Ғаламдық экологиялық проблемалар реферат
№1737


Мазмұндама
КІРІСПЕ 3
1 ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ 5
1.1. Адамзаттың XXІ ғасырдағы экологиялық дағдарыспен және табиғатты тиім пайдаланумен байланысты ғаламдық проблемалары жайлы 5
1.2. Ғаламдық проблемалардың қалыптасуының негізгі себептері мен әлеуметтік-экономикалық және мәдени-өнегелік көріністері 9
1.3. Қоршаған ортаның ластануының ғаламдық әсерлері 11
1.4 Табиғи ресурстардың таусылуы мен қалдықтар проблемасы 15
1.5 Энергегикалық проблема және ядролық энергетиканың дамуының әлемдік бағыттары 17
1.6"Таза ауыз су" проблемасы 19
Қорытынды 21
3 Реферат бойынша терминологиялық сөздік 23
5 Мамандық бойынша түсіндерме терминологиялық сөздік 24
Қолданылған әдебиеттер 32
1
33




Жұмыс түрі: Реферат
Пәні: Экология
Жұмыс көлемі: - бет

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
РЕФЕРАТТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

 Мазмұндама
КІРІСПЕ 3
1 ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ 5
1.1. Адамзаттың XXІ ғасырдағы экологиялық дағдарыспен
1.2. Ғаламдық проблемалардың қалыптасуының
1.3. Қоршаған ортаның ластануының ғаламдық
1.4 Табиғи ресурстардың таусылуы
1.5 Энергегикалық проблема және ядролық энергетиканың
1.6"Таза ауыз су" проблемасы 19
Қорытынды 21
3 Реферат бойынша терминологиялық сөздік 23
5 Мамандық бойынша түсіндерме терминологиялық сөздік
Қолданылған әдебиеттер 32
КІРІСПЕ
«Экология» терминін ғылымға 1866 жылы неміс
Э. Геккель бұл ғылымның анықтамасын былай
Уақыт өте келе экологиялық заңдылықтар ағзалардың
Экология барлық деңгейлердегі ағза үстілік биологиялық
Өткен ғасырдың 60—70-жылдарына дейін экология биологияның
Шындығында адамның биосферадағы орнын екі жақты
Ауаның, судың, топырақтың ластануы, қалпына келмейтін
Адамның қоршаған ортаға мұндай айтарлықтай әсері
Ол көптеген білім салаларына ене бастады.
Экологиялық ойлар мен мәселелердің білімнің басқа
Қазіргі кезеңде экология кең, әлі толық
Экологияның зерттеу объектілерінің кеңеюі оның жаңа
Н.Ф. Реймерс: «Қазіргі жағдайда экология қазіргі
Ю. Одум: «Экология — табиғат пен
Н.А. Воронков: «Қазіргі заманғы экологияны ағзалардың,
Стратегиялық тұрғыдан алғанда экология адамзаттың өзінің
1 ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1. Адамзаттың XXІ ғасырдағы экологиялық дағдарыспен
Биосфера тек қана табиғи құбылыстармен байланысты
Табиғаттағы дағдарысты құбылыстар бірнеше ретте климаттың
Жер бетінде пайда болғаннан бастап адамның
Алайда халықтың саны аз, әрі өздерінің
Ежелгі Вавилонды (миллионға жуық халқы болған
1-кесте
Биосфера мен өркениеіттің дамуындағы экологиялық дағдарыстар
(Н.Ф.Реймерс бойынша)
Дағдарыс атауы Уақыты Дағдарыс
Атропоген алдындағы (қуаңдану) 3 млн.
