Паскаль тiлiнiң операторлары реферат
№442


 Кiрiспе
Паскаль тiлiнiң операторлары.
Программаға енетiн нұсқауларды (командаларды) Паскаль тiлiнде оператор дейдi.
Паскаль тiлiнiң операторларын қарапайым және күрделi (құрама) операторлар деп екi топқа бөледi.
Қарапайым операторлардың құрамына басқа оператор енбейдi. Ал күрделi операторлардың iшiне бiрнеше қарапайым операторлар енуi мүмкiн.
Паскаль тiлiнде қарапайым операторларға: меншiктеу, көшiру, бос, енгiзу және шығару операторлары жатады.
Күрделi операторларға: шартты көшiру, қайталау (цикл), таңдау, жалғастыру және т.б. операторлар жатады. Бұл оператоблар тұтас бiр оператор қызметiн атқарады. Программада операторлар орналасқан ретi бойынша (көшiру операторы болмаса) орындалады..
Меншiктеу операторы.
Меншiктеу операторы барлық тiлдерде пайдаланылатын негiзгi оператор болып табылады.
«Мән меншiкте» деген бұйрықты орындайтын операторды меншiктеу операторы дейдi.
Меншiктеу операторының жалпы жазылу түрi төмендегiдей:
W:=Е.
Мұнда: W- айнымалы атауы, “:=” меншiктеу белгiсi, Е-арифметикалық өрнек.
Бұл оператор екi мiндет атқарады.
Айнымалылардың белгiлi мәндерi бойынша Е-арифметикалық өрнегiнiң мәнiн есептейдi.
Есептелген мән W атауына меншiктеледi, яғни W-ге сәйкес жады ұяшығына орналасады. Мұнда әдеттегi теңдiк “=” белг3с3мен меншiктеу “:=” белгiсiн шатастырмау қажет. Олар тек түр жағынан ғана емес, мағынасы жағынан да өзгеше. Мысалы х=5өрнегi х-тiң мәнi 5-ке тең дегендi бiлдiредi де, ал х:=5 өрнегi х нөмiрi бар ұяшыққа 5 санын орналастырамыз дегендi бiлдiредi. Сондай-ақ Паскаль тiлiнде х=х+3 өрнегi дұрыс мағына бермейдi, ол х:=х+3 түренде жазылады, бұл бұрыңғы х ұяшығында тұраған санға 3 санын қосып х жәшiгiне қайта орналастыр дегендi бiлдiредi.
Жалпы жағдайда арифметикалық өрнек:
Тұрақты
Айнымалы атауы
Функция
өрнек
түрлерiнiң бiрiнде берiлуi мүмкiн.
Мысалы:
R:=19.36;
M:=’завод’;
Y:=sqrt(sqr(x)+1);
Меншiктеу операторы тек арифметикалық өрнектер үшiн ғана емес, логикалық және символдық берiлгендер үшiн де пайданылады. Мысалы: К:=A AND B, егер мұнда А-ақиқат, ал В-жалған болса, онда К жалған мән қабылдайды, К-ақиқат мән қабылдау үшiн А және В ақиқат болу қажет.
Символдық мән әрқашанда апостроф «’» iшiне алынып жазылады. Мысалы: В:=’T’; B5:=’9’;
Меншiктеу операторын пайдаланғанда айнымалы атауының типi мен қабылдайтын мәнiнiң типi бiрдей болуы қажет Мысалы: егер VAR M: REAL; болып оператор былай M:=’15’ жазылса, онда ол дұрыс болмайды, себебi М-нiң типiн нақты, ал мән символдық. Сол сияқты, төменгi оператор да дұрыс жазылмаған.
VAR A,B,C,D:REAL;
………………………




Жұмыс түрі: Реферат
Пәні: Информатика
Жұмыс көлемі: - бет

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
РЕФЕРАТТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ
 Кiрiспе
Паскаль тiлiнiң операторлары.
Программаға енетiн нұсқауларды (командаларды) Паскаль
Паскаль тiлiнiң операторларын қарапайым және
Қарапайым операторлардың құрамына басқа оператор
Паскаль тiлiнде қарапайым операторларға: меншiктеу,
Күрделi операторларға: шартты көшiру, қайталау
Меншiктеу операторы.
Меншiктеу операторы барлық тiлдерде пайдаланылатын
«Мән меншiкте» деген бұйрықты орындайтын
Меншiктеу операторының жалпы жазылу түрi
W:=Е.
