшін
Сапалық талдау және тәуекелдерді сандық анықтауды және жобаның
Сандық талдау үрдісінде жобаны іске асыру кезінде кәсіпкер
Статистикалық әдісте берілген немесе осыған ұқсас өндірістегі табыстар
Эксперттік әдісте тәжірибелі кәсіпкерлер мен мамандардың ойларын өңдеу
Мынадай мысал арқылы эксперттік әдісті талдайық.
Мысал. Бірінші приоритет үшінші приоритеттен 4 есе салмақтырақ
2.2-кесте. Бизнес-жоспарды іске асыру тәуекелдері
Тәуекелдер Si, i=1,n Табысқа теріс әсері Приоритет тобы
S1 – ЖЖММ-ға бағаның өсуі
S2 – машиналар паркінің ескіруі
S3 – айналым құралдарының жетіспеуі
S4 – инфляция нәтижесінде күтілмеген шығындар Бағаның өсуінен
Жөндеу жұмыстарына шығынның өсуі
Айналым құралдарын толықтыру нәтижесінде табыстың азаюы
Қарыз қаражаттарының көлемінің өсуі
Q1
S5 – жергілікті биліктің қарым-қатынасы
S6 – еңбек ақының жеткіліксіз деңгейі
S7 – кадрлардың квалификациясы
S8 – тұтынушылардың төлем қабілеті
S9 – салықтың өсуі Олардың шарттарын орындау
Кадрлардан айырылу
Ырғақтылықтың төмендеуі, авариялардың көбеюі
Табыстың төмендеуі
Таза табыстың азаюы
Q2
S10 – құрамдардың уақытылы жеткізілмеуі
S11 – мердігердің абыройсыздығ
S12 – жабдықтаушыларға тәуелділік, баламаның болмауы
S13 – жоба-ізденушілік жұмыстардың жеткіліксіздігі
Қуаттарды енгізу мерзімінің ұзаруы
Бағаның өсуінен табыстың азаюы
Құрылыс құнының өсуі, қуаттарды енгізу мерзімінің ұзаруы
Q3
2.3-кесте. Тәуекелдің пайда болу ықтималдығы
Тәуекелдер Эксперттер Орташа ықтималдық, Pi
Бірінші Екінші Үшінші
S1
S2
S3
S4
S5
S6
S7
S8
S9
S10
S11
S12
S13 85
80
70
70
50
40
30
30
25
15
15
10
5 80
85
75
65
45
35
35
35
30
15
10
5
11 80
75
80
70
45
40
40
30
35
15
10
10
5 82
80
75
68
47
38
35
32
30
15
12
8
7
Мысалда 3 эксперттің ойы қолданылды. Келесі ережелер бойынша
1-max/Ai-Bi/<50
2-∑/Ai-Bi/ /n=<25
мұндағы Ai және Bi – iтәуекеліне қатысты әр
Бірінші және екінші, екінші және үшінші, бірінші және
Болуы керек.
ереже – кез-келген фактор бойынша екі эксперттің бағалауының
ереже – эксперттердің бағаларының орташа келісулеріне бағытталған. Ол
Жалпы жоба бойынша тәуекелдің деңгейін бағалау қажет. Бірінші
Wk=2/k(f+1) W3=2/3(4+1)=0.133
Бұдан кейін қалған приоритетті топтардың үлес салмағы анықталады:
Wj=Wk*(k-j)*f+j-1/k-1
W1=0.133*((3-1)*4+1-1)/(3-1)=0.532
W2=0.133*((3-2)*4+2-1/(3-1)=0.333
Енді жай тәуекелдердің үлес салмағын есептейміз:
Wi=Wj/Mj
W1=W2=W3=W4=0.532/4=0.133
W5=W6=W7=W8=W9=0.333/5=0.067
W10=W11=W12=W13=0.133/4=0.033
Есептеулердің нәтижесін 2.4-кестеге енгіземіз.
