Паскаль тілі реферат
№443



Мазмұны
Кіріспе
Паскаль тілінің негізгі түсініктері ..............................2
1.1 Турбо паскаль тілінің операторлары .........................3
Негізгі бөлім
1.2 Циклдік құрылымды алгоритмді программалау ............4
1.3 Алғы шартты цикл операторы. While операторы ..........4
1.4 Келесі шарт бойынша циклді ұйымдастыру.
Repeat операторы...................................................................6
1.5 Параметрлі қайталану операторы. For операторы.........7
1.6 Күрделі циклдер....................................................................10
1.7 ЭЕМ-де есеп шығару кезеңдері.
Қадам бойынша орындау әдісі.............................................10
1.8 Мысал есептер........................................................................10
Қорытынды
1.9 Қайталау (цикл)......................................................................17
Әдебиеттер тізімі...........................................................................20
1




Жұмыс түрі: Реферат
Пәні: Информатика
Жұмыс көлемі: - бет

-----------------------------------------------------------------------------------
https://www.topreferat.com/
РЕФЕРАТТЫҢ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН МӘТІНІ

Мазмұны
Кіріспе
Паскаль тілінің негізгі түсініктері
1.1 Турбо паскаль тілінің операторлары
Негізгі бөлім
1.2 Циклдік құрылымды алгоритмді программалау
1.3 Алғы шартты цикл операторы.
1.4 Келесі шарт бойынша циклді
Repeat операторы...................................................................6
1.5 Параметрлі қайталану операторы. For
1.6 Күрделі циклдер....................................................................10
1.7 ЭЕМ-де есеп шығару кезеңдері.
Қадам бойынша орындау әдісі.............................................10
1.8 Мысал есептер........................................................................10
Қорытынды
1.9 Қайталау (цикл)......................................................................17
Әдебиеттер тізімі...........................................................................20
Тақырып: Қайталау операторы
1.0 Паскаль
Алфавиті
Паскаль тілінде: латынның әріптері (Аа,
-арифметикалық және салыстыру амалдары (+,-,*,/,>,<,<
-арифметикалық және логикалық функциялар (DIV,MOD,
-әр түрлі тыныс белгілері:
{} немесе (**)-түсініктеме жазатын жақшалар;
[] – массив индекстерін және
() – айнымалы тізімін белгілеу;
‘ ‘ – апостроф; :=
; - операторлар мен хабарларды
: - айнымалыны бөліп көрсету;
= - айнымалының типін типтің
, - тізім элементтерін ажырату;
Программа құрылымы
Программа келесі бөлімдерден тұруы мүмкін,
программа тақырыбы;
белгілер бөлімі;
тұрақтылар бөлімі;
типтерді сипаттау бөлімі;
процедура мен функцияларды сипаттау бөлімі;
программа денесі;
Программалау барысында алдын-ала анықтауды қажет
Стандартты типтер
бүтін типтер-SHORTINT, INTEGER, LONGIN, BYTE,WORD;
нақты типтер – REAL, SINGLE,
логикалық тип -BOOLEAN ; символдық
Басқа типтердің барлығы типтер бөлімінде,
DEC(N) N-ді азайту (қысқарту)
INC(N) N-ді үлкейту (ұзарту)
ORD(N) N-нің рет нөмірі
ODD(N) N-нің жұптығын тексеру
PRED(N) N-нің алдынғы мәні
SUCC(N) N-нің келесі мәні
Нәтижесі бүтін болатын мәліметтердің бүтін
ABS(N)
A DIV B
A MOD B
+
*
-
TRANC(X) Х нақты санның
ROUND(X) Х нақты санды бүтінге
SQR(X) N санын квадраттау;
Логикалық функциялар: NOT- терістеу; OR
Стандартты функциялар
ABS(X)-Х-тің абсолют мәні
ARCTAN(X)- Арктангенс Х
COS(X)-Косинус Х
SIN(X)- Синус Х
EXP(X)- е2
FRAC(X)- Х-тің бөлшек бөлігі
ARCCOS(X)=ARCTAN(SQRT(1-SQR(X))/X)
ARCSIN(X)=ARCTAN(X/SQRT(1-SQR(X)))
Тілдің операторлары
BEGIN END құрама оператор;
IF…THEN шартты оператор;
CASE…OF таңдауоператоры;
FOR… DO параметрлі қайталау операторы;
REPEAT… UNTIL шартқа дейін қайталау
WHILE… DO әзіргі шартқа байланысты
1.1 Турбо mаскаль тілінің
Операторлар-программадағы нұсқаулардың (бұйрықтар,алгоритмдер) машиналық тілде
Операторлар қарапайым және күрделі (құрама)
Күрделі (құрама) оператор бірнеше қарапайым
Құрама оператордың жалпы жазылуы:
Begin
1-оператор;
2-оператор;
3-оператор;
...
N-оператор;
End;
Begin (басы) және end (соңы)
(1-оператор; 2-оператор; ...; N-оператор).
Құрама операторлар ішінде тағы бір
1.2Циклдік құрылымды алгоритмді программалау.
Кейбір алгоритмдердің белгілі бір бөліктері
Цикл – бұл прграмманың орындалу
Алдын-ала шартты тексеру арқылы
Келесі шарт бойынша
Параметрдің мәніне тәуелді
Үш түрлі жолмен ұйымдастыратын циклға
1.3Алғы шартты цикл операторы While
While операторы жан жақты басқару
Жалпы жазылуы:
While <шарт> do
<циклдің денесі>;
While <шарт> do
Begin