Мұнда: W- айнымалы атауы,
Бұл оператор екi мiндет атқарады.
Айнымалылардың белгiлi мәндерi бойынша Е-арифметикалық
Есептелген мән W атауына меншiктеледi,
Жалпы жағдайда арифметикалық өрнек:
Тұрақты
Айнымалы атауы
Функция
өрнек
түрлерiнiң бiрiнде берiлуi мүмкiн.
Мысалы:
R:=19.36;
M:=’завод’;
Y:=sqrt(sqr(x)+1);
Меншiктеу операторы тек арифметикалық өрнектер
Символдық мән әрқашанда апостроф «’»
Меншiктеу операторын пайдаланғанда айнымалы атауының
VAR A,B,C,D:REAL;
………………………
А:=(BC);
………………………..
Себебi мұнда оң жағындағы өрнек
Бос оператор
Бос оператор ешқандай да амал
S:=A;
R:=5;
;
M:=19.36;
Мұнда үшiншi оператор бос оператор
Сандық берiлгендердi енгiзу операторы
Берiлген мәндердi айнымалыға жазу үшiн
Енгiзу операторының жалпы түрi төмендегiдей:
READ (а1, а2, … ,аn);
Мұндағы а1, а2, …, аn-айнымалы
Параметрлердiң сандық мәндерi бiр-бiрiнен бос
Осы мәндер бойынша программа орындалып
Бүтiн айнымалыларға-бүтiн, нақты айнымалыларға
Айнымалы бейнеленгенде нақты ретiнде бейнеленсе,
Бiр немесе бiрнеше бос орын
Мәндердi енгiзгенде мән енгiзгенде жолдан
Шығару операторы
Паскаль тiлiнде нәтиженi экранға шығару
WRITE (а1, а2, …, аn)
Мұндағы а1, а2, …, аn-жай
WRITE (‘B:=, B’)
Командасы орындалғанда, экранда В=17.15 дерегi
Шығарылған параметр бiр-бiрiмен үтiр арқылы
Бүтiн және нақты сандарды шығару
I-сан-санға берiлетiн барлық орын,
II-сан-үтiрден кейiн алынатын бөлшек бөлiк
Мысалы (Y: 5: 2);
Мұндағы 5-нәтижеге берiлген барлық орын,
Жалпы түрде:
Бүтiн сан үшiн: WRITE(N.: S)
Нақты сан үшiн: WRITE(‘Y=’, Y:
Егер Y=1.76 болса, экраннан Y=1.760
Жалпы түрде: WRITE(‘Y=’, Y: M:
Мұндағы-М барлық сан үшiн берiлген
Паскаль тiлiнде параметрсiз шығару операторы
Егер WRITE (a1, a2, …,
WRITE операторын түсiнiктеме беруге пайдалануға
Мысалы: WRITE(‘A,B,C-мәндерiн енгiз:’); READ (A,B,C)
Бұл жағдайда экранға:
A,B,C мәндерiн енгiз: деген түсiнiктеме
Айталық X=7, Y=15, Z=11 ал
Оператордың жазылуы
WRITE(X,Y);
WRITE(X,’_ ’,Y);
WRITE(‘X=’,X);
WRITE(X,’ ‘ : 3, Z);
WRITE(‘X+Y=’, X+Y);
WRITE(Z,’соңы’);
WRITE(‘бiттi’);
WRITE(R);
Мысалы:
Табанының радиусы R , биiктiгi
Шешуi: Цилиндрдiң толвқ бетi және
S=2ПR(R+h); V=ПR^2h, (R=2.5; h=4.7; П=3.14)
Программа.
(*тiк цилиндрдiң толық бетi мен
Program S1 (input, output);
Const p=3.14
Var r : real (*радиус*)
h : real (*биiктiк*)
v, s : real; (*көлем,
begin
r:=2.5;
h:=4.7;
s:=2*p*r (r+h);
writeln (‘цил. Толық бетi s=’,
writeln (‘цил.көлемi v=’, v: 6:
end.
Таңдау операторы
Берiлген өрнектiң мәнiне тәуелдi бiр
Жазылу түрi:
Таңдау
Жағдай 1-шарт:
1-серия
Жағдай 2-шарт
2-серия
………………..