2.4-кесте. Тәуекелдердің үлес салмақтары
Тәуекелдер Si
Приоритеттер Qj Тәуекелдердің үлес салмақтары, Wi
S1
S2
S3
S4
Q1 0.133
0.133
0.133
0.133
S5
S6
S7
S8
S9
Q2 0.067
0.067
0.067
0.067
0.067
S10
S11
S12
S13
Q3 0.033
0.033
0.033
0.033
Екінші қадам – эксперттердің бағаларының қарама-қайшылықсыздығына талдау.
2.5-кесте.
Тәуекелдер Эксперттер /Ai-Bi/ Max/Ai-Bi/
I II III
S1 85 80 80 /85-80/=5
/80-80/=0
/85-80/=5 5
S2 80 85 75 /80-85/=5
/85-75/=10
/80-75/=5 10
S3 70 75 80 /70-75/=5
/75-80/=5
/70-80/=10 10
S4 75 65 70 /75-65/=10
/65-70/=5
/75-70/=5 10
S5 50 45 45 /50-45/=5
/45-45/=0
/50-45/=5 5
S6 40 35 40 /40-35/=5
/35-40/=5
/40-40/=0 5
S7 30 35 40 /30-35/=5
/35-40/=5
/30-40/=10 10
S8 30 35 30 /30-35/=5
/35-30/=5
/30-30/=0 5
S9 25 30 35 /25-30/=5
/30-35/=5
/25-35/=10 10
S10 15 15 15 /15-15/=0
/15-15/=0
/15-15/=0 0
S11 15 10 10 /15-10/=5
/10-10/=0
/15-10/=5 5
S12 10 5 10 /10-5/=5
/5-10/=5
/10-10/=0 5
S13 5 10 5 /5-10/=5
/10-5/=5
/5-5/=0 5
∑/Ai-Bi/ /n 160/13=12,3
2.5-кестенің мәліметтері эксперттердің келісімділігін және 2.5-кестенің мәліметтерін есептеулерде
1-max/Ai-Bi/<50
2-∑/Ai-Bi/ /n=<25
Біздің мысалда ол 12,3-ке тең.
Үшінші қадам жобаның жалпы тәуекелдігін бағалау.
2.6-кесте.
Тәуекелдер, Si Үлес салмақ, Wi Ықтималдық, Pi Бал,
S1
S2
S3
S4
S5
S6
S7
S8
S9
S10
S11
S12
S13 0,133
0,133
0,133
0,133
0,067
0,067
0,067
0,067
0,067
0,033
0,033
0,033
0,033 82
80
75
68
47
38
35
32
30
15
12
8
7 10,91
010,64
9,98
9,04
3,15
2,55
2,35
2,14
2,01
0,49
0,40
0,26
0,23
Барлығы 1,0 х 54,15
Жобаның жалпы тәуекелінің бағасы 54,15 бал, қарастырылып отырған
Кәсіпорынның тәуекел дәрежесін өндірістік, қаржылық және өндірістік-қаржылық леверидж
Өндірістік леверидж тұрақты шығындардың табысқа және өндіріс көлемінің
Ө лев = (өт.өн.түс.таб.-өзг.шығ.)/жалпы табыс = (795512-556858)/180756=1.3
Бұл дегеніміз кәсіпорынның шығындар құрылымы өзгеріссіз қалғанда өндіріс
Қаржылық леверидж табыс пен меншікті және қарыз капиталының
Қаржылық леверидж – меншікті және қарыз капиталының құрылымы
Қаржылық левериджтің өсуі ұзақ мерзімді несиелер мен займдар
Қлев=жалпы табыс/таза табыс=180756/41348=4,4
Яғни жалпы табыстың 1 пайызға төмендеуі, таза табысты
Қорытындылаушы көрсеткіш болып өндірістік және қаржылық леверидж мәндерінің
ӨҚлев=Өлев*Қлев=1.3*4.4=5.72
Өндіріс көлемінің 1 пайызға төмендеуі таза табысты 5,72
3. Тәуекелдікті төмендету жолдары
Жобаның тәуекелдігінің жоғары деңгейі оны төмендетудің жасанжы жолдарын
Жобаларды басқару тәжірибесінде тәуекелді төмендетудің 3 тәсілі бар:
жобаға қатысушылар арасында тәуекелдікті бөлу (тәуекелдің бөлігін орындасушыларға
сақтандыру;
күтілмеген шығындарды жабу үшін қорларды сақтау;
Тәуекелді бөлудің қарапайым тәжірибесі тәуекелді әрдайым есептеуге және