Адам үшін терімшілік пен көсіпшілік ресурстарының
Ірі жануарлармен шектен тыс көсіпшілік (консументтер
Қарадүрсін су-
ғармалы егіншілік 1,5-2 мың жыл бұрын
Өсімдік
технологиялар
Ортаның ға-ламдық ластануы мен ресурстардың таусылу
Ғаламдық тер- модинамикалық (жылудан ластану)
іздеу
Экологиялық жүйелер сенімділігінің ғаламдық сарқылуы
іздеу
Қарадүрсін суғармалы егінішіліктің қалай болса солай
Барлық антропогенді дағдарыстарға тән ортақ нәрсе
Қазіргі экологиялық дағдарыстың негізгі ерекшелігі және
Адам қазіргі кезде шамамен жылына 140-150
Адам өзендерден су алудың ең жоғары
Ғаламдық экологиялық жағдайдың өзгеруінде биосфераның тұрақтылығының
Жер бетінен және жер серіктер (спутниктер)
Солтүстікамерикалық орталыққа АҚШ, жартылай Канада мен
Еуропада, Солтүстік Америкада және Жапонияда аумақтар
Соған қарамастан Жер бетінде қоршаған ортаны
Солтүстік жарты шарда Солтүстік Еуразиялық және
Құрлықтың қалған бөлігіндегі түрлі биогеографиялық провинцияларда
Қоршаған ортаны тұрақтандырудың қуатты орталығы болып
Осылайша, XX ғасыр - адам әрекеттілігінің
Адамзаттың ғаламдық экологиялық проблемалары "демографиялық күрт
1.2. Ғаламдық проблемалардың қалыптасуының
Жоғарыда айтылып өткендей, қазіргі заманғы экологиялық
Экологиялық проблемаларды ғаламдастыруға көп жағдайда сондай-ақ
Жер бетілік кеңістікте қосымша энергияның жинақталуы
Шикізатты қайта өңдеу үрдісінде көптеген заттар
Осылайша, соңғы 100 жыл ішінде қоршаған
Экологиялық проблемаларды ғаламдастырудың себептерін қарастыру кезіңде
Саяси-мемлекеттік факторлар мынадай түрлерде көрініс беруі
Бұл факторлардың барлығы әлем жұртшылығының назарынан
Экологиялық ширығыстың артуы әлемде азық-түліктің жетіспеуішілігі,
Ғаламдық, оның ішінде экологиялық поблемаларды шеніу
1.3. Қоршаған ортаның ластануының ғаламдық
Ортаның ластануы деп әдетте оған тән
Ластануды көбінесе экожүйені тепе-тендіктен шығаратын агент
Кез келген ластағыш затты ең болмағанда
Әсер ету сипаты бойынша атмосфераның, Дүние
2-кесте
Қоршаган ортаның ластануының жіктелуі
Белгісі Ластану түрі
Шыққан тегі Табиғи
Жасанды (антропогенді)
Көзі Өндірістік, ауылшаруашылық,
Бір жерлік,
Әсер ету көлемі Ғаламдық
Аймақтық
Жергілікті (локальдық)
Орта элементі Атмосфералық
Топырақтық
Сулылық
Әсер ету орны Қалалық орта
Ауылдық орта
Өндіріс өнеркәсіптерінің іші
Үй ішілік
Әсер ету сипаты Химиялық
Физикалық (радиоактивті,
Физико-химиялық (аэрозолдар)
Биологиялық
Әсер ету қайтымы Алғашқылық (өндірістік
Екіншілік - (смогтық
Тұрақтылық дәрежесі Өте
Тұрақты (өмір сүру уақыты - 5
Тұрақсыз
Ауаның ластануына "негізгі үлесті" қара және
Әсіресе ірі қалалардағы өнеркәсіп орындарының ауаны
Адамның тіршілік етуін қамтамасыз ететін сулы
Ресейгидромет мониторингінің мәліметтері бойынша су объектілерінің
Осындай жағдайлар Әлемдік мұхит суларына да
Теңіз суына түскен мұнай өнімдері су
Қоршаған ортаны өте зиянды ластаушы қатарына
Ядролық жарылыс пен АЭС авариялардың әсерлерінің
Ядролық энергетиканың тағы да бір өнімі
Ластану жер топырағының құлдырауының негізгі себептерінің
Өте үлкен егістіктік аймақтарда топырақтың улы
1.4 Табиғи ресурстардың таусылуы
Табиғи ресурстардың таусылуы негізгі ғаламдық экологиялық
Табиғи ресурстардың бірнеше классификациясы бар.