End.
Мұндағы, Қызметші сөздерінің қазақша мағынасы:
While операторы алгоритмдік тілдегі
әзір<шарт>
цб
<цикл>
цс
бітті.
Шарт
1.0-сурет.
Жоғарыдағы блок схемасы While
Егер, цикл денесі екі немесе
While <шарт> do
begin
<циклдің денесі>;
end;
While операторында программалаушы циклдің
Z=Y3 функциясының мәнін есептеу керек,
Program pr1;
Var Z,Y: integer;
Begin
Z:=1;{Y-тің бастапқы мәнін меншіктеу}
While y<=6 do {цикл тәуелді
Begin
Z:=sqr(Y)*Y; { Y –тің
Writeln ( ‘Y=’,Y,’___ Z=’,Z) ;
Y :=Y+1 ; { Y
End ;
End.
Нәтижесі:
Y=1 ! Z=1
Y=2 ! Z=8
Y=3 ! Z=27
Y=4 ! Z=64
Y=5 ! Z=125
Y=6 ! Z=196
Y=7 ! Z=343
1.4 Келесі шарт бойынша циклді
Циклдің процестері ұйымдастыруда Repeat операторы
Repeat операторының жалпы жазылуы:
Repeat
<циклдің денесі>
Until<шарт>
Мұндағы, қызметші сөздері Repeat- қайтала,
Орындалу ережесі: Repeat сөзінен кейін
Repeat операторы алгоритмдік тілдегі “дейін”
Жоқ
1.1-сурет.
Repeat операторы құрамды оператордың орындалуын
Program pr2;
Var m:integer; {Бүтін}
z:real;{Нақты}
Begin
m:=100;
Repeat
z:=(300*m)/1000;
Writeln(m,’___’,z);
m:=m+100;
until m>1000;
readln
end.
1.5 Параметрлі қайталану операторы For
Циклдік құрылымды алгоритмді программалауда қайталанушы
For операторы алгоритмдік тілдегі параметрлі
і үшін m1 бастап m2
Цб
Серия
Цс
For операторы екі түрлі жазылады:
А) for I:=A to B
Begin

End;
Орындалу ережесі: Begin және End
For Х:=М1 to M2 do
Мұндағы, қызметші сөздер: For(үшін), to(дейін)
Х- скалярлық типтегі айнымалы циклдің
М1-цикл параметрінің бастапқы мәні;
М2-цикл параметрінің соңғы мәні;
S1-параметріне тәуелді қайталанып орындалатын оператор.
Б) For I:=A DOWN TO
Begin