Кеңес беруші кәсіпорындардың жабдықтаушылардың және тіпті мердігерлердің көбісінің
Тәуекелді бөлу шартты құжатты және жобаның қаржылық жоспарын
Тәуекелді талдау сияқты тәуекелді жобаға қатысушылар арсында бөлу
Жобаларда тәуекелдерді сандық бөлу үшін концептуалды модельді пайдалану
Ықтималдық және шешім ағашы негіз болып табылатын модель
Белгілі бір тапсырысты талдау бойынша шешімдердің тізбектілігі тапсырыс
3.1-сурет. Тапсырыс беруші мен мердігер арасында тәуекелді бөлу
Бір жағынан тапсырыс беруші барлық сапа және мезгіл
П=(К+У1)Р(У1)*(К+У2)Р(У2)*…*(К+Уn)Р(Уn)
Мұндағы П – белгісіздіктерді есепке алғандағы фирманың табысы;
К – фирманың бастапқы капиталы;
Уі –фирманың мүмкін табысы;
Р(Уі) - әр бітудің мүмкіндігі.
Жобаны инвестициялаудың ұзақтығы мен өлшемдерінің өсімі, әртүрлілігі және
Тәуекелді сапалы бөлу жобаға қатысушылар әлеуетті инвесторлар диапазонын
Сондықтан жоба қатысушыларына келісөз жүргізген кезде тәуекелдің қандай
Көптеген ірі жобаларға оларды іске асыруда мүдіріс тән,
Мысалы, электрмен жабдықтау желілерінің уақытылы қосылмауы нәтижесінде. Мұндай
Мұндай жағдайдан шығу үшін жобаға қатысуға сақтандыру компанияларын
Тәуекелді сақтандыру дегеніміз – белгілі бір тәуекелдерді сақтандыру
Сақтандырудың 2 тәсілі пайдаланылады: мүліктік сақтандыру және кездейсоқ
Мүліктік сақтандыру келесі формаларға ие болады:
мердігерлік құрылыс тәуекелін сақтандыру;
кеме жүктерін сақтандыру;
мердігердің құрал-жабдықтарын сақтандыру.
Кездейсоқ жағдайдан сақтандыруға кіреді:
жалпы азаматтық жауапкершілікті сақтандыру;
кәсіптік жауапкершілікті сақтандыру.
Сақтандырудың негізгі формаларының ерекшеліктері:
Мердігерлік құрылыс тәуекелін сақтандыру аяқталмаған құрылысты материалды шығындардан
Сақтандыру тәуекеліне байланысты мердігерлік құрылыс тәуекелін сақтандыру келісімшартының
Өрттен сақтандырудың стандартты келісімшарты келісімшартта көрсетілген меншікті тікелей
Өрттен сақтандырудың кеңейтілген келісімшарты өрттен сақтандырудың стандартты келісімшарты
Әдетте мұндай қосымшаларға азаматтық толқуларман, жарылыспен, дауылмен байланысты
-барлық тәуекелдерден сақтандыру келісімшарты әдетте мердігердің нақты қажеттіліктерін
Мұндай келісімшарт сақтандырылмайтын тәуекелдер ретінде келісімшартта арнайы келісілген
Сақтандыру келісімшартының мұндай түріне барлық аяқталмаған құрылыс, барлық
Кеме жүктерін сақтандыру әуе жолымен немесе су жолымен
Сақтандырылу соғыспен, көтеріліспен бірге барлық тәуекелдерді қамтиды және
Мердігердің құрал-жабдығын сақтандыру мердігерлер мен субмердігерлер өз қызметінде
Сақтандырудың бұл формасы әдетте жалға алынатын құрал-жабдыққа да
Тапсырыс берушілер кейде құралдар істен шыққанда құрылыстың күнтізбелік
Жалпы азаматтық жауапкершілікті сақтандыру кездейсоқ жағдайдан сақтандыру формасы