Табиғи классификация ресурстардың табиғи орта компоненттары
Шаруашылықтық классификация өндірістік тұрғыға байланысты: жанармай-энергетикалық
Экологиялық-экономиялык, көзқарас тұрғысынан таусылу белгісі бойынша
Таусылатын ресурстарға жақын арада немесе болашақта
Таусылмайтын ресурстарға ұзақ уақыт бойы қолданылатын
Ресурстардың ішінде судың алатын орны өте
Табиғи ресурстардың таусылу проблемасының жыл өткен
Ресурстарды қолдану тағы да бір экологиялық
Барлық қалдықтарды мына топтарға бөлуге болады:
- тұрмыстық (коммуналдық);
- өнеркәсіптік (өндіріс қалдықтары);
- өндіріс өнімдерінің қалдықтары;
- қауіпті (улы);
- радиоактивті қалдықтар.
Өндірістік қалдықтарды қатты және сұйық қалдыктарға
Қауіпті қалдықтарға ауылшаруашылығында кең түрде қолданылатын
Қоршаған орта мен адам денсаулығына өте
Қазақстан территориясыңда жинақталған радиоактивті қалдықтардың активтілігі
Барлық өнеркәсіп қалдықтары қауәптілігі бойынша 4
- бірінші класс - аса
- екінші класс - қауіптілігі
- үшінші класс - орташа
- төртінші класс - қауіптілігі
Құрамында сынап, сулема, хромқышқылды, цианды калий,
1.5 Энергегикалық проблема және ядролық энергетиканың
Адамзаттың қазіргі заманғы энергия қолдану мөлшері
Қоршаған ортаның химиялық, жылулық, аэрозолдық, электромагниттік,
1997 ж. Нью-Йоркте өткен Біріккен Ұлттар
Энергетикалық объектілердің ішінен экономикалық та, экологиялық
Соңғы уақытқа дейін АЭС негізгі экологиялык
Осы авариядан кейін Швеция, Италия, Бразилия,
Атомдық энергетика атом ядросының бөлінуі нәтижесінде
Энергетика проблемасын шешудің тағы да бір
1.6"Таза ауыз су" проблемасы
Таза және қауіпсіз ауыз суға деген
Адамның денсаулығы судың тазалығы мен оның
Қазіргі уақытта шамамен 2 млрд. адам
Қаладағы су құбырларынан басқа сулар табиғи
Жер бетіндегі таза судың қоры жеткілікті
Жыл сайын әр түрлі өнімдермен ластанған
БҰҰ деректері бойынша елдің суға деген
Таза суға деген жетіспеушілікті өсуін тоқтату
Таза суға деген жетіспеушілік пен оны
Деректер бойынша 2005 ж. әлемнің 50
Египет, Судан мен Эфиопия елдері Нил
Азия өңірінде халық санының жылдам өсуі
Алдағы уақытта Ресей мен Қазақстан Кытай
Жеке елді аймақты таза сумен қамтамасыз
Ғалымдар болашақта таза ауыз сумен қамтамасыз
Қорытынды
Адам- Жер сәбиі ,табиғаттың бір кішкене
Адамзат ХУІІІ ғ.-ға дейін табиғатпен келісімді
Қазіргі уақытта адамның физикалық және психикалық
Адам денсаулығының жүйелі түрде нашарлауы экологиялық
Қоршаған ортаның адам денсаулығына әсерін
Табиғат байлығын тиімді пайдалану, қоршаған орта,жер
3 Реферат бойынша терминологиялық сөздік
қоршаған орта – окружающая среда
жанды компонеттер – живые компоненты
жансыз компонеттер – нежывые компоненты
табиғатты пайдалану – природопользование
табиғат қорғау - охрана природы
абиотикалық факторлар – абиотические факторы
биотикалық факторлар -
антропогендік факторлар – антропогенные факторы
табиғатты оңтайлы пайданалуға – рациоональное природопользование
өсімдіктер экологиясы – экология растительности
жануарлар экологиясы – экология животного мира
микроорганизмдер экологиясы – экология микроорганизмов
популяция экожүйе – экосистема популяции
коғамдастық экожүйе – экосистема сообщества
биологиялық үйымдастырылу –биологическая организация
энергия ағындары – потоки энергии