End;
Орындау ережесі: Begin және End
For X:=M1 down to M2
1-нұсқадан өзгешелігі to сөзінің орнына
Егер, цикл денесі бірнеше оператордан
Параметрдің мәніне тәуелді циклді блок
1.2-сурет.
Параметрлі қайталану операторының жазылуына және
Оператордың жазылуы Нәтижесі
For k:=-1 To 6 do
For k:=3 To 3 do
For k:=1 To 9 do
For k:=-1 To -6 do
For k:=10 down to 6
For k:=0 down to –1
For k:=1 down to 16
Қайталану санын келесі тәсілдермен анықтауға
Алғашқы мән – соңғы мән
Program pr3;
Var i,P :integer;
Begin
P:=1;
For i:=1 to 10 do
P:=P*1;
Writeln (‘P=’,P);
Readln
End.
1.6Күрделі циклдер
Күрделі қайталанушы процесстерді ұйымдастыруда бір
Мысылы, суретте екі параметрлі цикл
1.3-сурет.
ЭЕМ-де есеп шығару кезеңдері. Қадам
Кез-келген есерті ЭЕМ-де шешу бірнеше
1) есептің қойылуын ұғу;
2) формальдау деңгейі (есептің математикалық
3) шешу әдісін таңдау;
4) алгоритмін жазу(құру);
5) программасын құру;
6) программаның дұрыстығын тексеру;
7) есептеу және нәтижелерін өңдеу.
1.8 Мысал есептер
1-есеп. М натурал саны берілген.
Program pr1;
Var I,M,F: integer;
Begin
Repeat
Write(‘натуралсан енгізу М=’);
Readln(M);
Until M>0;
F:=0;
For I:=2 TO M DIV
If M MOD I=0 then
If F=0 then writeln (M:6,’жай
Else writeln (М:6,’жай сан емес’);
End.
Есепті шешу алгоритмі:
1. Программа денесін айнымылылардан
2. Натурал сан енгіземін.
2-ден М/2 аралығындағы натурал сандар
F-тің мәніне байланысты нәтижені шығарамын.
Айнымалылар:
М-зерттелетін сан;
І-цикл айнымалысы;
F-көмекші айнымалы.
2-есеп. А натурал саны берілген.
Program pr2;
Var I,A,F,J: integer;
Begin
Repeat
Write(‘натурал сан енгіз А=’);
Readln(A);
Until A>0;
Write(A:6,’=1’);
F:=0; J:=A;
For I:=2 to A DIV
Begin
If J MOD I=0 then
{Цикл мұндай І көбейткіштердің А
While J MOD I=0 DO
Begin
Write(‘*’,I);
J:=J DIV I;
End;
End;
{F бірден үлкен жай көбейткіштердің
if F=0 then writeln
else writeln;
end.
Есепті шешу алгоритмі:
Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан бастаймын;
Натурал сан енгіземін;
Параметрі І циклде А/2 –
Егер мұндай сан бөлгіш болса,
F-тің мәніне байланысты нәтижені шығарамын.
Айнымалылар:
А-зерттелетін сан;
І,J-цикл айнымалысы;
F-көмекші айнымалы.
3-есеп. Р және М
Program pr3;
Var I,P,M,K: integer;
F: Boolean;
Begin
Repeat
Write(‘натурал сан енгіз P=’);
Readln(P);
Write(‘натурал сан енгіз M=’);
Readln(M);
Until(P>0) and (M>0);
F:= False;
If P>M then K:=M else
For I:=2 to K do
If (P MOD I=0) And
If F then writeln (P,’,’,M,’
Else writeln (P,’,’,M,’өзара жай сандар’);
End.
Есепті шешу алгоритмі:
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. Р,М натурал сан енгіземін;
3.Параметрі І циклде 2-ден бастап
F-тің мәніне байланысты нәтижені шығарамын.
Айнымалылдар:
Р,М –зерттелетін сан;
І-цикл айнымалысы;
Ғ-көмекші айнымалы;
К-Р,М сандарының кішісі.
4-есеп. А және М натурал
Program pr4;
Var I,M,A,K,D: integer;
Begin
Repeat
Write(‘A=’);
Readln(A);
Write(‘M=’);
Readln(M);
Until (A>0) And (M>0);
If A>M then K:=M else
For I:=1 to K do
If (A MOD I=0) And
Writeln (‘A,M сандарының ең үлкен
End.
Есепті шешу алгоритімі:
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. А, М натурал сан
3. Параметрі І циклде 1-ден
4. Осы бөлгішті D
Нәтижесін шығарамын.
Айнымалылар:
А,М- зерттелетін сан;
І-цикл айнымалысы;
D-ең үлкен ортақ бөлгіш;
К- А,М сандарының кішісі.
5-есеп. S және В натурал
Program pr5;
Var I,K,S,B,D:integer;
Begin
Repeat
Write(‘S=’);
Readln(S);
Write(‘B=’);
Readln(B);
Until(S >0) and (B>0);
If S>B then K:=S else
For I:=1 to K do
If (S MOD I=0) And
EKOE:=D*(S DIV D)*(B DIV D);
Writeln (‘S,B сандарының ең кіші
Writeln (‘EKOE=’, EKOE);
End.
Есепті шешу алгоритмі:
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. S, В натурал сан
3. Параметрі І циклде 1-ден
4. Осы бөлгішті D