жағдай n-шарт:
n-серия
бiттi
CASEөрнек OF
1-тұрақты:
1-оператор;
2-тұрақты:
2-оператор;
………………..
n-тұрақты:
n-оператор
END
CASE-жағдай
OF-солар,
Төмендегiлер.
Таңдау оператор былай орындалады: өрнектiң
Егер өрнектiң мәнi тұрақтылардың ешқайсысымен
Өрнектiң мәнi және тұрақтылар әрқашанда
Мысалы:
CASE k+1 OF
5:; y:=sqr(x);
11: y:=sqrt(x);
4: z:=y*(a-b);
7: write(a,b)
END.
Тармақталу операторы
Тармақталу операторы көрсетiлген шартқа байланысты
Жызылуы: If<шарт> then<оператор1> else<оператор2>;
Мұндағы оператор1 , оператор2-жай немесе
жалған
Мұндағы шартымыз логикалық өрнек болғандықтан,
Мысал:
Else (‘x-терiс сан’)
Бұл мысалда x-тiңмәнiнiң 0-ден үлкен
Тармақталу операторында шарттар күрделi де
Келесi мысалда шарттың күрделi түрiн
Мысалы:
X,y сандары берiлген. Егер осы
Program m4;
Var x,y:real;
Begin Read (x,y);
If (x<0) and (y<0)
Then
Begin
X:=abs (x);
Y:=abs(y);
End
Else
If (x<0) or (y<0)
Then
Begin
X:=x+0.5;
Y:=y+0.5;
End
Else
Begin
X:=10*x;
Y:=10*y
End
Write (x,y)
End.
Қайталану операторы
Қайталау операторлары белгiлi бiр оператарды
While-Do
While операторы қызметшi сөздерден басқа
Жазылуы: While<шарт> do<циклдiң денесi>;
Цикл денесiн әрбiр қайталау алдында
While-Do схема түрiнде
жалған
Мысал: a,b (a>1) сандары берiлген
Program M7;
Var a,b,c:real;
Begin Read (a,b);
Writeln (‘ ‘);
C:=a;
While cBegin
Writeln ( c );
C:=c*a
End;
End.
жалған
Repeat-Until
Оператор цикл басынан (Repeat), денесiнен
Жазылуы: Repeat <циклдiң денесi> Until<шарт>;
Оператор жұмысы
ақиқат
Repeat-Until және While-Do операторларының арасында
Repeat операторында циклден шығу шарты
Repeat операторында циклден шығу шарты
Repeat-Until қызметшi сөздерiнiң арасына бiр
Мысалы:
Ендi 0 мен 10-ның расындағы
Жалған
Program M9;
Var i,sum: integer;
Begin
I:=0; sum:=0;
Repeat
Sum:=sum+1;
I:=1+2
Until (i>10);
Writeln (‘2+4+6+8+10= ‘, sum)
End.
For-do, For-Down to
For-do циклдiк операторы қайлалау саны
Жазылуы:
For <циклдiк параметр>:=<алғашқы мән> to<соңғы
For <циклдiк параметр>:=<соңғы мән> downto<алғашқы
Мысалы:
Параметрлi циклдердiң көмегiмен бiзге жиi
(n-нiң факториалын) есептеу программасын екi
Program M11_1;
Var n,i,p:integer;
Begin Read (n);
P:=1;
For i:=2 to n do
P:=p*i;
Write (‘n!=’, p)
End.
Program M11_1;
Var n,i,p:integer;
Begin Read (n);
P:=1;
For i:=2 to n do
P:=p*i;
Write (‘n!=’, p)
End.
Қорытынды
Паскальда программаның негiзгi болiмi нүкте-үтiрмен
Жоспар:
Кiрiспе
Меншiктеу операторы
Бос оператор
Енгiзу операторы
Шығару операторы
Таңдау операторы
Тармақталу операторы
Қайталану операторы:
While-Do
Repeat-Until
For-do, For-Down to
3. Қорытынды.
шарт
Оператор 1
Оператор 2
Соңы
X:=abs(x); y:=abs(y)
X:=x+0.5; y:=y+0.5
X:=10*x; y:=10*y
Соңы
X<0
Or y<0
X<0
and y<0
cCоңы
o
C:=C*A
Цикл денесi
Циклден шығу шарты
Цикл соңы
Sum:=sum+i
I:=i+2
i>10
Циклдiң соңы
Циклге кiру шарты
Цикл соңы
Цикл денесi






11 желтоқсан 2018ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^