заттар айналымы – круговорот веществ
өлім-жітім – рождаемость--смертность
дара организм – индивидуум
особьтердің дамуы –развитие особей
особьтердің кобейі –размножение особей
особьтердің тірі қалуы – выживание особей
аутэкология – аутэкология
демоэкология –демоэкология
синэкология – синэкология
биогеноцинология –биогеноцинология
климаттық ерекшеліктері – климатические особенности
зоналдық-белдеулік ерекшеліктері – зонально-поясные особенности
ландшаффтық ерекшеліктері – ландшафтные особенности
аймақтық ерекшеліктері – региональные особенности
трофикалық қатынастар - трофические
симбиоздық қатынастар – симбиотические отношения
антибиоздық қатынастар – антибиотические отношения
ортаға бейімделудің экологиялық механизмдері- экологические механизмы
онімділік процестерін басқару – регуляция
табиғи және антропогендік ценоздардың орнықтылығы
экологиялық индикация – экологическая индикация
ландшаффты сауықтыру – оздоровление ландшафта
табиғи ландшафтта – природный ландшафт
шымтезек – торф
тозған топырақтар – истощение почв
қалпына келтіру – восстановление плодородия
қалалардан қоқысты – городские отходы
экологиялық нақтылығы – экологическая определенность
жаңғырғыштығы - воспроизводимость
5 Мамандық бойынша түсіндерме терминологиялық сөздік
Антрапогендік заттек (Антропогенное вещество) - Жер
Антропогендік кеңейту - (Антропогенная экспансия)-антропоген және
Антропоэкология – 1) адам экологиясы- адам
Аптау (Адсорбция)– сұйық немесе қатты дененің
Арна ағындысы (Русловой сток) – су
Арналық эрозия (Русловая эрозия) -
Аршыма тау жыныстары (Вскрышные
Атмосфера қорғау (Охрана атмосферы) – атмосфераның
Атмосфераны ластау әлеуеті (Потенциал загрязнения атмосферы)
Ауаны тазалау (Очистка воздуха) – аудан
Бағалау (Бонитировка) – жеке табиғи ресурстарды
Биологиялық мониторинг (Биологический мониторинг) –
Биологиялық тазалау (Биологическая очистка) - қалдықтарды
Географиялық экология (Географическая экология)– географиялық процестерге
Геотехнология, экотехнология – табиғи процестерге сәйкес
Дарақтар саны (Численность особей) – шекаралары
Дене паразиті (Экзопаразит) – өз иесінің
Денелік сінірумен тазалау (Абсорбционная
Денивеляция – су бетінің, еңістердің желден,
Динэкология–эволюциялық динамикалық экология, экологияның динамикасы дарақтар
Дыбыстық қысым (Звуковое давление) –
Жануарларды қорғау (Охрана животных)–жануарлар тіршіліктерін қамтамасыз
Заттектер айналымы (Круговорот веществ) –
Инсектицид - шаруашылықта немесе табиғи
Инсектофунгицид – бір мезгілде қатарынан
Ирригациялық эрозия (ирригационная эрозия)- суармалау
Көшкін (Оползень) – ауырлық күші
Күйе бөлшектері (Сажевая частица) – отын
Қалдықсақтағыш (Хвостохранилище) – сұйық қалдықтарды сақтауға
Қалалық ландшафт (Городской ландшафт) -
Қалдықтар контейнері (Контейнер отходов) -
Қалдықтар түрі (Вид отходов) - қалдықтарды
Қалдықтарды қайта өңдеу (Переработка отходов)- қайтадан
Қалдықтарды құрғату, сорғыту (Обезвоживание отходов) -
Ландшафтық зерттеулер (Ландшафтные исследования) – Ландшафтардың
Ландшафтың өзгергіштігі (Изменчивость ландшафта) – ландшафтың
Ластағыштардың жинақталуы (Аккумуляция загрязнителей)- ластағыштардың
Ластану деңгейі (Уровень загрязнения) – ортандағы
Ластану нормасы (Норма загрязнения) – ортадағы