5. EKOE:=D*(S DIV D)*(B DIV
Айнымалылар:
S,B-зерттелетін сан;
I-цикл айнымалысы;
D-ең үлкен ортақ бөлгіш;
EKOE-ең кіші ортақ еселік
K-S,B сандарының кішісі.
6-есеп. Мына қатардың алғашқы С
Y=1+X/2+X2/3+X3/4 +..., мұндағы Х –
Program pr6;
Var X,Y,Z: Real; I,N:integer;
Begin
Write(‘X-тің мәнін енгіз=’);
Readln (X);
Write (‘N-нің мәнін енгіз=’);
Readln(N);
Y:=1; Z:=1;
For I:=1 to N-1 do
Begin
Z:=Z*X;
Y:=Y+Z/(I+1) ;
End ;
Writeln(‘Y=’,Y) ;
End.
Есепті шешу алгоритмі:
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. Қатардың мүшелерінің санын N
3. Циклде қатардың келесі санын
Нәтижені шығарамын
Айнымалылар:
N-қатардың мүшелерінің саны
X-қатардың айнымалысы
D-ең үлкен ортақ бөлгіш
EKOE-ең кіші ортақ еселік
K-М,N сандарының кішісі
Z-қосымша айнымалы
I-цикл айнымалысы
Y-қатардың қосындысы.
7-есеп. Соңы 0 болатын сандар
Program pr7;
Var L,W: Real; F:Boolean;
Begin
Write(‘сан енгіз=’);
Readln (L);
Write(‘сан енгіз=’);
Readln (W);
F:=False;
Repeat
It W=L then F:=True;
L:=W;
Writeln(‘сан енгіз=’);
Readln (W);
Until W=0;
If F then writeln (‘тізбекте
Else writeln (‘тізбекте қатар орналасқан
End.
Есепті шешу алгоритмі:
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. Алғашқы екі санды L
3. Циклде осы екі санда
4. L:=W мәнін қайта меншіктеймін
F-ке байланысты нәтижені шығарамын.
Айнымалылар:
L-алдыңғы сан
W-қарастырылып отырған сан
F-қосымша айнымалы
8-есеп. Билеттің кезегінде ерлер және
Program pr8;
Var POL: STRING; I,K,N: integer;
Begin
repeat
Write(‘тізбектің ұзындығын енгіз N=’);
Readln(N);
Until N>0;
K:=0;
For I:=1 to N do
Begin
Writeln(‘жынысын енгіз’);
Readln(POL);
If POL=’MAN’ then K:=K+1
Else Break
End;
If K=0 then writeln (‘кезектің
Else (‘кезектің алдында ерлер саны
End.
1. Программа денесін айнымалыларды сипаттаудан
2. Тізбектің ұзындығын енгіземін және
3. Циклде адамның жынысын енгіземін;
4. Егер ер адам болса
5.Әйтпесе циклді Break операторы арқылы
6.К-ның мәніне байланысты нәтижені шығарамын.
Айнымалылар:
K-санау саны
I-цикл айнымалысы
N-кезекті адамдардың саны
F-қосымша айнымалы
Pol-адам жынысы.
9-есеп. 5х-3у=1 Диафонтова теңдеуі
Program pr9;
Var x,y: byte;
Begin
x :=1; y :=1;
repeat
if (5*x-3*y)>1 then y:=y+1;
if (5*x-3*y)<1 then x:=x+1 until
writeln(‘x=’,x, ‘y=’,y) ;
end.
Нәтижесінде: х=2y=3.
10-есеп. Логикалық ұғым бар: not
Program pr10;
Var a,b,c: Boolean;
Begin
For a:=false to true do
For b:=false to true do
For c:=false to true do
If not a and b
Begin
Write(‘a=’,a);
Write(‘b=’,b);
Write(‘c=’,c);
End;
End.
Нәтижесінде:
a=False
b= False
c=True
а= False
b= True
c= False
а= True
b= False
c= True
а= True
b= True
c= True
Программа екі күрделі оператордан тұрады:
1.9 Қайталау (цикл)
Кейбір жағдайларда нәтижеге жету барысында,
Цикл: Белгілі бір А әрекетін
Графикалық блок-схемасын қолданып, оны мына
А
А1
1.4-сурет
Мұндағы N саны, негізгі А
А) Қайталау саны белгілі цикл
Циклдің бұл түріне әрекеттің қайталану
Б) Алғы шарт циклі
Циклдің бұл түріне қайталану саны
?
А1
1.5-сурет.
В) Соңғы шарт циклі.
Циклдің бұл түріне қайталану саны
1.6-сурет.
Соңғы шарт циклінің орындалуын айқындау
Алғы шарт циклінің соңғы шарт
Қосымша ескертетін жағдай, қайталану саны
Қолданылған әдебиеттер:
“Turbo Pascal” Ж.Қ.Масанов, Б.А.Бельгибаевб
А.С.Бижанова, Қ.Қ.Мақұлов
Паскаль тіліндегі программалау негіздері.
А.Б.Дәулетқұлов, С.С.Алғазы
“Алгоритмы и программы на языке
Ю.Федоренко
“Алгоритмдеу және программалау негіздерін оқыту”
Б.Д.Сыдықов
“Паскаль тілінің негіздері”
Б.Нақысбек
Г.Қалықова
6. Интернет сайт WWW.RAMBLER.RU
1
Шарт
X:=M1,M2,1/-1
Цикл денесі
Цикл денесі
Шарт
Цикл денесі
I:=N1,N2, 1/-1
J:=M1,M2 1/-1
Цикл денесі
А1
?






18 желтоқсан 2018ж.
2008-2018 topreferat.com - Қазақша рефераттар, курстық, дипломдық жұмыстар

^