Кәсіптік жауапкершілікті сақтандыру тек бас мердігер архитектуралық немесе
Мүмкіндігінше мұндай стандарттар келісімшартта нақты анықталуы қажет, себебі
Кәсіптік жауапкершілікті сақтандыру келісімшарттары мердігердің қызметті орындау мерзіміне
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған қаржы резервін құру жобаны
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған қаржы резервін құрғандағы негізгі
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған қаржы резервтерінің құнын анықтағанда
Жобаның құнын бағалаудың нақтылығы күтілмеген шығышдарды жабуға арналған
Егер бағалау әлеуетті тәуекелдің жобаға толық мөлшерде нақты
Күтілмеген шығындарды бағалауды мұқият жетілдіру қаржыны артық жұмсауды
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған резервтер құрамын анықтау 2
Бірінші әдістемеде резерв 2 бөлікке бөлінеді: жалпы және
А)
Б)
Жалпы резерв сметадағы өзгерістерді, келісімшарттың жалпы құнына үстемені
Арнайы резервке бағалардың өсуін жабуға, жеке позициялар бойынша
Көптеген тәжірибешілердің ойынша бағаның өсуін жабуға арналған үстемелер
Резерв құрылымын жасаудың екінші әдістемесі күтілмеген шығындарды жұмсау
Мұндай дифференциация жұмсаудың әр категориясымен байланысты тәуекел дәрежесін
Күтілмеген шығындар көлемін одан әрі айқындау осы бөлудің
Бұл әдістеме күтілмеген шығындарды жеткілікті бақылауды қамтамасыз етеді,
Күтілмеген шығындарға резерв бастапқы сметаға енген жұмсаулар түрлері
Резерв қанағаттандырылмаған жұмыс салдарынан болған жұмсаулардың орнын толтыру
Жалпы жағдайда резерв келесі мақсаттар үшін қолданылуы тиіс:
жоба бойынша жаңадан анықталған жұмыс үшін қаржы бөлу;
орындалуына қаржы жеткіліксіз бөлінген жұмыстарға қаржы бөлуді жоғарылату;
әлі қаржы бөлінбеген жұмыстарды ескере отырып уақытша бюджет
жобамен жұмыс істеу барысында пайда болатын үстеме шығындар,
Резервтің ағымдық шығындары болашақ тәуекелдерді жабуға қалдықтардың қалуын
Күтілмеген шығындар бюджетке дербес статья ретінде енгізіледі және
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған резервтен қаржы бөлінген жұмыс
3.3-суре. Жоба бюджетінде күтілмеген шығындарды жабуға арналған қаржы
Қарапайым жобаларда күтілмеген шығындарды жабуға арналған бюджет оны
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған қаржының әдетте жалпы резерв
3.4-суретте жобаны іске асыру үрдісіндегі күтілмеген шығындарға арналған
3.4-сурет. Күтілмеген шығындарға резервтерді пайдалану мысалы
Бірінші бағанада жобаның сметасы жұмыстардың көлемінің күтілген өзгерістерімен,
Екінші бағанада жобаны іске асырудың ағымдық жағдайы көрсетілген.
Жоба менеджері өз резервінің бөлігін сақтап қалды, ал
Үшінші бағанада жобаның кешірек кездегі жұмыстардыңкөлемін қайта қарастыру
Резервтің бөлігі әлі де жоба менеджерінің бақылауында қалуда.