Ландшафтың өзгергіштігі (изменчивость ландшафта)- ландшафтың
Мониторинг - қоршаған табиғи орта жағдайының
Мөлшер (Доза) –организмге енген
Мұнай дағы (Нефтянное пятно) - суқойманың
Мұхиттық лас су ( Ляльные воды)
Норма - зандастырылған ңұсқама, бірдеңенің
Норманалатын параметр (Нормируемый параметр) – заңды
Өзен желісінің жиілігі (Густота речной
Өсу нысаны (Форма роста) - морфологиялық
Өсімді мауысым (Сезон вегетации) -
Өнеркәсіптік ластану (Промышленное загрязнение) –
Өнеркәсіптік су (Промышленная вода) –
Өнеркәсіп қалдықтарын пайдаға асыру (Утилизация промышленных
Өлім –жітім коэффициенті (коэффициент смертности)
Популяциялық күрт өсу (Популяционный взрыв) –
Популяциялық экология (Популяционная экология) – экологияның
Радиоактивтік бақылау (Радиоактивный контроль) - өндірістік
Радиоактивтік жауын-шашын (Радиоактивные осадки) –
Радиоактивтік ластану (Радиоактивное загрязнение) – ортада
Радиоактивтік ластану деңгейі (Уровень радиоактивного
Суды залалсыздандыру (Обеззараживание воды) –
Суды тазалау (очистка воды) –
Суды тазалауға арналған тұндырғыш (Отстойник
Суды тұщыландыру (Опреснение воды) – табиғи
Суды хлорлау (Хлорирование воды)- ауыз
Сутектік көрсеткіш (Водородный показатель
Сумен қамтамасыздандыру (Водообеспеченность) – суды тұтыну
Сутірек (водоупор) - су жатқан
Сушайма (Гидросмыв) - мал
Сілтісіздендіру (выщелачивание) – химиялық ерітінділердің немесе
Табиғаттану (Природоведение) табиғатты – зерттеумен айналасатын
Табиғат әлемі (Царство природы) – ірі
Табиғатты қорғау заны (Закон об
Табиғи өсімдік (Естественная растительность)- адамның әрекет
Табиғи ресурстарды толықтыру (Восполнение природных ресурсов)
Топырақ тығыздығы – табиғи қалыптасуы
Топырақтың химиялық ластануы – топырақта
Топырақ ылғал сыйымдылығы (Влагоемкость почвы)
Топырақ ылғалдылығы (Влажность почвы) - топырақ
Топырақтану (Почвоведение) – топырақтарды: олардың
Топырақтың өздігінен тазару уақыты (Время самоочищения
Топырақтың өздігінен тазаруы (Самоочищение
Топырақтың санитариялық жағдайы (Санитарное состояние почвы)-
Топырақтын қышқылдығы (Кислотность почв) – топырақ
Төгінделер (Сбросы) – Коршаған ортаға ақаба
Флотация - ұсақ қатты бөлшектердің
Ценобиоз – организмдердің қауымдастықтарда бірлесіп
Цитоэкология – клеткалардың қоршаған орта
Ығыстару (Вытеснение) – түрлердің бірінің
Ыстық шөл (Жаркая пустыня) – жер,
Індет (Эпидемия) – организмдердің қайсыбір қауымдастағы
Эвритермия - қоршаған орта температурасының
Экоклимат – экологиялық қуыстығы ауа-райы
Экологиялық зиян (Экологический вред) – антропогендік
Экологиялық инвестиция (Экологическая инвестиция) – қоршаған
Экологиялық ресурс (Экологический ресурс) –
Экологиялық сыиымдылық (Экологическая емкость) –
Экологиялық сертификаттау (Экологическая сертификация)- кызметтің немесе
Экологиялық соқпақ (Экологическая тропа) – эстетикалық,
Эрозия – жел мен судын және
Ядролық алапат (Ядерная катастрофа) - ядролық
Қолданылған әдебиеттер
Бигон М., Харпер Дж., Таунсенд К.
Дажо Р. Основы экологии. М., 1975.
Одум Ю. Основы экологии. М., 1975.
Одум Ю. Экология. В двух
Пианка Э. Эволюционная экология. М., 1981.
Риклефс Р. Основы общей экологии. М.,
Қазақ мақал-мәтелдері Алматы, «Ана тілі«, 1993.
1
4





23 қазан 2019ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^