Резервтерді пайдаланудың барлық жағдайлары тіркелуі керек, периодты түрде
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысымды қорытындылай келе кәсіпкерлік қызметте тәуекелді бағалаудың
Кәсіпорын құрудың әр қадамында тәуекелдік болады, себебі
Тәуекел деңгейі тек қаржыға ғана байланысты емес, оған
Тәуекелдікті бағалаудың көп мәліметтерді қажет ететіні белгілі. Мәлімет
Кәсіпорын стратегиясын жасауда да тәуекелді бағалау маңызды болып
Кәсіпорын қызметінің тәуекелдігіне сол сияқты кәсіпорын орналасқан елдің
Курстық жұмысты жазу барысында мен өзім үшін тәуекелдіктің
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI
Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030 . Барлық қазақстандықтардың
2001 жылғы 10 тамыздағы “АҚ туралы ”Қазақстан
28.02.2000 жылғы “Тура инвестицияларды мемлекеттiк
10 сәуiр 2000 жылғы “Iшкi қарыздарды басқару
Балабанов К. Қаржылық менеджмент . Алматы 1994.
Грузинов В. П. Грибков В.Д. Кәсiпорын
Горфинкель В.Л ., Купрянов Е.М., Прасолова П.
Зайцев Н.Л. Өндiрiстiк кәсiпорындар экономикасы
Сергеев И.В.Кәсiпорын экономикасы .Қосымша оқулық .-М
Н.А.Багдановская , Г.Г.Виноградов және т.б. өнеркәсiп
Баканов М.И. , Шеремет А.Д. Шаруашылық iсiне
Балаболов И.Т. Шаруашылық субъектiлерiндегi қаржыны жоспарлау
Барнгольц С.Б.Қазiргi даму жағдайындағы шаруашылық
Майданник Б.И . ,Карпунин М.Б. және
Азаев Г.Л. Бәсекелестiк : стратегиялық талдамы және практика
Фирманың экономикалық стратегиясы , қосымша оқулық . 1
Шмален Г.Кәсiпорын экономикасының мәселелерi мен негiздерi .
2
Тапсырыс берушінің шешім қабылдауы
Тәуекелділік деңгейін бағалау
Тәуекел стратегиясын таңдау
Мердігердің жоба құнын бағалауы
Жобаның таза құны
Мердігердің жалпы тәуекелі
Басқа да шығындар
Мердігердің табысын бағалау
Жоба құнын бағалау
Тәуекелділік деңгейін бағалау
Тәуекел стратегиясын таңдау
Тапсырыс берушінің табысын бағалау
Жобаның таза құны
Тапсырыс берушінің жалпы тәуекелі
Келісімшартта аталған резервтер
Жалпы
Арнайы
Бағалардың өсуіндегі өзгерістер
Арнайы қосымшалар
Келісімшарт бойынша талаптар
Жұмыс күші
Күтілмеген резервтерді шығындар категориялары бойынша анықтау
Материалдар, құрал-жабдықтар
Субкелісімшарттар
Жұмыстар кешені
Жоба бюджеті
Күтілмеген шығындарды жабуға арналған резерв
Бастапқы жұмыстық бюджет
Бюджет қаржысын бөлумен қарастырылған шығындар көлемі
Пайдаланылмаған резервтер
Күтілмеген бөлу
Бюджетті бөлу
Жобанаң күтілмеген құны
Ағымдық кезеңдегі нақтылы жұмсалған резерв
Жұмыстардың ағымдық көлемі
Жұмыс көлемінің күтілген өзгерісі
Шығындардың өсімі
Жоба менеджерінің резерві
Жоба басшылы-ғының жалпы резерві
Жоба сметасы
Мақсатты бюджет
Түзетілген бюджет
А, В, С
А, В, С
Е1
Д
Д
Ғ1
А, В, С
Е1
50% Д
50% Ғ1
50% G
Е1 – белгілі жұмыстарға негіз
Е2 – белгілі жұмыс көлемі үшін резерв
Ғ1 – өзгерістер үшін негіз
Ғ2 – өзгерістер үшін резерв
Е1
Е2
Ғ1
Ғ2
Ғ1
G
...............
Жұмыстық бюджет
50% Д
50% Ғ1
50% G
...............
Жұмыстық бюджет
G
Ғ2
Ғ1
Ғ2
Н
Н
Н




19 қазан 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^